Նիկոլայ Կրիմով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նիկոլայ Կրիմով
ռուս.՝ Никола́й Петро́вич Кры́мов
Nikolay Petrovich Krymov (2).jpg
Ծնվել էապրիլի 20 (մայիսի 2), 1884
ԾննդավայրՄոսկվա, Ռուսական կայսրություն[1]
Վախճանվել էմայիսի 6, 1958(1958-05-06)[1][2] (74 տարեկանում)
Մահվան վայրՄոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունՄոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան
Մասնագիտություննկարիչ
Ժանրբնանկար
ԱշակերտներԳապար Այտիև
ՊարգևներՌՍՖՍՌ ժողովրդական նկարիչ և Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան
Nikolay Krymov Վիքիպահեստում

Նիկոլայ Պետրովիչ Կրիմով (ռուս.՝ Николай Петрович Крымов, ապրիլի 20 (մայիսի 2), 1884, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն[1] - մայիսի 6, 1958(1958-05-06)[1][2], Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]), ռուս խորհրդային նկարիչ։ ՌՍՖՍՀ ժողողովրդական նկարիչ (1956)։ ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (1949)։ Մասնակցել է «Գոլուբայա ռոզա»-ի ցուցահանդեսին (1907), եղել «Ռուս նկարիչների միության» անդամ (1910 թվականից)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նիկոլայ Պետրովիչ Կրիմովը ծնվել է 1884 թվականի ապրիլի 20-ին (մայիսի 2) Մոսկվայում, նկարիչ Պ. Կրիմովի ընտանիքում, որը նկարել է «պերեդվիժնիկների» ոճով: Նախնական մասնագիտական պատրաստություն է ստացել հորից։ Եղբայրը հայտնի վիրաբույժի Ալեքսեյ Կրիմովն է:

1904 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան, որտեղ նախ սովորել է ճարտարապետական բաժանմունքում, իսկ 1907-1911 թվականին՝ Ապոլինարի Վասնեցովի բնանկարչության արվեստանոցում։ Մասնակցել է «Գոլուբայա ռոզա» (1907) ցուցահանդեսի, ինչպես նաև «Ռուս նկարիչների միության» ցուցահանդեսներին: Ապրել է Մոսկվայում, տարվա զգալի մասն անցկացնելով նաև (1928 թվականից) Տարուսայում:

Արդեն իր վաղ ստեղծագործություններում հարել է սիմվոլիզմին, այդ թվում նաև որպես «Золотое руно» հանդեսի գրաֆիկական դիզայներ (1906-1909): Այդ ժամանակ նրա նատուրային տպավորությունները երբեմն վերածվել են անկայուն, գունագեղ մշուշների, որոնք ավելի շատ հիշեցնում էին գոբելեն, այլ ոչ թե նկար («Արևի տակ», ռուս.՝ «Под солнцем», 1906, Ռուսական պետական թանգարան): Հետագայում Կրիմովի նկարներն ու ձևերը ավելի ու ավելի շատ են ձեռք բերում նյութական օբյեկտիվություն, բայց բնությունը առավել հաճախ ամայի է, մնում է ոչ պակաս բանաստեղծական («Դեղին մառան», ռուս.՝ «Желтый сарай», 1909, Տրետյակովյան պատկերասրահ, «Առավոտ», ռուս.՝ «Утро», 1916, Յարոսլավլի արվեստի թանգարան): Կենտրոնական Ռուսաստանին բնորոշ մոտիվների անպաճույճ պարզությունը վարպետի «դասական», տարուսական նկարներում («Գետակ», ռուս.՝ «Речка», 1926, «Ջրաղացի մոտ», ռուս.՝ «У мельницы», 1927, երկուսն էլ Տրետյակովյան պատկերասրահում) համակցված է կոմպոզիցիայի հստակ ներդաշնակության և «ընդհանուր գուներանգը» հատուկ համակարգի հետ, որը լանդշաֆտը վերածում է զուտ գեղագիտական ​​մտահայեցության: Գեղանկարչության էությունը համարելով ոչ թե գույնը, այլ հենց գուներանգը (գույնը լույսով լցնելը), Կրիմովն առաջարկել է որպես կատարյալ ելակետ՝ այրվող լուցկին արևով վառ լուսավորված պատի ֆոնին: Իր տեսական հայացքները շարադրել է «Լևիտանի մասին» հոդվածում (1938):

Նիկոլայ Կրիմովն զգալի ներդրում է ունեցել բեմանկարչության մեջ՝ ՄԳԱԹ-ում ձևավորելով Ալեքսանդր Օստրովսկու «Ջերմ սիրտ» (1926) և «Տաղանդներ և երկրպագուներ» (1933), ինչպես նաև Լենիդ Լեոնովի «Ունտիլովսկ» (1928) պիեսները: 1919-1930 թվականներին շատ է աշխատել նաև որպես մանկավարժ[3]՝ դասավանդելով Պրեչիստենսկի գործնական ինստիտուտում, Գեղարվեստա-տեխնիկական բարձրագույն արվեստանոցներում (Վխուտեմաս) և Մոսկվայի 1905 թվականի հիշատակի արվեստի մարզային ուսումնարանում։ Կռիմովի մանկավարժական շնորհի առանձնահատկությունն այն էր, որ իր ուսանողներից յուրաքանչյուրին նա տեսնում և զարգացնում էր որպես անհատականություն: Բնանկարիչ Կրիմովի սաները դարձել են ժանրային նկարիչներ, պատմական նկարիչներ, դիմանկարիչներ, ինչպիսիք են Սերգեյ Վիկտորովը, Յուրի Կուգաչը, Միխայիլ Իվանով-Ռադկևիչը, Ֆեոդոր Ռեշետնիկովը, Նիկոլայ Սոլոմինը:

Նիկոլայ Կրիմովը մահացել է Մոսկվայում 1958 թվականի մայիսի 6-ին և թաղվել Նովոդևիչյան գերեզմանատանը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Крымов Николай Петрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 RKDartists
  3. Николай Петрович Крымов — художник и педагог" — М.: изд. «Изобразительное искусство», 1989, c. 224.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 688 CC-BY-SA-icon-80x15.png