Ուրան-238

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Ուրան
Ուրան-238-ի տրոհման շղթա

Ուրան-238 կամ 238U, կամ U-238 (անգլ.՝ uranium-238), պատմական անունը Ուրան առաջին (լատ.՝ Uranium I, պայմանական նշանակումը UI), Մենդելեևի պարբերական աղյուսակի ուրան ռադիոակտիվ քիմիական տարրի բնության մեջ ամենատարածված ռադիոակտիվ իզոտոպ, ատոմական համարը 92 ատոմային զանգվածը 238: Չի ճեղքվում, սակայն միջուկային վառելիք է ծառայում բարդ ռեակտորների համար։ Այն կարող է կլանել դանդաղ նեյտրոնները և երկու բետա-տրոհումից հետո փոխարկվել ճեղքվող Պլուտոնիում-239-ի։ 238U-ը արագ նեյտրոնների ազդեցությամբ ճեղքվող է, բայց չի կարող նպաստել շղթայական ռեակցիային, քանի որ ոչառաձգական ցրումը փոքրացնում է նեյտրոնների էներգիան նվազագույն սահմանից ներքև, որտեղ հնարավոր է մեկ կամ մի քանի ակտիվ կենտրոնների ճեղքումը։ Բնության մեջ Ուրան-238-ի իզոտոպային տարածվածությունը 99,2745(106) % է[1]: Ռադիումի շարք կոչվող 4n+2 զանգվածային թվերով իզոտոպներից բաղկացած ռադիոակտիվ շարքի առաջին տարրն է (նախամայրը)։ Այդ նուկլիդի մեկ գրամի ակտիվությունը կազմում է մոտ 12,5 կԲք:

Տրոհում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուրան-238 -ի նմուշ

Ուրան-238 -ը առաջանում է հետևյալ ռադիոակտիվ տրոհումների արդյունքում.

  • 238Pa նուկլիդի β տրոհում (կիսատրոհման պարբերությունը՝ 2,27(9) րոպե[1]).

Ուրան-238 -ի տրոհումը իրականանում է հետևյալ ուղղություններով.

անջատվող α-տարրերի էներգիան՝ 4 151 կԷՎ (21 % դեպքերում) և 4 198 կԷՎ (79 % դեպքերում)[2].

Նուկլիդներ (%-ով) Իզոտոպներ
100,044 % 206Pb[3]
1,89 x 10-6 % 205Tl
2,6 x 10-9 % 208Pb
1,7 x 10-28 % 160Dy
1,1 x 10-32 % 140Ce
Անհայտ % 172Yb, 176Hf, 152Sm, 180Hf, 156Gd, 168Er, 164Dy

Իզոմերներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի է միայն 238Um իզոմերը հետևյալ բնութագիրներով.

Իզոմերային տրոհումը կատարվում է հետևյալ ճանապարհով.

Կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուրան-238 -ը կիրառվում է որպես ռեակտոր-բազմապատկիչների վառելիք, օրինակ, արագ նեյտրոնների БН-600 ռեակտորներում։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 G. Audi, O. Bersillon, J. Blachot and A. H. Wapstra (2003). «The NUBASE evaluation of nuclear and decay properties». Nuclear Physics A 729: 3–128. DOI:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001. Bibcode: 2003NuPhA.729....3A.
  2. Свойства 238U на сайте IAEA (International Atomic Energy Agency)
  3. Atomic weights of the elements. Review 2000 (IUPAC Technical Report). Pure Appl. Chem. Vol. 75, No. 6, pp. 683-800, (2003).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Uranium, Radioactive NLM Hazardous Substances Databank.