Ռուդոլֆ Հաուսներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Ռուդոլֆ Հաուսներ
Ծնվել է դեկտեմբերի 4, 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[1][2][3][4]
Ծննդավայր Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[5]
Վախճանվել է փետրվարի 25, 1995({{padleft:1995|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[6][3][4] (80 տարեկանում)
Մահվան վայր Mödling
Քաղաքացիություն Flag of Austria.svg Ավստրիա
Կրթություն Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիա
Մասնագիտություն նկարիչ
Պարգևներ
Մեծ արծաթե պատվավոր նշան Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար
Զավակներ Քսենյա Հաուսներ[7] և Jessica Hausner
Rudolf Hausner Վիքիպահեստում

Ռուդոլֆ Հաուսներ (գերմ.՝ Rudolf Hausner, դեկտեմբերի 4, 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[1][2][3][4], Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[5] - փետրվարի 25, 1995({{padleft:1995|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[6][3][4], Mödling), ավստրիացի նկարիչ, փորագրանկարիչ, քանդակագործ: Ֆանտաստիկ ռեալիզմի ներկայացուցիչ է:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուդոլֆ Հաուսները ծնվել է Վիեննայում: 1931-1936 թվականներին սովորել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայում: Այն բանից հետո, երբ նրա արվեստը համարել են դեգեներատիվ արվեստի դրսևորում, նրա աշխատանքների ցուցադրությունը Գերմանիայում արգելվել է[8]: Մինչպատերազմյան տարիներին նրա աշխատանքները հիմնականում եղել են էքսպրեսիոնիզմի ազդեցության տակ: Չհասցնելով իրեն դրսևորել արվեստում` Հաուսները 1941 թվականին զորակոչվել է բանակ և Վերմախտի շարքերում անցել ողջ պատերազմը[9]: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա աշխատանքի է նշանակվել հակաօդային պաշտպանության բաժանմունքում[10][11]:

Հետպատերազմյան տարիներին նկարիչը տարվել է սյուրռեալիզմով և Մաքս Էռնսթի արվեստով: Իր սեփական ոճի որոնումները հանգեցնում էն Էռնստ Ֆուկսի, Էդգար Ժենեի և Վոլֆգանգ Հուտերի հետ սյուրռեալիստ նկարիչների խումբ ստեղծելուն[12]: Հաուսները մտնում է Արտ-ակումբ և կազմակերպում իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը Վիեննայի համերգասրահում:

Հաուսների նշանավոր նկարը` «Ոդիսևսի տապանը» ավարտին է հասցվել 1956 թվականին վեց տարվա աշխատանքից հետո[8]: Այդ նկարը նախորդել է Ադամին նվիրված նկարաշարքին: «Ոդիսևսի տապանում» նկարիչն իրեն պատկերել է «Իթաքեի» նավաստիներից մեկի կերպարում` դրանով նշելով Ոդիսևսի դեգերումների նպատակը:

Ռուդոլֆ Հաուսներ, Adam vor den Autoritäten, 1994

Իր կերպարներին հեղինակը հաղորդել է իր կերպարանքի նմանություն` կարծես իր վրա փորձելով նրանց դերերը և երբեմն ստեղծելով հեգնական ու գրոտեսկային ինքնադիմանկարներ: Հաուսների գեղարվեստական տեխնիկան մոտ է հին վարպետների գեղանկարչությանը, հիմնվում է վառ լուսապատկերային գույների և իր աշխատանքներում նկարչության պուանտիլիստական ոճի կիրառման վրա (առանձին կետիկների կամ մանր խորանարդիկների կիրառում): Գույնի վերջնական տպավորությունը ձևավորվում է միայն թափանցիկ ներկի մի քանի շերտերի համադրությամբ:

1957 թվականին Հաուսները նկարում է իր` Ադամի առաջին նկարը, որ նրա սիրելի կերպարներից էր: Նա կոնֆլիկտի մեջ է մտնում օրթոդոքսալ սյուրռեալիստների հետ, ովքեր մեղադրում էին նրան` հերետիկոսություն համարելով արվեստում բանական ու անբանական կերպարների հավասարեցումը: Այս կոնֆլիկտը հանգեցնում է այն բանին, որ Հաուսները իր հին համախոհների` Էռնստ Ֆուկսի և Անտոն Լեմբենի հետ հիմնում է ֆանտաստիկ ռեալիզմի վիեննական դպրոցը: Իր արվեստում նկարիչները հենվում էին գերմանական վերածննդի ավանդույթների, նրա միստիկ-կրոնական հիմքերի վրա:

1966 թվականից Ռուդոլֆ Հաուսները եղել է Համբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր, իսկ 1968 թվականից` Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր:

Ամուսնացած է եղել չորս անգամ, ունեցել է երեք դուստր[13]:

Հաուսների ստեղծագործությունը էական դեր է խաղացել ֆանտաստիկ ռեալիզմի զարգացման գործում, որը 1950-1960-ական թվականների Ավստրիայի գեղարվեստական կյանքի առավել նշանակալից շարժումներից էր: Ռուդոլֆ Հաուսների արվեստը շաղախված է անտիկ ու աստվածաշնչյան սյուժեների վերաիմաստավորմամբ ու նրանց մոդեռնացմամբ:

Ավստրիական փոստի ու ՄԱԿ-ի փոստային ադմինիստրացիայի համար Հաուսները նախագծել է փոստային նամականիշեր[13][14]:

1970 թվականին Ռուդոլֆ Հաուսներն արժանացել է գեղանկարչության ոլորտում Ավստրիայի պետական մրցանակի:

Որոշ աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Porträt einer alten Frau, 1935
  • Selbstporträt mit blauem Hut, 1936
  • Zwei Gassenbuben, 1937
  • Gassteg, 1938
  • Aporisches Ballett, 1946
  • Unter blauem Himmerl, 1946
  • Anima, 1946
  • Forum der einwärtsgewendeten Optik, 1948
  • Die Arche des Odysseus («Ոդիսևսի տապանը»), 1948-1956
  • Penelope (Пенелопа), 1952
  • Adam unterwegs, 1963
  • Adam und sein Maschinist, 1963
  • Adam, warum zitterst du?, 1964
  • Adam gib acht!, 1966
  • Adam Bei Sich, 1969
  • Laokoon in der Umlaufbahn («Լաոոկոնը ուղեծրում»), 1969 - 1977
  • Aufruf zur Verteidigung der persönlichen Freiheit, 1971
  • Adam maßstäblich I, 1971
  • Adam Massiv, 1972
  • Eva Fundamental, 1973 (վիմագրություն)
  • Adam ist das Maß, 1978
  • Erschrockener Europäer, 1980
  • Erinnerung («Հիշողություն»), 1987
  • Bunter Narrenhut, 1987
  • Meine Mutter, 1989
  • Annes Paravent, 1990
  • Adams Kinderbildnis, 1990
  • Labyrinth («Լաբիրինթոս»), 1991
  • Vor dem Fenster nach innen, 1992
  • Vor dem großen Tor, 1992
  • Vater und Sohn, 1993
  • Adam in Damengesellschaft, 1994
  • Adam Bigamist, 1994

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • W. Schmied, R. Hausner, 1970
  • H. T. Flemming, R. Hausner, 1976
  • H. Holländer, R. Hausner, 1985
  • R. Hausner, Werkverzeichnis, 2 Bände, 1975/94
  • W. Schurian, Adam: Eine Entwicklung, in: W. Schurian, (Hg.) „Kunstpsychologie heute“, 1993
  • R. Kassal-Mikula (Redaktion), Adam und Anima, Ausstellungskatalog, Historisches Museum der Stadt Wien, 1994
  • W. Schurian, Rudolf Hausner, 1982-1994, Werkmonographie 2, 1994

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]