Յարոսլավ Իմաստուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox prétendant à un trône.png
Յարոսլավ Իմաստուն
Կիևյան Ռուսիայի մեծ իշխան
Yaroslav reconstruction edit.jpg
Իշխանություն 1019–1054
Ծնվել է՝ 978[1]
Մահացել է՝ փետրվարի 14, 1054
Վախճանի վայր Վիշգորոդ
Սոֆիայի տաճար
Նախորդ Սվյատոպոլկ Վլադիմիրովիչ
Հաջորդող Իզյասլավ Վլադիմիրովիչ
Տոհմ Ռյուրիկովիչներ
Հայր Վլադիմիր Մեծ
Մայր Ռոգնեդա
Երեխաներ Ելիզավետա, Անաստասիա, Աննա[2][3], Իզյասլավ, Սվյատոսլավ, Վսեվոլոդ I[4], Իգոր, Վլադիմիր, Ագաթա, Իլյա Յարոսլավիչ և Վյաչեսլավ Յարոսլավիչ
Եղբայր(ներ) Վիշեսլավ, Մստիսլավ, Իզյասլավ, Վսեվոլոդ, Բորիս Վլադիմիրովիչ, Գլեբ Վլադիմիրովիչ և Ստանիսլավ Վլադիմիրովիչ
Քույր(եր) Պրամիսլավա, Մարիա, Ագաթա և Պրեդսլավա
Ստորագրություն Alex K Yaroslav.svg

Յարոսլավ Վլադիմիրովիչ (կամ Յարոսլավ Իմաստուն, մոտ 978[5] - 19 կամ 20 փետրվարի[6][7] 1054, Վիշգորոդ), Ռոստովի իշխան (987-1010), Նովգորոդի իշխան (1010-1034), Կիևի մեծն իշխան (1016-1018, 1019-1054

Յարոսլավ Վլադիմիրովիչը իշխան Վլադիմիր Սվյատոսլավիչի (Ռյուրիկովիչների տոհմից) և իշխանուհի Ռոգնեդա Ռոգվոլոդովնայի որդին է, Եվրոպայի շատ տիրակալների հայրը, պապը և հորեղբայրը։ Մկրտության ժամանակ ստացել է Գեորգի անունը։ Ռուսական Ուղղափառ եկեղեցին նրան համարում է բարեհավատ իշխան․ նրա հիշատակի օրը նշվում է հուլյան օրացույցի փետրվարի 20-ին։

Յարոսլավ Իմաստունի օրոք կազմվել է ռուսական իրավունքի առաջին հայտնի օրենքների ժողովածուն, որը պատմության մեջ մտել է որպես «Ռուսկայա Պրավդա»։

Միավորել է համարյա բոլոր հին ռուսական հողերը։ Արշավել է Լեհաստան, լիտվական ցեղերի դեմ (1030-1040-ին), ջախջախել է պեչենեգներին (1036)։ Յարոսլավ Իմաստունի օրոք Կիևյան Ռուսիայում զգալիորեն զարգացել են ֆեոդալական հարաբերությունները, Կիևում ծավալել է շինարարություն (Սուրբ Սոֆիայի տաճարը և այլն), ինչպես նաև թարգմանական գործը, զարգացել տարեգրությունը։ Յարոսլավ Իմաստունի նախաձեռնությամբ հաստատվել է առաջին ռուսական մետրոպոլիտը, որով ամրապնդվել է Կիևյան Ռուսիայի միջազգային հեղինակությունը։ Յարոսլավ Իմաստունը ազգակցական կապերի մեջ էր եվրոպական շատ կառավարողների հետ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Record #119197391 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է հոկտեմբերի 14-ին 2015:
  2. (untranslated title)
  3. (untranslated title)
  4. (untranslated title)
  5. Традиционная дата согласно ПВЛ, однако по другим сведениям он родился в период между 983 и 986 годами.
  6. Ярослав Мудрый // Советская Историческая Энциклопедия / Гл. ред. Е. М. Жуков. — М.: Советская Энциклопедия, 1976. — Т. 16. — Стб. 984.
  7. Котляр М. Ф. Ярослав Мудрий // Енциклопедія історії України. — К.: Наукова думка, 2013. — Т. 10. — С. 760.