Չան Կայշի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Չան Կայշի
Chiang Kai-shek(蔣中正).jpg
 
Կուսակցություն՝ Գոմինդան
Կրթություն՝ Բաոդինի ռազմական ակադեմիա
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և զինծառայող
Դավանանք քրիստոնեություն
Ծննդյան օր հոկտեմբերի 31, 1887({{padleft:1887|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})[1]
Ծննդավայր Xikou, Fenghua District, Նինբո, Zhejiang, Ցին կայսրություն
Վախճանի օր ապրիլի 5, 1975({{padleft:1975|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2] (87 տարեկանում)
Վախճանի վայր Թայբեյ, Չինաստանի Հանրապետություն[3]
Թաղված Chiang Kai-shek Memorial Hall
Հայր Chiang Zhao-cong
Մայր Wang Caiyu
Ամուսին Mao Fumei, Yao Yecheng, Chen Jieru և Soong May-ling
Զավակներ Chiang Ching-kuo[4]
 
Ինքնագիր Chiang Kaishek signature.svg
 
Պարգևներ

Չան Կայշի, Ցզյան Ցզե Շի (1887-1975), չինացի ռազմաքաղաքական գործիչ, Չինաստանի Հանրապետության (Թայվան) առաջնորդը 1928-1975 թթ։

Ավարտել է Բաոդինի և Տոկիոյի ռազմական, ակադեմիաները։ 1920-ական թվականներին, քողարկվելով իբրև «ձախ» գոմինդանական, հարել է Սուն Յաթ Սենին։ 1926-1927 թվականներին, որպես ագգային-հեղափոխական բանակի գլխավոր հրամանատար, մասնակցել է Չինաստանի հյուսիսի դեմ ռազմական, գործողություններին։ 1927 թվականին կատարել է հեղաշրջում և հաստատել բռնատիրական վարչակարգ։ Իր ձեռքում է կենտրոնացրել է գոմինդանի կուսակցական, երկրի պետական և ռազմական, բոլոր բարձրագույն պաշտոնները, իրեն շնորհել գեներալիսիմուսի կոչում։ 1937 թվականին, Չինաստանի վրա Ճապոնիայի հարձակումից հետո, հարկադրված համաձայնության է եկել Չինաստանի Կոմկուսի հետ համատեղ գործելու վերաբերյալ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Ճապոնիայի պարտությունից (1945 թվականի սեպտեմբերի 2) հետո մերժել է կոալիցիոն կառավարություն ստեղծելու վերաբերյալ ՉԿԿ-ի առաջարկը և 1946 թվականին սանձազերծել է քաղաքացիական պատերազմ։ Չինական ժողովրդական հեղափոխության հաղթանակից (1949) հետո իր զորքերի մնացորդների հետ փախել է Թայվան կղզի և հիմնավորվել այնտեղ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 667 CC-BY-SA-icon-80x15.png