Չան Կայշի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Չան Կայշի
չին.՝ 蔣中正 և չին.՝ 蒋介石
Jiang Jieshi2.jpg
 
Կուսակցություն՝ Գոմինդան
Կրթություն՝ Բաոդինի ռազմական ակադեմիա
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և ռազմական գործիչ
Ազգություն Չինացիներ
Դավանանք քրիստոնեություն և մեթոդիզմ
Ծննդյան օր հոկտեմբերի 31, 1887(1887-10-31)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Xikou, Ցին կայսրություն
Վախճանի օր ապրիլի 5, 1975(1975-04-05)[1][4][2][…] (87 տարեկան)
Վախճանի վայր Թայբեյ, Չինաստանի Հանրապետություն[5]
Գերեզման Cihu Mausoleum
Թաղված Cihu Mausoleum
Դինաստիա family of Chiang Kai-shek?
Քաղաքացիություն Flag of the Republic of China.svg Չինաստանի Հանրապետություն, Flag of the Republic of China.svg Չինաստանի Հանրապետություն և Flag of China (1862–1889).svg Ցին կայսրություն
Ի ծնե անուն չին.՝ 瑞元
Հայր Chiang Chao-tsung?
Մայր Wang Caiyu?
Ամուսին Mao Fumei?, Yao Yecheng?, Chen Jieru? և Soong May-ling?
Զավակներ Chiang Ching-kuo?[6] և Chiang Wei-kuo?
 
Ինքնագիր Chiang Kaishek signature.svg
 
Պարգևներ

Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Բանի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ, Սպիտակ առյուծի շքանշան, Պատվո լեգիոնի շքանշանակիր, Տարվա մարդ՝ ըստ Թայմ ամսագրի, Քաղաքացիական վաստակի համար շքանշանի շղթա, Բատի շքանշան, Սերովբեների արքայական շքանշան, Ռաջամիտրաբհորնի շքանշան, Լեոպոլդի շքանշան և Philippine Legion of Honor?

Չան Կայշի, չինարեն՝ 蔣介石 Ծյան Ծե Շի, հոկտեմբերի 31, 1887(1887-10-31)[1][2][3][…], Xikou, Ցին կայսրություն - ապրիլի 5, 1975(1975-04-05)[1][4][2][…], Թայբեյ, Չինաստանի Հանրապետություն[5]), չինացի ռազմաքաղաքական գործիչ, Չինաստանի Հանրապետության (Թայվան) առաջնորդը 1928-1975 թթ։

Ավարտել է Բաոդինի և Տոկիոյի ռազմական, ակադեմիաները։ 1920-ական թվականներին, քողարկվելով իբրև «ձախ» գոմինդանական, հարել է Սուն Յաթ Սենին։ 1926-1927 թվականներին, որպես ագգային-հեղափոխական բանակի գլխավոր հրամանատար, մասնակցել է Չինաստանի հյուսիսի դեմ ռազմական, գործողություններին։ 1927 թվականին կատարել է հեղաշրջում և հաստատել բռնատիրական վարչակարգ։ Իր ձեռքում է կենտրոնացրել է գոմինդանի կուսակցական, երկրի պետական և ռազմական, բոլոր բարձրագույն պաշտոնները, իրեն շնորհել գեներալիսիմուսի կոչում։ 1937 թվականին, Չինաստանի վրա Ճապոնիայի հարձակումից հետո, հարկադրված համաձայնության է եկել Չինաստանի Կոմկուսի հետ համատեղ գործելու վերաբերյալ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Ճապոնիայի պարտությունից (1945 թվականի սեպտեմբերի 2) հետո մերժել է կոալիցիոն կառավարություն ստեղծելու վերաբերյալ ՉԿԿ-ի առաջարկը և 1946 թվականին սանձազերծել է քաղաքացիական պատերազմ։ Չինական ժողովրդական հեղափոխության հաղթանակից (1949) հետո իր զորքերի մնացորդների հետ փախել է Թայվան կղզի և հիմնավորվել այնտեղ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Munzinger Archiv (գերմ.) — 1913.
  3. 3,0 3,1 Энциклопедия Брокгауз (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 Nationalencyklopedin (швед.) — 1999.
  5. 5,0 5,1 5,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #11867580X // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  6. Immanuel C.Y. Hsü The Rise of Modern China — 6 — USA: OUP, 2000. — P. 751. — 1136 p. — ISBN 978-0-19-512504-7
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 667 CC-BY-SA-icon-80x15.png