Միքայել Վոլկեյնշտեյն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Միքայել Վոլկեյնշտեյն
Волькенштейн, Михаил Владимирович
Ծնվել էհոկտեմբերի 10 (23), 1912
Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էփետրվարի 18, 1992(1992-02-18) (79 տարեկանում) կամ փետրվարի 16, 1992(1992-02-16)[1] (79 տարեկանում)
Մոսկվա, Ռուսաստան
ԳերեզմանՏրոեկուրովյան գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Խորհրդային Ռուսաստան
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Մասնագիտությունկենսաֆիզիկոս, ֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Մոսկվայի Ֆիզիկատեխնիկական Ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտկենսաֆիզիկա
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՄՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետ
Գիտական աստիճանֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն
Եղել է գիտական ղեկավարTatyana Birshteyn
Հայտնի աշակերտներTatyana Birshteyn և Maksim Frank-Kamenetskii
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ «Պատվո նշան» շքանշան «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և Medal "In Commemoration of the 250th Anniversary of Leningrad"


Միքայել Վոլկեյնշտեյն (հոկտեմբերի 10(23), 1912 Սանկտ Պետերբուրգ - փետրվարի 18, 1992 Մոսկվա), խորհրդային ֆիզիկոս-քիմիկոս և կենսաֆիզիկոս, РАН-ի թղթակից անդամ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1912 թվականի հոկտեմբերի 10(23)-ին Սանկտ Պետերբուրգում, հրեական ինտելիգենտ ընտանիքում: Նրա հայրը` հայտնի բանաստեղծ, դրամատուրգ, թատերական քննադատ և սցենարիստ Վլադիմիր Միքայելի Վոլկեյնշտեյնն էր[2]: Մայրը` Մարիա Միքայելի Վոլկեյնշտեյնը (1883-1961), Գնեսինների անվան ինստիտուտում դաշնամուրի դասախոս էր: Ավարտել է ՄՊՀֆիզիկայի ֆակուլտետը (1935): Ղեկավարում էր ԽՍՀՄ-ի գիտությունների ակադեմիայի մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտի կենսապոլիմերներ ֆիզիկայի լաբորատորիան, գլխավորել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի կենսաֆիզիկայի ինստիտուտի բաժինը, ֆիզիկայի ամբիոնի կենդանի համակարգերի Մոսկվայի ֆիզիկա-տեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր էր [3]: Մոլեկուլային սպեկտրոսկոպիայի, ֆիզիկայի մակրոմոլեկուլների, մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի բնագավառների մասնագետ էր: Կենսաֆիզիկայի ընդհանուր խնդիրների վերաբերյալ տեսական սեմինարի վարիչ (1967-1991)[4]: 1966 թվականի հուլիսի 1-ին ընտրվել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ: 1950-ական թվականներին հիմք դրեց վիճակագրական ֆիզիկայի մեթոդների կիրառմանը, պոլիմերների գիտությանը: Մշակել է պոլիմերային շղթաների կառուցվածքային վիճակագրությունը, որն առաջին անգամ հանգեցրեց պոլիմերային կծիկների չափերի քանակական տեսությանը և պոլիմերային շղթաների ճկունության բնութագրիչներին: Մոլեկուլների տատանողական սպեկտրերի ինտենսիվության տեսության հեղինակը զարգացրեց մակրոմոլեկուլների վիճակագրական ֆիզիկան այսպես կոչված ` շրջադարձային-իզոմերական տեսության հիման վրա, իրականացրել է մոլեկուլների, պոլիմերների և բիոպոլիմերների կառուցվածքի և հատկությունների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրություններ[5]: 1960-ականների սկզբին նա սկսեց ուսումնասիրել մոլեկուլային կենսաբանության և կենսաֆիզիկայի բնագավառները: Այստեղ նա զգալի ներդրում է ունեցել սպիտակուցային-ֆերմենտների կողմից կատալիզի ֆիզիկայի մեջ և փաստորեն դարձել է բիոինֆորմատիկայի հիմնադիրներից մեկը: Հիմնադրել է գիտական դպրոց մակրոմոլեկուլային ֆիզիկայի և կենսաբանական ֆիզիկայի բնագավառում: 1955 թվականին ստորագրել է «Նամակ երեք հարյուր»-ը[6]: 1960-1970-ական թվականներին Ա. Ի. Կիտայգորոդսկիի հետ հանդես է եկել «տեսականորեն հիմնավորում» կեղծ գիտության չափանիշով, հետագայում քննադատության է ենթարկել Վ. Ի. Կուզնեցովը: 1975 թվականին հրատարակել է «գիտական շարադրություն կեղծ ուսմունքի մասին»: Թաղվել է Տրոեկուրովսկի գերեզմանատանը:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Առաջին կինը- բանաստեղծուհի Նադեժդա Դավիդովի Վոլպինն էր[7]:
  • Երկրորդ կինը- Ստելլա Իոսիֆովի Ալենիկովան (1916-1992), իսպաներեն թարգմանիչ:
  • Տղան- Վլադիմիր Ալինիկովը (ծնվել է 1948 թվականին), կինոռեժիսոր:
  • Աղջիկը- Մարիյա Միխաիլովնա Վոլկեյնշտեյն (ծնվել է 1953), բիոֆիզիկ, սոցիոլոգ, «Validata» ընկերության ղեկավարը[8]: Նրա տղան Միքայել Ֆիշմանը-լրագրող-միջազգայնագետ:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մոլեկուլների տատանումները:Т. 1-2, - Մ.-Լ., 1949 (Մ.Ա. Էլյաշեվիչի և Բ.Ե. Ստեփանովի հետ):
  • Մոլեկուլային օպտիկա-Մ.‒Լ., 1951:
  • Մոլեկուլների կառուցվածքը և ֆիզիկական հատկությունները-Մ.-Լ., 1955:
  • Պոլիմերային շղթաների կազմաձևման վիճակագրություն: - Մ.-Լ., 1958
  • Մոլեկուլներ և կյանք: Մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի ներածություն:- Մ.-Լ., 1965:
  • Ֆիզիկայի ֆերմենտները: - Մ.: 1967:
  • Մոլեկուլային կենսաֆիզիկա: - Մ.գիտություն , 1974:
  • Բարդ համակարգերի կենսաֆիզիկա: - Մ.:գիտություն , 1979:
  • Տեսական բիոֆիզիկա: - Մ.:գիտություն, 1983:
  • Էնտրոպիա և տեղեկատվություն: - Մ.:գիտություն, 1986:

Մրցանակներ և ձեռքբերումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկրորդ աստիճանի ստալինյան մրցանակը (1950, Մ.Ա. Էլյաշեվիչմ և Բ.Ի. Ստեփանովի հետ միասին) «Մոլեկուլների տատանումները» երկնիշ մենագրության համար (1949):

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]