Շարա Շալկահազի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շարա Շալկահազի
Sara Salkahazi.jpg
Ծնվել էմայիսի 11, 1899(1899-05-11)[1]
ԾննդավայրԿոշիցե, Ավստրո-Հունգարիա
Մահացել էդեկտեմբերի 27, 1944(1944-12-27)[1] (45 տարեկանում)
Մահվան վայրԲուդապեշտ, Հունգարիայի Թագավորություն
ՔաղաքացիությունFlag of Hungary.svg Հունգարիա
ԿրոնՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտությունլրագրող
Պարգևներ և
մրցանակներ
Աշխարհի արդարակյացներ[2]
Sára Salkaházi Վիքիպահեստում

Շարա Շալկահազի (հունգ.՝ Salkaházi Sára, մայիսի 11, 1899(1899-05-11)[1], Կոշիցե, Ավստրո-Հունգարիա - դեկտեմբերի 27, 1944(1944-12-27)[1], Բուդապեշտ, Հունգարիայի Թագավորություն), Սոցիալական ծառայության քույրերի միանձնուհիների կանանց կոնգրեգեցիայի քույր, Խաչված նետերի կուսակցության տիրապետության ժամանակ մասնակցել է ավելի քան հարյուր հունգարացի հրեաների փրկությանը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շարա Շալկահազին ծնվել է 1899 թվականի մայիսի 11-ին, Կոշիցեում և այնտեղ էլ ստացել է մանկավարժական կրթություն, ինչից հետո մեկ տարվա ընթացքում աշխատել է որպես ուսուցչուհի: Երբ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Կոշիցե քաղաքը դարձել է Չեխոսլովակիայի մաս, չեխոսլովական նոր կառավարությունը ուսուցիչներից հավատարմության երդում է պահանջել: Շարան հրաժարվել է դրանից և այդ պատճառով ստիպված է եղել թողնել ուսուցչուհու կարիերան:

Աշխատանքը կորցնելուց հետո սովորել է տպագրության գործ: Նույն ժամանակ Վերին Հունգարիայի թերթերում տպագրել է իր պատմվածքները, ֆելիետոնները, ժանրային նկարները: Նրա առաջին հրապարակումը հայտնվել է Esti Újság («Երեկոյան թերթ») պարբերականում Կոշիցեում, Սիֆաքս կեղծանվամբ, 1919 թվականի փետրվարի 2-ին: Վարպետանալով լրագրողական գործում` դարձել է Չեխոսլովակիայի գլխավոր քաղաքական ուժի` Գավառական քրիստոնյա-սոցիալիստական կուսակցության տպագիր օրգանի գլխավոր խմբագիրը:

1927 թվականին Շարա Շալկահազին ծանոթացել է «Սոցիալական ծառայության քույրեր» կանանց կոնգրեգացիայի անդամների հետ, որը հիմնադրել էր Մարգրիտ Սլախտան Կոշիցեում: Շալկահազին ավարտել է կոնգրեգացիայի սոցիալական դասընթացը:

1929 թվականին ընդունվել է Սեգրավեի մենաստան, սակայն մինչև 1930 թվականի հոգեգալստին իր առաջին ուխտը մի քանի ամիս անց է կացրել Կոշիցեում, որտեղ կազմակերպել է տեղական Կարիտաս: Երկու տարի անց նա նմանատիպ աշխատանք է իրականացրել Կոմարումում: Կարիտասի ղեկավարումից բացի նա շաբաթը 26 դաս է դասավանդել դպրոցում, ղեկավարել է երեխաների համար խոհանոցը, կրոնական կուռքերի առարկաների խանութն ու խմբագրել է Katholikus nő ամսագիրը: 1934 թվականին նրան տեղափոխել են Կոշիցե:

Ռիչարդ Յուհա: Շարա Շալկահազիի կիսանդրին

1937 թվականին դիմել է Բրազիլիա մեկնելու համար` այնտեղի հունգարացի բենեդիկտիցիների հետ առաքելություն իրականացնելու համար: Բրազիլիա մեկնելու համար նրան անհրաժեշտ էր ստանալ հունգարական քաղաքացիություն, քանի որ Շալկահազին վերջնականապես հաստատվել էր Բուդապեշտում: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետ կապված իրադարձությունները չեղարկել են այս ճանապարհորդությունը: 1940 թվականի Հոգեգալստյանը հավերժական ուխտի երդում է տվել` Alleluja! Ecce ego, mitte me! կարգախոսով:

1941 թվականից սկսած դարձել է Աշխատող կաթոլիկ կանանց ու աղջիկների միության համազգային ղեկավարը: Հրապարակել է շարժման թերթը, կազմակերպել է հավաքներ, սուրբ օրեր, երեք տարվա ընթացքում բացել է հինգ նոր ապաստարան աղքատների համար և սկսել է հիմնել Աշխատող կանանց ինստիտուտը:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սոցիալական ծառայության քույրերը թաքցրել են ավելի քան 1000 հրեա: Այդ ժամանակ Շարա Շալկահազին թաքցրել է մոտ 100 մարդ:

1944 թվականի դեկտեմբերի 27-ին հրեաներ փնտրող նիլասիստները շրջափակել են նրա ապաստարանն ու ձերբակալել չորս մարդու: Քույր Շարան հայտնվել է գործողության վերջում, սակայն չի փախել ու նույնպես ձերբակալվել է:

Նրա մահվան հանգամանքները երկար ժամանակ հայտնի չեն եղել: Քսան տարի անց ձերբակալված նիլասիստներից մեկը պատմել է դատարանին, թե ինչ է տեղի ունեցել: Ըստ նրա խոսքերի` ձերբակալվածներին տարել են Բուդապեշտի գլխավոր մաքսատան շենքի մոտ, ստիպել են հանել հագուստն ու կանգնեցրել են Դանուբի ափին: Մինչև համազարկի հարվածը սև մազերով ցածրահասակ մի կին, քույր Շարան, դիմել է դահիճներին, նայել է ուղիղ նրանց աչքերի մեջ, ծնկի է իջել, նայել է երկնքին ու խաչակնքել է:

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շարա Շալկահազիի երանելիացումը

«Սոցիալական ծառայության քույրերը» 1996 թվականի վերջին սկսել են նրան երանելիների դասին դասելու գործընթացը: 2006 թվականի ապրիլի 28-ին Հռոմի Բենեդիկտոս XVI պապն ստորագրել է նրան երանելիների դասին դասելու մասին դեկրետը, որը հանդիսավոր կերպով հայտարարվել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, հազարավոր մարդկանց ներկայությամբ, Բուդապեշտի Սուրբ Իշտվան եկեղեցու առջև:

Նրա օրը նշվում է մայիսի 11-ին[3]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  2. The Righteous Among The NationsYad Vashem.
  3. «Salkaházi Sára személye példakép számunkra – Boldoggáavatás a Szent István-bazilika előtt» (венгерский)։ Magyar katolikus egyház։ 2006-09-17։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-01-ին։ Վերցված է 2010-02-27 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]