Չեխիայի դրամահատարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Museum Silhouette.svg
Չեխիայի դրամահատարան
չեխ․՝ Česká mincovna, a.s.[1]
Տեսակդրամահատարան, բիզնես ձեռնարկություն[1] և ձեռնարկություն
ԵրկիրFlag of the Czech Republic.svg Չեխիա
Հիմնադրված է1993
Կոորդինատներ: 50°43′27.984000100005″ հս․ լ. 15°10′5.016000100002″ ավ. ե. / 50.72444000002777642° հս․. լ. 15.16806000002777921° ավ. ե. / 50.72444000002777642; 15.16806000002777921
Պաշտոնական կայք

Չեխիայի դրամահատարան (չեխ․՝ Česká mincovna, a.s.) բաժնետիրական ընկերություն, թանկարժեք և սովորական մետաղներից մետաղադրամների պատրաստմամբ զբաղվող չեխական ընկերություն[2], հիմնված է Յաբլոնեց նադ Նիսոու քաղաքում: Կենտրոնական բանկի համար մետաղադրամների հատման լիազորությամբ միակ դրամահատարանն է Չեխիայում: Ընկերությունը մետաղադրամներ է հատում նաև արտասահմանյան երկրների համար, ինչպիսիք են Մոլդովան, Հայաստանը, Վենեսուելան, Արաբական միացյալ էմիրությունները և Լիբանանը: Դրանից բացի դրամահատարանը թողարկում է հուշամեդալներ, ինչպես նաև պատմական մետաղադրամների, նշանների և մեդալիոնների կրկնօրինակներ:

Չեխիայի դրամահատարանը սերտ համագործակցում է Յաբլոնեցի Արվեստների ակադեմիայի, ընկերությունում աշխատող մի շարք փորձագետների հետ, որոնք ակադեմիայի շրջանավարտներն են: 11-13-րդ դարերում ներկայիս Չեխիայի և Սլովակիայի տարածքում տեղակայված են եղել մի քանի դրամահատարաններ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չեխիան, Մորավիան և Սիլեզիան ունեն դրամահատման հին ավանդույթներ[2]: 10-13-րդ դարերում ներկայիս Չեխիայի և Սլովակիայիտարածքներում տեղակայված են եղել մի քանի դրամահատարաններ[3]: 1328 թվականի նոյեմբերի 17-ին Կրեմնիցա քաղաքը ազատ թագավորական հանքարդյունաբերական քաղաքի կարգավիճակի հետ միասին Հունգարիայի թագավոր Կառլոս Ռոբերտից ստացավ Կրեմնիցայի դրամահատարանը բացելու արտոնություն[4], որը հանդիսանում է աշխարհի ամենահին դրամահատարաններից մեկը: Չեխոսլովակիայի փլուզումից հետո Կրեմնիցայում գտնվող Չեխոսլովակիայի դրամահատարանը գտնվում էր անկախություն ձեռք բերած Սլովակիայի տարածքում, և նոր կազմավորված Չեխիայի Հանրապետության մոտ սեփական դրամահատարանի անհրաժեշտություն առաջացավ: 1993 թվականին Յաբլոնեց նադ Նիսոու քաղաքում բացվեց Չեխիայի դրամահատարանը, որը նույն թվականին յուրացրեց կրոնի և գելլեր մանրադրամի (հիմնականում պողպատից կամ նիկելի համաձուլվածքից) արտադրությունը: Հաջորդ տարի ընկերությունն սկսեց արտադրել հուշադրամներ:

1993 թվականին չեխական կրոնի ներմուծումից հետո դրամահատարանը չի կարողացել արագ բավարարել նոր մետաղադրամների պահանջարկը երկրում, այդ պատճառով չեխական մետաղադրամներ են հատել նաև Համբուրգի դրամահատարանը և Կանադայի թագավորական դրամահատարանը Վինիպեգում: 1994 թվականից սկսած Չեխիայի դրամահատարանը դառնում է Չեխիայի ազգային բանկի կարիքների համար շրջանառության մետաղադրամների և հուշադրամների բացառիկ մատակարարը:

2002 թվականին ընկերությունը ստացավ Որակի կառավարման համակարգի ISO 9001 վկայագիր. 2000-ը Lloyd’s Register Quality Assurance-ից:

2009 թվականին Չեխիայի դրամահատարանը մասնավորեցվեց: Նրա սեփականատերը դարձավ Jablonex Group ընկերությունը[3]: 2010 թվականին ընկերությունը գնեց չեխ-շվեցարական համընկերությունը, որի սեփականատերերն են չեխ գործարար Կարել Զուբեկը և շվեցարական AV Amera Vermoegensbeteiligungs AG դրամային ընկերությունը[5]:

Ընկերության մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտադրությունը հագեցած է ժամանակակից Gräbener մամլիչներով և ունի սեփական գործիքային արտադրամասը[2]: Շրջանառու մետաղադրամների և հուշադրամների կիսաֆաբրիկատները ձեռք են բերվում եվրոպական հայտնի արտադրողներից, քանի որ երկրի ներսում չկա դրանց արտադրությունը[2]: Տարեկան արտադրական հզորությունը գնահատվում է 500 միլիոն մետաղադրամներ և 300 հազար հուշադրամներ:Չեխիայի դրամահատարանը ղեկավարում է Պրագա և Յաբլոնեց նադ Նիսոու քաղաքներում գտնվող խանութները, ինչպես նաև մասնագիտացված համացանցային խանութը: 2018 թվականին ընկերությունում աշխատում էր 85 մարդ:

Չեխիայի դրամահատարանն ունի մի քանի դրամահատարանային տարբերանշան: Առաջին տարբերանշանը` «b» տառը վրայի թագով, ծագել է դրամահատարանի գոյության հենց սկզբում: Այն դրոշմվում է հիմնականում շրջանառու մետաղադրամների վրա: Երկրորդ տարբերանշանը` «СМ», «С» տառի վրա գծիկով, դրվում է թանկարժեք մետաղներից պատրաստված բոլոր մեդալների վրա: Կա նաև մեկ այլ տարբերանշան, որն օգտագործվում է դրամահատարանի սեփական արտադրանքի համար` «СМ», «С» տառի վրա թագով[6]:

Մետաղադրամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկզբում Չեխիայի դրամահատարանն արտադրում էր միայն շրջանառու մետաղադրամներ, բայց շուտով դրվեց Չեխիայի ազգային բանկի համար հուշադրամների թողարկումը: 1994 թվականին թողարկվեցին առաջին արծաթե հուշադրամները 200 չեխական կրոն անվանական արժեքով, իսկ մեկ տարի անց թողարկվեցին առաջին ոսկե հուշադրամները 1000, 2500, 500 և 10 000 կրոն անվանական արժեքով: 2001 թվականին դրամահատարանն սկսեց արտադրել չեխական ճարտարապետական հուշարձաններին նվիրված 2000 չեխական կրոն անվանական արժեքով տասը ոսկե հուշադրամներից կազմված շարքը, 2006-2010 թվականներին դրամահատարանը թողարկեց մետաղադրամների շարք` նվիրված տեխնիկական ժառանգության մշակութային հուշարձաններին: Երրորդ շարքը (2011—2015 թվականներ), 5000 չեխական կրոն անվանական արժեքով կիսաշրջանաձև մետաղադրամները, նվիրված էին նշանակալի կամրջային կառուցվածքներին Չեխիայի տարածքում: 2016-2020 թվականներին նախատեսվում է թողարկել չեխական հոբելյաններին, մասնավորապես Պրշեմըսլ I Օտակարին սիցիլական ոսկե բուլի հանձնման 800-ամյակին և Յան Հուսի այրման 600-ամյակին նվիրված 500 չեխական կրոն անվանական արժեքով արծաթե և 10 000 չեխական կրոն անվանական արժեքով ոսկե հուշադրամներ[7]:

Չեխիայի դրամահատարանը թողարկել է նաև այլ հուշադրամներ, օրինակ, Չեխիայի Հանրապետության տարածաշրջաններին նվիրված լրակազմ, ամեն տարի թողարկվող տարեկան հավաքակազմ կամ, օրինակ, երեխայի ծննդյան մետաղադրամների հավաքակազմ:

Մեդալներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1990-ականների երկրորդ կեսին Չեխիայի դրամահատարանը խոշոր հուշամեդալներ արտադրողն էր չեխական շուկայում: Առաջին հերթին թողարկվում են մետաղադրամներ` կապված Չեխիայի, նրա պատմության և մշակույթի հետ, սակայն երբեմն արտադրվում են նաև այլ թեմաներով մետաղադրամներ (օրինակ, Ջոն Ֆիջերալդ Քենեդիի և Զիգմունդ Ֆրեյդի պատկերներով մեդալներ, մեդալներ եվրոյի թողարկման առթիվ և այլն): Դրամահատարանը վերարտադրում է նաև կրկնօրինակներ: Այսպես, տարեկան արտադրվում են մեկ ոսկե և մեկ արծաթե մեդալ, մետաղադրամների կրկնօրինակներ, որոնք նախկինում կային Չեխիայում: Դա, օրինակ, ամենահայտնի չեխական մետաղադրամ պրահյան գրոշն է կամ իոախիմսթալերը, որի անունից հետագայում ծագել է համաշխարհային առավել հայտնի արժույթ ԱՄՆ դոլարը:

Չեխիայի դրամահատարանի ամենաթանկարժեք արտադրանքը մեկ կիլոգրամ քաշով ներդրումային մեդալն է, որի գինը թողարկման 2011 թվականին կազմել է 1 200 000 չեխական կրոն: Ամեն տարի թողարկվում է սահմանափակ քանակով այսպիսի մեդալներ: Ընդհանուր թեման ներկայացված է չեխական թղթադրամների վրա պատկերված հայտնի անձնավորություններով: 2010 թվականին դա եղել է Չեխոսլովակիայի առաջին նախագահ Թոմաշ Մասարիկի պատկերով մեդալը, 2011 թվականին` օպերային երգչուհի Էմմա Դեստինովայի պատկերով: Այդ աշխատանքների, ինչպես նաև չեխական թղթադրամների հեղինակը հայտնի չեխ նկարիչ, գծագրող և ձևավորող Օլդրժիխ Կուլխանեկն է:

Ոչ ներդրումային նպատակների համար թողարկվում են կարևոր կենսական իրադարձությունների համար հարսանեկան ոսկե և արծաթե դուկատներ և տոլարներ, երեխայի ծննդյան առթիվ` ոսկե դուկատ և այլն: Չեխիայի դրամահատարանը նաև հանդիսանում է ոսկե ձուլակտորների մատակարար:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 https://www.gleif.org/lei-files/20170831/GLEIF/20170831-GLEIF-concatenated-file.zip
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «Company Profile»։ ceskamincovna.cz/։ Վերցված է 12 December 2017 
  3. 3,0 3,1 Jeff Starck (2014-08-18)։ «Young, private Prague Mint honors coinage tradition while embracing modern themes, new technology»։ Coin World (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-11-03 
  4. «História mincovne - 7 storočí tradície»։ Mincovňa Kremnica (սլովակերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-11-03-ին։ Վերցված է 2018-11-03 
  5. «Českou mincovnu koupilo česko-švýcarské konsorcium Monetica»։ HobbyHavířov.cz (չեխերեն)։ 2010-04-07։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-11-03-ին։ Վերցված է 2018-11-03 
  6. «Czech Mintmarks»։ Česká mincovna (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-11-03 
  7. «Bankovky a mince > Numizmatika»։ ČNB (չեխերեն)։ Վերցված է 2018-11-03 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]