Մարտին Անդերսեն-Նեքսյո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարտին Անդերսեն-Նեքսյո
Martin Andersen Nexø2.jpg
Ծննդյան անունդան․՝ Martin Andersen
Ծնվել էհունիսի 26, 1869(1869-06-26)[1][2][3][4][5][6]
ԾննդավայրԿոպենհագեն, Դանիա[7]
Վախճանվել էհունիսի 1, 1954(1954-06-01)[7][1][2][3][4][5][6] (84 տարեկանում)
Վախճանի վայրԴրեզդեն, Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն[7]
Մասնագիտությունլրագրող, գրող և ինքնակենսագիր
Լեզուդանիերեն[1][2]
ԱզգությունԴանիացիներ
ՔաղաքացիությունFlag of Denmark.svg Դանիա
Ժանրերվեպ
Ուշագրավ աշխատանքներDitte, daughter of Man?, Dryss? և Pelle the Conqueror?
ԿուսակցությունԴանիայի կոմունիստական կուսակցություն
ՊարգևներԳԴՀ ազգային մրցանակ
Մարտին Անդերսեն-Նեքսյո Վիքիքաղվածքում
Martin Andersen Nexø Վիքիպահեստում

Մարտին Անդերսեն-Նեքսյո (դան․՝ Martin Andersen Nexø, իսկական ազգանունը՝ Անդերսեն, կեղծանունը՝ Նեքսյո, հունիսի 26, 1869(1869-06-26)[1][2][3][4][5][6], Կոպենհագեն, Դանիա[7] - հունիսի 1, 1954(1954-06-01)[7][1][2][3][4][5][6], Դրեզդեն, Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն[7]), դանիացի գրող, կոմունիստ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1869 թվականի հունիսի 26-ին Կոպենհագենում, քարտաշ-բանվորի ընտանիքում։ Մանկությունն անցկացրել է զրկանքների մեջ, թողել է դպրոցը, աշխատել որպես սևագործ բանվոր, մասնակցել բանվորական հավաքներին, ծանոթացել գիտական սոցիալիզմի գաղափարներին։ Մահացել է 1954 թվականի հունիսի 1-ին Դրեզդենում։

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմվածքների առաջին ժողովածուն՝ «Ստվերներ»–ը, լույս է տեսել 1898 թվականին։ «Պելլե-նվաճող» (հրատարակված 1—4, 1906—1910 թվականներին) վեպում արտացոլել է բանվոր դասակարգի դրությունը։ «Դանգորդի մարդիկ» (1915 թվական) դրամայում և «Դիտեն՝ մարդկության զավակ» (հրատարակված 1—5, 1917—1921 թվականներին) վեպում նկարագրել է հասարակ մարդու ողբերգական ճակատագիրը։ «Երիտասարդ օրվան ընդառաջ» (1923) գրքում պատմել է ԽՍՀՄ-ում կատարած ճանապարհորդության մասին։ «Երկու աշխարհ» (1934) և «Զեոներդ հեռու» (1935) գրքերը նվիրված են սոցիալիստական հասարակարգի առավելությունների բացահայտմանը։ Հայտնի է «Մորտեն Կարմիր» (1945), «Կորսված սերունդ» (1948) և «Ժանետ» (անավարտ, հրատարակված 1957 թվականին) եռապատումը։ 1944–1945 թվականներին ապրելէ ԽՍՀՄ-ում, 1945 թվականին վերադարձել է Դանիա։ Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Գերմանիայում։ Արժանացել է Գերմանիայի ազգային մրցանակի։ Եղել է Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի (1950—1954) և «ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման համար» Լենինյան մրցանակների միջազգային կոմիտեի անդամ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Faith Ingwersen and Niels Ingwersen: Quests for a Promised Land. The Works of Martin Andersen Nexø. 1984.
  • Henrik Yde: Det grundtvigske i Martin Andersen Nexøs liv ('The Grundtvig'ian in the life of Martin Andersen Nexø', doctors thesis, 1991)
  • Henrik Yde: Martin Andersen Nexø. An Introduction. (in Nordica, vol. 11. 1994).
  • Haugan, Jørgen. Alt Er Som Bekendt Erotik – En Biografi Om Martin Andersen Nexø (Norwegian: Copenhagen, 1998)
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]