Շանդոր Վյորեշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շանդոր Վյորեշ
հունգ.՝ Weöres Sándor
Weöres Szombathely.JPG
Ծնվել էհունիսի 22, 1913(1913-06-22)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՍոմբատհեյ, Վաշ երկրամաս, Հունգարիայի թագավորություն, Տրանսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[4]
Վախճանվել էհունվարի 22, 1989(1989-01-22)[1][2][3][…] (75 տարեկան)
Վախճանի վայրԲուդապեշտ, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետություն[4]
ԳերեզմանՖարկաշրետի գերեզմանոց
Մասնագիտությունբանաստեղծ, թարգմանիչ, մանկագիր, գրող և արվեստների գործիչ
ՔաղաքացիությունFlag of Hungary.svg Հունգարիա
ԿրթությունՊեչի համալսարան (1939)[5]
ԱշխատավայրՆյուգաթ
ՊարգևներԿոշութի մրցանակ և Եվրոպական գրականության Ավստրիական պետական պարգև[6]
ԱմուսինԱմի Կարոլի
Sándor Weöres Վիքիպահեստում

Շանդոր Վյորեշ (հունգ.՝ Weöres Sándor, հունիսի 22, 1913(1913-06-22)[1][2][3][…], Սոմբատհեյ, Վաշ երկրամաս, Հունգարիայի թագավորություն, Տրանսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[4] - հունվարի 22, 1989(1989-01-22)[1][2][3][…], Բուդապեշտ, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետություն[4]), հունգարացի բանաստեղծ և թարգմանիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տպագրվել է 15 տարեկանից սկսած։ 1932 թվականին նրա բանաստեղծությունները լույս են ընծայվել «Արևմուտք» (հունգ.՝ Nyugat) հայտնի ամսագրում։ Ավարտել է Պեչ քաղաքի համալսարանը, պաշտպանել թեզը ստեղծագործական փիլիսոփայության վերաբերյալ (1938 թվական), աշխատել է գրադարանում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է հարկադիր աշխատանքի մեջ։ 1948-1951 թվականներին ճամփորդել է։ Սոցիալիստական ռեալիզմի կանոնին չհամապատասխանելով՝ նրա ստեղծագործությունները 1948 թվականից մինչև 1964 թվականները շատ հազվադեպ է հրապարակվել։

Շանդոր Վյորոեը թարգմանել է ռուսական բանաստեղծություններ (Պուշկին, Լերմոնտով), ուկրաինական (Շևչենկո, Ի. Ֆրանկո, Լեսյա Ուկրաինկա), վրացական (Շոթա Ռուսթավելի), անգլիական (Շեքսպիր)], Դաո Դե Ցզինի աշխատությունների թարգմանությունը մեծ ժողովրդականություն է վայելել։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Hideg van (1934)
  • A kő és az ember (1935)
  • A teremtés dicsérete (1938)
  • Meduza (1944)
  • A szerelem ábécéje (1946)
  • Elysium (1946)
  • Gyümölcskosár (1946)
  • A fogok tornáca (1947)
  • Bóbita (1955)
  • A hallgatás tornya (1956)
  • Tarka forgó (1958)
  • Tűzkút (1964)
  • Gyermekjátékok (1965)
  • Merülő Saturnus (1968)
  • Zimzizim (1969)
  • Psyche (1972)
  • Télország (1972)
  • Priapos (1950, հրատար. հետմահու 2001թ․)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Fahlström S. Form and philosophy in Sándor Weöresʼ poetry. Uppsala: Acta Universitatis Upsaliensis, 1999

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]