Մաքս Նորդաու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մաքս Նորդաու
Portrait of Max Nordau.jpg
Ծնվել էհուլիսի 29, 1849(1849-07-29)[1][2][3]
ԾննդավայրՊեշտ, Պեշտ, Հունգարիա
Մահացել էհունվարի 23, 1923(1923-01-23)[1] (73 տարեկանում)
Մահվան վայրՓարիզ, Ֆրանսիա[4]
ՔաղաքացիությունFlag of Hungary.svg Հունգարիա
ԿրթությունԲուդապեշտի համալսարան
Մասնագիտությունսոցիոլոգ, բժիշկ, լրագրող, գրող և քաղաքական գործիչ
ԱնդամությունԿոստանդնուպոլսի հելլենիստական բանասիրության միություն
ԵրեխաներMaxa Nordau?
Ստորագրություն
Signature of Max Nordau.jpg
Max Nordau Վիքիպահեստում

Մաքս Նորդաու (իրական անունը՝ Սիմխա Մեեր (Սիմոն Մաքսիմիլիան) Զյուդֆելդ (Simon Maximilian Südfeld), հուլիսի 29, 1849(1849-07-29)[1][2][3], Պեշտ, Պեշտ, Հունգարիա - հունվարի 23, 1923(1923-01-23)[1], Փարիզ, Ֆրանսիա[4]), բժիշկ, գրող, քաղաքական գործիչ և Համաշխարհային սիոնիստական կազմակերպության համահիմնադիր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սիմոն Մաքսիմիլիան Սյուդֆելդը ծնվել է 1849 թվականին Պեշտում (Հունգարիա): Նրա հայրը՝ Գաբրիել բեն Ասեր Սյուդֆելդը ռաբբի էր։ Ավանդական հրեական դաստիարակությունից հետո նա կյանքի 18-րդ տարում դարձել է բնագիր և էվոլյուցիոնիստ։ 1874 թվականին նա իր ազգանունը փոխել է Նորդաու (Nordau)։ 1875 թվականին Նորդաուն ուսումը վերջացրեց, դառնալով բժիշկ։ 1880 թվականին տեղափոխվում է Փարիզ։ Զուգահեռ Նորդաուն զբաղվում է լրագրողությամբ, արդյունքում դառնալով եվրոպական առաջատար թերթերի թղթակից[5]։

Նորդաույին համաշխարհային ճանաչում բերեցին նրա աշխատությունները  հասարակության զարգացման հաջորդ 100 տարիների ընթացքում քաղաքական և տնտեսական կանխատեսումների վերաբերյալ։ Թերևս, առավել հայտնի նրա ստեղծագործություններից է «Այլասերումը», որտեղ նա ներկայացրել է Եվրոպայի մայրամուտի մեկնաբանության յուրօրինակ փորձը։ Նա բարոյական դիրքերից ելնելով քննադատել է դեգեներատիվ արվեստը, գեներացված ուրբանիստական ժամանակակից քաղաքակրթությամբ։ Կիսել է Չեզարե Լոմբրոզոյի գաղափարները։ Մահացել է 1923 թվականին Փարիզում, մասունքները 1926 թվականին տեղափոխվել են Թել Ավիվ։

Մասնակցություն հրեական շարժմանը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորդաուն ամբողջությամբ ձուլված եվրոպական հրեա էր։ Նա ամուսնացել է բողոքականի հետ, և չնայած հունգարական արմատներին, իրեն զգում էր գերմանական մշակույթի մի մասը։ Ինքնակենսագրության մեջ նա գրել է. «Երբ լրացավ իմ տասնհինգը, ես թողեցի հրեական ապրելակերպը և Թորայի ուսուցումը։ Հուդաիզմը մնացել էր միայն հիշողություններում, և այդ ժամանակից ի վեր ես համարում էի ինձ գերմանացի և միայն գերմանացի»։

Աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • De la castration de la femme, 1882.
  • Der Krieg der Millionen, 1882.
  • Die conventionellen Lügen der Kulturmenschheit, 1883.
  • Paradoxe, 1885.
  • Französische Staatsmänner
  • Die Krankheit des Jahrhunderts, 1888.
  • Entartung, 1892.
  • Granden der spanischen Kunst
  • Seelenanalysen, 1892.
  • Gefühlskomödie
  • Das Recht zu lieben, 1894.
  • Entartung und Genie, 1894
  • Drohnenschlacht, 1898.
  • Doctor Kohn, 1899.
  • Morganatisch, 1904.
  • Der Sinn der Geschichte, 1909.
  • Biologie der Ethik, 1921.
  • Rahab, 1922.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118588583 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. http://www.jafi.org.il/education/100/RUSSIAN/people/Action/Nordau.html Արխիվացված է Հուլիս 5, 2008 Wayback Machine-ի միջոցով: Nordau, Max (born Simon Maximilian Suedfeld; 1849—1923)