Ռենե Կասսեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռենե Կասսեն
ֆր.՝ René Cassin
René Cassin nobel.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 5, 1887(1887-10-05)[1]
ԾննդավայրԲայոն[2]
Մահացել էփետրվարի 20, 1976(1976-02-20)[3][4][5][6][7][8] (88 տարեկանում)
Մահվան վայրՍտամբուլ, Թուրքիա[2]
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
Ազգությունհրեա
Մայրենի լեզուֆրանսերեն
ԿրթությունԷքս Մարսել համալսարան
Մասնագիտությունիրավաբան, դիվանագետ և քաղաքական գործիչ
ԱշխատավայրՓարիզի համալսարան
Զբաղեցրած պաշտոններՊետական խորհրդի փոխնախագահ, Սահմանադրական խորհրդի անդամ և նախագահ
Քաղաքական կուսակցությունՀանրապետական, ռադիկալև ռադիկալ-սոցիալիստական կուսակցություն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ[9][10] Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ Մարտական խաչ 1914-1918 Ակադեմիկական արմավենիների շքանշանի կոմանդոր Ազատության միաբանության կավալեր Դիմադրության շքանշան Միացյալ Նահանգների մրցանակ մարդու իրավունքների բնագավառում և Ռազմական մեդալ
ԱնդամությունՄարդու իրավունքների լիգա, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան և Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիա
René Cassin Վիքիպահեստում

Ռենե Կասսեն (ֆր.՝ René Cassin, հոկտեմբերի 5, 1887(1887-10-05)[1], Բայոն[2] - փետրվարի 20, 1976(1976-02-20)[3][4][5][6][7][8], Ստամբուլ, Թուրքիա[2]), ֆրանսիացի իրավաբան, իրավագիտության պրոֆեսոր և դատավոր:

Կասսենը ծնվել է Բայոնում (Բասկերի երկիր, Ֆրանսիա): Հայրը ֆրանսիացի հրեա էր: Կասսենը մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, մասնակցել է պատերազմի վետերանների խաղաղասիրական, ձախ Union Fédérale կազմակերպության ստեղծմանը: 1968 թվականին արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի` Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի նախագծման գործում ունեցած ներդրման համար. նախագիծն ընդունվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր ասամբլեայի կողմից, 1948 թվականի դեկտեմբերի 10-ին: Նույն տարում նա նաև արժանացել է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների մրցանակի: Ռենե Կասսենը հիմնադրել է Ադմինիստրատիվ գիտությունների ֆրանսիական ինստիտուտը, որը ճանաչվել է որպես հանրային սպասարկման ընկերություն:

Ազգերի լիգա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որպես 1924-1938 թվականներին Ազգերի լիգայում Ֆրանսիայի պատվիրակ` Կասսենը ճնշում է գործադրել զինաթափման ուղղությամբ, ինչպես նաև` աշխատել է միջազգային հակամարտությունների լուծմանն աջակցող ինստիտուտների զարգացման ուղղությամբ:

Մարդու իրավունքներ և ՀԿ-ներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կասսենի հուշարձանը Ֆրանսիայի Ֆորբակ քաղաքում

Աշխատելով կանադացի ուսումնասիրող և իրավաբանության պրոֆեսոր Ջոն Փիթերս Համֆրիի կողմից ներկայացված նախագծի վրա` Կասսենը նախագծի հիմնական 46 հոդվածները նվազեցրել է` դարձնելով 44: Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը, որն ընդունվել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից, պարունակում էր սկզբնական նախագծի 30 հոդվածները:

Ծառայել է ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների հանձնաժողովում և Միջնորդ դատարանի մշտական պալատում:

Եղել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի անդամ (1959-1965) և նախագահ (1965-1968): Այսօր դատարանի շենքը գտնվում է Ստրասբուրգի Ռենե Կասսեն պուրակում:

Կասսենը նաև գլխավորել է հասարակական կազմակերպություններ, 1918 թվականին հիմնել է Պատերազմի հաշմանդամ վետերանների ֆրանսիական ֆեդերացիան և մինչև 1940 թվականը եղել է դրա նախագահը, այնուհետև` պատվավոր նախագահը: 1945 թվականին Շառլ դը Գոլը, հաշվի առնելով Կասսենի մեծ ներդրումը ֆրանսիական ազգի համար, առաջարկել է որևէ կերպ աջակցել նաև հրեաներին: Կասսենը դարձել է ֆրանս-հրեական Alliance Israelite Universelle (AIU) համալսարանի նախագահ, որը նախկինում կրթություն է ապահովել Օսմանյան Կայսրության լծի տակ ապրող սեֆարդի հրեաների համար: Որպես AIU-ի նախագահ` Կասսենն աշխատել է Հրեաների ամերիկյան միության և անգլո-հրեական ընկերության հետ` հիմնելու Հրեական կազմակերպությունների խորհրդատվական խորհուրդը, որը պետք է աջակցեր հրեաներին աջակցման պլատֆորմին այն ժամանակ, երբ դեռ ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների համակարգը գտնվում էր զարգացման վաղ փուլում[11]:

1950 թվականի նոյեմբերի 10-ին նա ՄԱԿ-ում լուսանկարվել է Քարիմ Ազքոուլի, Ջորջ Դեյի և Հերալդ Ռոյի հետ` կլոր սեղանի քննարկման ժամանակ: Սա հատկանշական է թերևս այն պատճառով, որ Ազքոուլն ու Կասսենը տրամագծորեն տարբեր հայացքներ ունեին սիոնիզմի քաղաքականության վերաբերյալ[12]:

Կասսենը մահացել է 1976 թվականին, Փարիզում, թաղված է Փարիզի Մոնպառնաս գերեզմանատանը: 1987 թվականին նրա մասունքները վերահուղարկավորվել են Փարիզի պանթեոնում:

2003 թվականին Բասկերի կառավարությունը սահմանել է Ռենե Կասսեն մրցանակ, որը տրվում է դեկտեմբերի 10-ին, Մարդու իրավունքների պաշտպանության օրը[13]:

Ադմինիստրատիվ գիտությունների ֆրանսիական ինստիտուտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1947 թվականին Ռենե Կասսենը հիմնել է Ադմինիստրատիվ գիտությունների ֆրանսիական ինստիտուտը, որը ճանաչվել է որպես հանրային սպասարկման ընկերություն: Նա եղել է այս ընկերության առաջին նախագահը, որը կազմակերպել է վարչական իրավունքի ոլորտում ֆրանսիական դոկտրինի զարգացմանն աջակցող մի շարք խորհրդաժողովներ:

Հրեա իրավաբանների և փաստաբանների միջազգային ասոցիացիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռենե Կասսենը Իսրայելի գլխավոր դատախազ Հաիմ Կոէնի և ամերիկացի իրավապաշտպան Արթուր Գոլդբերգի հետ 1969 թվականին հիմնել է Հրեա իրավաբանների և փաստաբանների միջազգային ասոցիացիան: Վերջինս աշխատում է` ամենուր մարդու իրավունքների պաշտպանության համար: Այդ աշխատանքը ենթադրում է պատերազմական հանցագործությունների կանխում, պատերազմական հանցագործների պատիժ, զենքի և զանգվածային ոչնչացման արգելում, օրենքի վրա հիմնված միջազգային համագործակցություն, ինչպես նաև` միջազգային կոնվենցիաների արդար իրականացում: Ասոցիացիան աշխատում է հիմնականում հրեաների հետ կապված հարցերի ուղղությամբ և փորձում է պայքարել ռասիզմի, օտարատյացության, հակասեմականության, Հոլոքոստի ժխտման և Իսրայել պետության ժխտման դեմ:

Մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Jay Winter, "Rene Cassin and the Alliance Israelite Universelle," Modern Judaism, 32,1 (2012), 1–21.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Nobelprize.org
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #120076713 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 René Samuel Cassin — 1834.
  5. 5,0 5,1 5,2 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 6,2 Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne / Fédération des sociétés d'histoire et d'archéologie d'Alsace
  7. 7,0 7,1 7,2 Munzinger-Archiv — 1913.
  8. 8,0 8,1 8,2 Brockhaus Enzyklopädie
  9. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1968/
  10. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  11. Winter, Jay. 2012. René cassin and the alliance israélite universelle. Modern Judaism 32 (1): 1-21.
  12. Photo/MB UN (1950-11-10)։ «Round Table Discussion over U.N. Radio»։ www.unmultimedia.org։ Վերցված է 2016-02-02 
  13. «Premio René Cassin» 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]