Մելա Մուտեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մելա Մուտեր
ֆր.՝ Mela Muter
Bolesław Nawrocki - Portret Meli Muter.jpg
Ծնվել էապրիլի 26, 1876(1876-04-26)[1][2]
ԾննդավայրՎարշավա, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել է1967[3][4][5][6][7][2][8][9][10][11][12][13][13][14]
Մահվան վայրՓարիզ[15]
ՔաղաքացիությունՖրանսիա
Լեհաստան
ԿրթությունԳրանդ Շոմեր ակադեմիա
Մասնագիտություննկարչուհի
Ժանրդիմապատկեր
ԱմուսինRaymond Lefebvre?
Mela Muter Վիքիպահեստում

Մելա Մուտեր (լեհ.՝ Mela Muter, Մարիա Մելանիա Մուտերմիլխ լեհ.՝ Maria Melania Mutermilch, ապրիլի 26, 1876(1876-04-26)[1][2], Վարշավա, Ռուսական կայսրություն - 1967[3][4][5][6][7][2][8][9][10][11][12][13][13][14], Փարիզ[15]), Լեհաստանում առաջին պրոֆեսիոնալ հրեա նկարչուհին: Կյանքի մեծ մասն ապրել է Ֆրանսիայում[16][17]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա Մելանիա Մուտերմիլխը ծնվել է 1876 թվականին Վարշավայում, հարուստ հրեա առևտրական Ֆաբիան Քլինգսլանդի ընտանիքում: Նրա եղբայրը՝ Զիգմունտ Քլինգսլենդը, եղել է լեհ դիվանագետ և գրականագետ: 1892 թվականին ավարտել է ավագ դպրոցը` պատրաստվելով ուսանել երաժշտություն և նկարչություն, այնուհետև հաճախել է Միլոշ Կոտարբինսկու վարած Կանանց գծագրության և նկարչության դպրոց: 1899 թվականին Վարշավայում ամուսնացել է Միխալ Մուտերմիլխի հետ: Նրանք ունեցել են մեկ որդի: 1901 թվականին տեղափոխվել են Փարիզ: Մուտերը կրթությունը շարունակել է Կոլարոսի և Գրանդ Շոմեր ակադեմիաներում: 1902 թվականից աշխատանքները ցուցադրել է Փարիզյան սալոնում, մասնակցել է Անկախների սալոնի, Société Nationale des Beaux-Arts-ի, Salon des Tuileries-ի և Salon des Femmes-ի ցուցահանդեսներին, ինչպես նաև աշխատանքները ցուցադրել է Լեհաստանում: Մուտերը Փարիզում եղել է հայտնի դիմանկարիչ: Նա նաև նկարազարդումներ է արել ֆրանսիական Clarté ամսագրի համար: Մուտերը եղել է Փարիզի դպրոցի ճանաչված արվեստագետների խմբի առաջին անդամներից[17][18]:

Ֆրանսիացի գրող Ռայմոն Լեֆևրի հետ ունեցած սիրային կապի պատճառով ամուսնուց բաժանվել է: Լեֆևրը մահացել է 1920 թվականին: Մուտերը սկսել է հետաքրքրվել քրիստոնեությամբ և 1923 թվականին մկրտվել է: Նրա որդին մահացել է 1924 թվականի դեկտեմբերին, ինչը պատճառ դարձավ, որ նա խորը ընկճախտ ապրի: Մուտերին ցավ է պատճառել նաև ընկերոջ՝ Ռայներ Մարիա Ռիլկեի մահը: 1927 թվականին Մուտերը ֆրանսիական քաղաքացիություն է ստացել: Նա անդամագրվել է Société Nationale des Beaux-Arts (Գեղարվեստի ազգային միություն) և Société des Femmes Artistes Modernes (Ժամանակակից արվեստագետ կանանց միություն): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ Ֆրանսիայի գերմանական օկուպացիայի ժամանակ, Մուտերը թաքնվել է Ֆրանսիայի հարավում: Տեսողության կորստի պատճառով նա որոշ ժամանակ ի վիճակի չէր նկարել: 1953 թվականին Փարիզում կայացել է նրա աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությունը: 1965 թվականին Մուտերը կատարակտային վիրահատություն է տարել և կրկին կարողացել է զբաղվել գեղանկարչությամբ և աշխատանքները ներկայացրել է Քյոլնում, Փարիզում և Նյու Յորքում[17][18]:

Մուտերը մահացել է Փարիզի իր ստուդիայում՝ 91 տարեկան հասակում[16][18]: Թաղված է Բանյո (ֆր.՝ Cimetière parisien de Bagneux) գերեզմանատանը[19]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Mela Muter
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  3. 3,0 3,1 3,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #120665158 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 Mela Muter — 2008.
  6. 6,0 6,1 6,2 Swartz A. Mela Muter — 2007.
  7. 7,0 7,1 7,2 Mela Muter
  8. 8,0 8,1 8,2 RKDartists
  9. 9,0 9,1 9,2 AGORHA
  10. 10,0 10,1 10,2 Faceted Application of Subject Terminology
  11. 11,0 11,1 11,2 Artnet — 1998.
  12. 12,0 12,1 12,2 FemBio
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 Artsy — 2009.
  14. 14,0 14,1 14,2 Իսպանիայի ազգային գրադարան — 1711.
  15. 15,0 15,1 15,2 Union List of Artist Names — 2009.
  16. 16,0 16,1 «Mela Muter (1876-1967)»։ Shalom magazine (ֆրանսերեն) 
  17. 17,0 17,1 17,2 «Sovereign empress of drawing and colour – Mela Muter (1876–1967)»։ Museum of the History of Polish Jews 
  18. 18,0 18,1 18,2 «Mela Muter 1876-1967»։ Jewish Women's archive 
  19. «Mela Muter» (լեհերեն)։ Uniwersytet Mikołaja Kopernika 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Jan Jagielski: Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej. Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce, 1996, s. 88. ISBN 83-90-66296-5.