Նիկոլայ Զինին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նիկոլայ Զինին
Nikolai Nikolajewitsch Sinin.JPG
Ծնվել էօգոստոսի 13 (25), 1812[1]
Շուշի, Ռուսական կայսրություն[1][2]
Մահացել էփետրվարի 6 (18), 1880[1] (67 տարեկան)
Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն[2]
ԳերեզմանՍմոլենսկի գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Ռուսական կայսրություն
Ազգությունռուս
Մասնագիտությունorganic chemist և գյուտարար
Հաստատություն(ներ)Կազանի կայսերական համալսարան
Գործունեության ոլորտՕրգանական քիմիա
ԱնդամակցությունՌուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԿազանի Դաշնային համալսարան
Գիտական աստիճանբնական գիտությունների դոկտոր
Գիտական ղեկավարՅուստուս Լիբիխ
Եղել է գիտական ղեկավարԱլեքսանդր Բուտլերով
Հայտնի աշակերտներԱլեքսանդր Բուտլերով[3] և Pyotr Petrovich Alexeyev?
Երեխա(ներ)Nikolay Zinin?
Ստորագրություն
Zinin NN sig.jpg
Nikolay Zinin Վիքիպահեստում

Նիկոլայ Նիկոլաեվիչ Զինին (ռուս.՝ Николай Николаевич Зинин, օգոստոսի 13 (25), 1812[1], Շուշի, Ռուսական կայսրություն[1][2] - փետրվարի 6 (18), 1880[1], Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն[2]), ռուս օրգանիկ քիմիկոս։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ականավոր ռուս գիտնական, քիմիկոս Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Զինինը (1812 – 1880) հանդիասնում է հայտնի Կազանի քիմիկ-օրգանիկների դպրոցի հիմնադիրը։ Կազանի համալսարանում մինչև հիմա խնամքով պահվում է անիլինի փոքր քանակություն, որը ստացել է Զինինը 1842թ.՝ վերականգնելով նիտրոբենզոլը կատալիզատորի ներկայությամբ (այժմ այդ ռեակցիան կրում է Զինինի անունը)։

1842 թ. հայտնաբերել է արոմատիկ նիտրոմիացությունների վերականգման ռեակցիան և ստացել անիլին։ Ցույց է տվել, որ ամինները՝ որպես հիմքեր, տարբեր թթուների հետ կարող են առաջացնել աղեր։ Սինթեզել և ուսումնասիրել է այլ օրգանական միացություններ։

Զինինը հիմնել է Կազանի օրգանիկ քիմիկոսների դպրոցը։ Նրա աշակերտն էր Ա. Մ. Բուտլերովը։

Ռուս քիմիկոսների շրջանում նրա հեղինակությունն այնքան բարձր էր, որ 1868թ.-ին ակադեմիկ Զինինը ընտրվեց որպես ռուսական քիմիական ընկերության նախագահ։ Այդ պաշտոնում նա աշխատեց 10 տարի։  

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Меншуткин Б. Зинин, Николай Николаевич (ռուս.) // Русский биографический словарьСПб.: 1916. — Т. 7. — С. 377—390.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Зинин Николай Николаевич // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1972. — Т. 9 : Евклид — Ибсен. — С. 537.
  3. В. Як. Зинин, Николай Николаевич (ռուս.) // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1894. — Т. XIIа. — С. 593—594.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Бородин А. П. и Бутлеров А. М., Николай Николаевич Зинин. (Воспоминания о нём и биографический очерк), в кн.։ Бутлеров А. М., Соч., т. 3, М., 1958, С.92-116;
  • Фигуровский Н. А., Соловьев Ю. И., Николай Николаевич Зинин, М., 1957 (имеется список трудов Зинина);
  • Меншуткин Б. Зинин, Николай Николаевич // Русский биографический словарь ։ в 25-ти томах. — СПб.—М., 1896—1918.
  • Мусабеков Ю. С., История органического синтеза в России, М., 1958.
  • А. Е. Порай-Кошиц Зинин Н. Н., научное и техническое значение его работ по восстановлению нитросоединений, XII, 1943, 2, 94.
  • Яковлев В. А. Зинин, Николай Николаевич // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • N. Zinin (1839)։ Beiträge zur Kenntnis einiger Verbindungen aus der Benzoylreihe. In։ Annalen der Pharmacie. 31 (3)։ 329–332.
  • N. Zinin (1840)։ Über einige Zersetzungsprodukte des Bittermandelöls. In։ Annalen der Pharmacie. 34 (2)։ 186–192
  • N. Zinin (1842)։ Beschreibung einiger neuer organischer Basen, dargestellt durch die Einwirkung des Schwefelwasserstoffes auf Verbindungen der Kohlenwasserstoffe mit Untersalpetersäure. In։ Journal für Praktische Chemie. 27 (1)։ 140–153.
  • Richard Willstätter, Heinrich Kubli (1908)։ Über die Reduktion von Nitroverbindungen nach der Methode von Zinin. In։ Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft. 41 (2)։ 1936–1940.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]