Jump to content

Շառլ Ադոլֆ Վյուրց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Շառլ Ադոլֆ Վյուրց
Charles Adolphe Würtz
Ծնվել էնոյեմբերի 26, 1817(1817-11-26)[1][2][3][…]
Ստրասբուրգ[4][1][5]
Մահացել էմայիսի 12, 1884(1884-05-12)[1][2][3][…] (66 տարեկան)
Փարիզ[4][6][5]
ԳերեզմանՊեր Լաշեզ[7]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Դավանանքբողոքականություն
Մասնագիտությունքիմիկոս, քաղաքական գործիչ, համալսարանի դասախոս և բժիշկ
Հաստատություն(ներ)Փարիզի բժշկության դպրոց, Ստրասբուրգի համալսարանի բժշկության ֆակուլտետ և Գյուղատնտեսության ազգային ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտքիմիա և բժշկություն
Պաշտոն(ներ)անփոփոխ սենատոր, Mayor of 7th arrondissement of Paris? և president of the French Academy of Sciences?
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Փարիզի գիտափիլիսոփայական միություն, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա[5], Ֆրանսիայի քիմիկոսների ասոցացիա, Ազգային բժշկական ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա[5], ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բելգիայի թագավորական բժշկական ակադեմիա, Թուրինի գիտությունների ակադեմիա[6], Association française pour l'avancement des sciences?[8], Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա և Լինչեի ազգային ակադեմիա[9]
Ալմա մատերՍտրասբուրգի համալսարան[5], Գիսենի համալսարան[5], Ժան Շթուրմի գիմնազիա (1834)[5] և Séminaire protestant de Strasbourg?[5]
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[3] և գերմաներեն
Եղել է գիտական ղեկավարÉmile Lemoine?, Պոլ Էմիլ Լեկոք դը Բուաբոդրան և Արման Գոթիե
Հայտնի աշակերտներԱլեքսանդր Զայցև և Édouard Grimaux?
Պարգևներ
Ամուսին(ներ)Constance Opperman?
Երեխա(ներ)Sophie Lucie Wurtz? և Henri Wurtz?
ՀայրJean Jacques Wurtz?
 Charles Adolphe Wurtz Վիքիպահեստում

Շառլ Ադոլֆ Վյուրց (ֆրանսերեն՝ Charles Adolphe Wurtz, նոյեմբերի 26, 1817(1817-11-26)[1][2][3][…], Ստրասբուրգ[4][1][5] - մայիսի 12, 1884(1884-05-12)[1][2][3][…], Փարիզ[4][6][5]), ֆրանսիացի քիմիկոս, Փարիզի ԳԱ անդամ (1867)։

Քիմիա ուսումնասիրել է Լիբիխի (Հիսեն) և Դյումայի (Փարիզ) լաբորատորիաներում։ 1853 թվականից՝ Սորբոնի համալսարանի օրգանական քիմիայի պրոֆեսոր։ Հայտնաբերել է բազմաթիվ օրգանական նյութեր և սինթեզի եղանակներ։ Ստացել և ուսումնասիրել է ճարպային ամինների պարզագույն ներկայացուցիչները՝ մեթիլամինը և էթիլամինը (1849 թ.)։ Առաջարկել է (1855 թ.) հագեցած ածխաջրածինների ստացման ընդհանուր եղանակ, սինթեզել է էթիլենգլիկոլը (1856 թ.), էթիլենքլորհիդրինը և էթիլենի օքսիդը (1859 թ.), որից ստացել է ամինասպիրտներ, խոլինը (1867 թ.) և նեյրինը (1869 թ.)։ Բենգոլսուլֆոթթուների և կալիումի հիդրօքսիդի փոխազդեցությամբ ստացել է ֆենոլ (1867 թ.), նկարագրել է ալդոլային կոնդենսումը (1872 թ.)։ Կարևոր են նաև ցիանի քլորիդի, ուրետանի, ամիլսպիրտի, ամիլենի, խառը ռադիկալների, կաթնաթթվի վերաբերյալ հետազոտությունները։ Վյուրցը ատոմամոլեկուլային ուսմունքի, Ա․ Բուտլերովի կառուցվածքային տեսության և Դ. Մենդելեևի պարբերական օրենքի ջատագովն էր։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 5 6 Вюрц, Шарль-Адольф (ռուս.) // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1892. — Т. VIIа. — С. 711—713.
  2. 1 2 3 4 senat.fr (ֆր.)
  3. 1 2 3 4 5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 1 2 3 4 Вюрц Шарль Адольф // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Bischoff G., Foessel G., Baechler C. Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne (ֆր.) / Fédération des sociétés d'histoire et d'archéologie d'Alsace — 1982. — 4434 p.
  6. 1 2 3 www.accademiadellescienze.it (իտալ.)
  7. ↑ http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9751478j/f116
  8. ↑ https://www.mediachimie.org/ressource/l%E2%80%99association-fran%C3%A7aise-pour-l%E2%80%99avancement-des-sciences-afas-en-1883-1884
  9. ↑ (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18315206
  10. ↑ Award winners : Copley Medal — Royal Society.
  11. ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society. — P. 390.
  12. ↑ Académie des sciences (France), Centre national de la recherche scientifique (France) Comptes rendus de l'Académie des Sciences, Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances de l'Académie des Sciences (ֆր.) — Paris: Académie des sciences, Gauthier-Villars, 1836. — ISSN 0249-6321; 2419-7610; 0001-4036; 2419-6304
  13. ↑ https://www.toureiffel.paris/fr/le-monument/tour-eiffel-et-sciences
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 481)։
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շառլ Ադոլֆ Վյուրց» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Շառլ_Ադոլֆ_Վյուրց&oldid=9562631» էջից