Մարին Բարլետի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարին Բարլետի
Ծնվել է 1450[1]
Ծննդավայր Շկոդեր, Ալբանիա
Վախճանվել է 1513
Վախճանի վայր Հռոմ, Պապական մարզ
Մասնագիտություն գրող և պատմաբան
Լեզու լատիներեն[1]
Ազգություն ալբանացի
Քաղաքացիություն Flag of Albania.svg Ալբանիա
Marin Barleti Վիքիպահեստում

Մարին Բարլետի (ալբ․՝ Marin Barleti, լատ.՝ Marinus Barletius, 1450[1], Շկոդեր, Ալբանիա - 1513, Հռոմ, Պապական մարզ), ալբանացի բանաստեղծ, պատմաբան, կաթոլիկ քահանա, Վերածննդի մարդասեր: Ալբանական պատմագրության հիմնադիրն է:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարին Բարլետին ծնվել է 1450 թվականին Շկոդերում: Նրա մանկության և պատանեկության մասին առայժմ ոչինչ հայտնի չէ պատմությանը: Մասնակցել է հայրենի Շկոդերի ազատագրմանը Օսմանյան զավթիչների դեմ պայքարում 1474 և 1478 թվականներին: Թուրք նվաճողների դեմ ալբան ժողովրդի ազատագրական պայքարի ղեկավար, Ալբանիայի ազգային հերոս Սկանդերբեգի մահվանից հետո Շկոդերը դարձավ հակաօսմանյան շարժման վերջին մոհիկաններից մեկը: Այն բանից հետո, երբ թուրքերը գրավեցին քաղաքը, Մարին Բարլետին տարագրվեց Իտալիա:

Այստեղ դարձավ պատմության, դասական գրականության և լատիներենի մեծ գիտակ:

«Չերնոգորիայի պատմություն» գրքում մետրոպոլիտ Վասիլի III Պետրովիչը Բարլետիի մասին գրել է.

Aquote1.png Марин Скадранин, родом Словен «на латинском језику велми учен» Aquote2.png

Istorija o Crnoj Gori. 1985

Մարին Բարլետին իր մահկանացուն կնքել է 1513 թվականին Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում:

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարին Բարլետին մի շարք պատմական աշխատությունների հեղինակ է, որոնք գրել է լատիներենով:

1505 թվականին Վենետիկում հրապարակել է «Շկոդերի առումը» (алб. Rrethimi i Shkodrës) աշխատությունը, իսկ 1508 թվականից 1510 թվականներին Հռոմում լույս է ընծայել Սկանդերբերգի մասին պատմող առաջին կենսագրական աշխատությունը՝ «Սկանդերբերգի՝ էպիրոտների արքայազնի կյանքի պատմության և սխրագործության մասին» (լատ. Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis ). այս աշխատությունով նա հիմք դրեց ալբանական պատմագրությանը:

16-րդ դարում Բարլետիի «Պատմություն» աշխատությունը լատիներենից թարգմանվեց մի շարք եվրոպական լեզուներով: Միայն Գերմանիայում, հընթացս 16-ից 17-րդ դարերի, այս աշխատությունը վերահրատարակվեց ավելի քան տասն անգամ: Այն համարվում է Սկանդերբերգի՝ հակաօսմանյան ապստամբության առաջնորդի կենսագրության ուսումնասիրման կարևորագույն աղբյուրը:

Մարին Բարլետիի երրորդ աշխատությունը լույս է ընծայվել 1512 թվականին և կոչվում է. «Պապերի և կայսրերի կյանքի կոմպենդիումը» (լատ. Compendium vitarum pontificum et imperatorum):

Հւշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այսօր Մարին Բարլետի անունն է կրում Տիրանայի համալսարաններից մեկը, Շկոդերի հասարակական գրադարանն ու հրատարակչությունը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]