Միեշկո I

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Միեշկո I
Mieszko I
MieszkoDagome.jpg
Ծնվել է՝ոչ վաղ քան 922 և ոչ ուշ քան 945
Մահացել է՝մայիսի 25, 992
Վախճանի վայրՊոզնան
Լեհաստան
ՏոհմՊիաստներ
քաղաքական գործիչ
ՀայրSiemomysł?
ԵրեխաներBolesław I the Brave?, Sigrid the Haughty?, Mieszko Mieszkowic?, Świętopełk Mieszkowic?, Lambert Mieszkowic? և Gunhild of Wenden?

Միեշկո I (Մեչիսլավ I, լեհ.՝ Mieszko I, ոչ վաղ քան 922 և ոչ ուշ քան 945 - մայիսի 25, 992, Պոզնան), Լեհաստանի թագավոր: Միավորել է լեհաբնակ հողերը, ընդունել քրիստոնեություն:

Առաջին հավաստիորեն հիշատակված լեհական իշխան, Պյաստով տոհմի ներկայացուցիչ, հին լեհական պետության ստեղծող[1]:

Կյանք և գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծննդյան թվականի մասին հստակ տեղեկություններ չկան: Հավանական է համարվում որ նա ծնվել է 920-931թթ միջև: Գալլ Անանունը իր «Chronica et gesta ducum sive principum Polonorum» աշխատությունում հաղորդում է որ նա մինչև 7 տարեկանը եղել է կույր:

Գահը զբաղեցրել է հոր՝ Siemomysł իշխանի մահից հետո: Մոր անունը հայտնի չէ: Գահին նստելու պահին նրա տիրույթները եղել են միայն Wielkopolska (Մեծ Լեհաստան) պատմական մարզում ՝ Գնեզնո կենտրոնով: Գահակալման առաջին տարիներին նրան հաջողվեց իր իշխանությանը միացնել Կույավի, Մեզովժե հողերը և Արևելյան Պոմորժեն (Pomorze Wschodnie): Լեհական պետության առաջին հիշատակությունները եվրոպական ժամանակագրություններում կապված են նրա անվան հետ: Նրա մասին հիշատակում է նաև արաբալեզու հրեա ճանապարհորդ Իբրահիմ իբն Յաղուբը (Իբրահիմ Յաղուբ ալ Տարտուշի):

963 թվականինն Միեշկո I արշավել է սլավոնական լյոտիչների ցեղի դեմ, փորձել հպատակել Արևմտյան Պոմորժեն, բայց պարտվել է հարևան գերմանական ցեղերից: Այդ մասին հաղորդում են Իբրահիմ իբն Յաղուբին և Վիդկունդ Կորվեյցին: Նույն ժամանակ Միեշկոյին հաջողվեց տիրանալ լյուբուշների հողերին և դրանով թափանցել Սրբազան Հռոմեական կայսրության ազդեցության գոտի:Մեծ իշխան Վիխմանի հետ պայքարի ժամանակ Միեշկոն չհամարձակվեց պայաքարել նաև կայսր Օտտոն I հետ և սկսեց նրան հարկ վճարել: Դրանով նա մերձեցավ Օտտոն I կայսեր հետ: Բացի դրանից տեղի է ունենում նաև լեհ-չեխական մերձեցում: 965 թվականին լեհական իշխանը ամուսնանում է չեխական արքայադուստր Դուբրավկայի հետ:Դրանով նա կարգավորեց իր հարաբերությունները չեխական Բոլեսլավ Ահեղ իշխանի հետ:

Քրիստոնեության ընդունումը Լեհաստանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նպատակ ունենալով դաշնակցել նաև Սաքսոնիայի հետ Միեշկոն որոշեց կնքվել:966 թվականին կայսրության ու Չեխիայի ազդեցությամբ նա լատինական ծեսով քրիստոնեություն ընդունեց և դրանով Լեհական իշխանությունը մտցրեց եվրոպական մշակույթա-քաղաքական ազդեցության գոտի: Այսպիսով քրիստոնեության ընդունումը առաջին հերթին հետապնդում էր քաղաքական նպատակներ, այն է դիմակայել գերմանական աճող ազդեցությանը և ստանալ լեհական ինքնիշխան պետություն քրիստոնեական Եվրոպայում, մերձավոր հարաբերություններ հաստատել սաքսոնական իշխանների հետ, որը թույլ կտար համատեղ գործել պոլաբյան սլավոնների՝ օրինակ վելետների դեմ: Ուժեղացնել հարաբերությունները Չեխիայի հետ, որով կկանխվեր չեխ-վելետական միությունը:Ինչպես ցույց տվեց ապագան դա ճիշտ որոշում էր, քանի որ չեխերի ցույց տված օգնությունը թույլ տվեց հաղթել վելետներին: Քրիստոնեության ընդունումը նաև թույլ տվեց Միեշկոյին ամրապնդել սեփական իշխանությունը:

968 թվականին հիմնվեց առաջին լեհական եպիսկոպոսությունը Պոզնանում:

Պայքարը գերմանական իշխանությունների հետ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միեշկո Iտիրույթները մինչև 985 թվականը
Միեշկո I տարածքների ընդլայնումը 992 թվականին

Լեհական պետության ուժեղացումը հանգեցրեց նրա և հարևան գերմանական իշխանությունների միջև կոնֆլիկտի, որը հիմնականում ավարտվեց լեհերի հաղթանակով: 973 թվականին Միեշկոն կանչվեց կայսերական ռեյխստագ, որտեղ նա ցտիպված էր համաձայնվել հարկ վճարել կայսրին Արևմտյան Պոմորժեի համար և որպես պատանդ թողնել իր որդի Բորեսլավ Քաջին: Գերմանացիների հետ լարվածությունը պահպանվեց մինչև 980 թվականը, երբ մերձբալթյան սլավոնների ապստամբությունը և հեթենոսության վերադարձը նրան ստիպեց նորից մերձենալ կայսրության հետ: Ապստամբությունը ճնշվեց և 990 թվականին Լեհաստանին միացան Սիլեզիան և Փոքր Լեհաստանը առանց Կրակովի Այսպիսով Միեշկո I կյանքի վերջում լեհական իշխանությունը իր մեջ միավորել էր գրեթե բոլոր լեհական հողերը և դարձել Կենտրոնական Եվրոպայի ամենամեծ պետությունը, որը զգալի ազդեցություն ուներ եվրոպական քաղաքական կյանքում

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դուբրավկայի հետ ամուսնությունից ծնվել են Բորեսլավ Քաջը և Սվյատոսլավա դուստրը[2]. Օդայի հետ ամուսնությունից ծնվել են Միեշկոն, Սվյատոպոլկը և Լամբերտը

Ձեռքբերումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միեշկո Iդրամը
  • Լեհական հողերի միավորում՝ Լեհաստանը դարձավ Կենտրոնական Եվրոպայի ամենամեծ պետությունը [3].
  • Քրիստոնեության ընդունումը և Լեհաստանի ներառումը Եվրոպայի քաղաքական կյանքին
  • Լեհաստանը սկսեց հատել սեփական դրամները[4].

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Мешко I // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  2. Mieszko I. (գերմ.)
  3. Lerski, Halina (1996-01-19)։ Historical Dictionary of Poland, 966-1945։ ABC-CLIO։ էջ 355։ ISBN 9780313034565։ Վերցված է 2 December 2015 
  4. Spufford, Peter (1989-09-21)։ Money and Its Use in Medieval Europe։ Cambridge University Press։ էջ 80։ ISBN 9780521375900։ Վերցված է 2 December 2015