Մարիա Ուգարտե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարիա Ուգարտե
Maria ugarte.jpg
Ծնվել էփետրվարի 22, 1914(1914-02-22)
ԾննդավայրՍեգովիա, Կաստիլիա և Լեոն, Իսպանիա
Վախճանվել էմարտի 4, 2011(2011-03-04) (97 տարեկանում)
Վախճանի վայրՍանտո Դոմինգո, Դոմինիկյան Հանրապետություն
Մասնագիտությունլրագրող և պատմաբան
Լեզուիսպաներեն
ՔաղաքացիությունFlag of Spain.svg Իսպանիա
ԿրթությունՄադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարան
ԱշխատավայրՄադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարան
ԶավակներCarmenchu Brusíloff?

Մարիա Ուգարտե Էսպանյա (իսպ.՝ María Ugarte España, փետրվարի 22, 1914(1914-02-22), Սեգովիա, Կաստիլիա և Լեոն, Իսպանիա - մարտի 4, 2011(2011-03-04), Սանտո Դոմինգո, Դոմինիկյան Հանրապետություն), իսպանացի-դոմինիկցի լրագրող, գրող, ակադեմիկոս, պատմաբան և հնագրագետ: Ուգարտեն առաջին կինն էր, ով Դոմինիկյան Հանրապետությունում աշխատել է որպես լրագրող[1][2], ինչպես նաև առաջին կինը, ով դարձել է Դոմինիկյան պատմության ակադեմիայի անդամ[3]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա Ուգարտեն ծնվել է Իսպանիայի Հին Կաստիլիայի Սեգովիա քաղաքում, բասկ զինվոր Խերոնիմո դե Ուգարտե Ռոուրեի ընտանիքում, ով Իսպանիայի երկրորդ հանրապետության օրոք դարձել է Սամորայի քաղաքացիական նահանգապետ[4]: Մարիա Ուգարտեն աշակերտել է Անտոնիո Մաչադոյին և Խոսե Օրտեգա ի Գասետին, եղել է Խուլիան Մարիասի դասընկերը[5]:

Ուգարտե Էսպանյան փիլիսոփայություն և գրականություն է ուսանել (1935 թ.) Մադրիդի կենտրոնական համալսարանում (այժմ՝ Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարան), մասնագիտացել է պատմական գիտություններում, եղել Պիո Սաբալա ի Լերայի ասիստենտը (1934–1936 թթ.)[3][6]:

Համալսարանում հանդիպել է Կոնստանտինո Բրուսիլոֆին (ծննդյան անունը՝ Կոնստանտին Ալեքսեևիչ Բրուսիլոֆ-Նիգեհորոձեֆ, Սանկտ Պետերբուրգ, 1895 թ. - Կարակաս, 1977 թ.), ռուս աքսորական, Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից (հետագայում՝ նաև Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմ)[4]: Նրանք ամուսնացել են և ունեցել մեկ դուստր՝ Կարմենը[7]:

Երկրում տիրող քաղաքական իրավիճակը՝ քաղաքացիական պատերազմ, Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի ի հայտ գալը, նրանց ստիպեցին ապրել աքսորում և փախչել Դոմինիկյան Հանրապետություն[8][4], ուր ժամանեցին 1940 թվականի փետրվարին[3]: Սկզբում Ուգարտեն աշխատել է Արտաքին գործերի նախարարության Պետքարտուղարությունում[2], ինչպես նաև իսպաներեն է դասավանդել Երկրորդ համաշխարահայի պատերազմի փախստականներին Դոմինիկյան Հանրապետության հյուսիսում գտնվող Սոսուա քաղաքում[9]:

1943 թվականի հունիսից մինչև նոյեմբեր Սանտո Դոմինգոյի համալսարանում դասավանդել է Արխիվագիտություն՝ Դոմինիկյան Հանրապետությունում արխիվային գիտության առաջին դասընթացը: Նա կազմեց Ժողովրդական ընդհանուր արխիվի տեղեկագիրը և այն հրատարակեց 1947 թվականին[3]: 1940-ական թվականներին Ուգարտեն հայտնաբերեց գաղութային փաստաթղթերի հսկայական կապուկ, այդ թվում`«Բայագուանայի արքայական արխիվը»[3][6]: 1945 թվականին Բրյուսիլոֆը և Ուգարտեն ամուսնալուծվել են, և վերջինս տեղափոխվել է Վենեսուելա[4]:

1948 թվականի ապրիլին Ուգարտեն իր կարիերան սկսել է որպես El Caribe թերթի լրագրող[10][6], ուր նրան աշխատանքի էր հրավիրել թերթի գլխավոր խմբագիր Ռաֆայեյլ Էռերան[5]: El Caribe թերթում Ուգարտեն եղել է խմբագրի օգնական, թերթի մշակությաին էջի պատասխանատու (1963–1998 թթ.), թերթի հավելվածների տնօրեն և պաշտոնավարել է մինչև 2000 թվականին թոշակի անցնելը[10][6]: 1950 թվականին առանձին գույքով ամուսնացել է անասնապահ Խոսե Անտոնիո Խիմենես Ալվարսի հետ[2]:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Origen de las universidades y de los títulos académicos[3]
  • Monumentos coloniales (1977)[6]
  • La Catedral de Santo Domingo, Primada de América (1992)[6]
  • Iglesias, capillas y ermitas coloniales (1995)[6]
  • Estampas coloniales (1998)[6]
  • Prats Ventós, 1925–1999 (2002)[6]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Murió a los 97 años la escritora y periodista María Ugarte
  2. 2,0 2,1 2,2 Suriel Leomaira։ «María Ugarte íntima» (Spanish)։ Santo Domingo: Listín Diario։ Վերցված է 23 September 2014 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 González de Peña Raymundo։ «María Ugarte, historiadora» (Spanish)։ Academia Dominicana de la Historia։ Արխիվացված է օրիգինալից 23 July 2015-ին։ Վերցված է 23 September 2014 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Aizpuru, Mikel; Fernández Blanco, Aída:«Los estudios de Filología Moderna. La enseñanza de las lenguas modernas. Ruso», en López Ríos, S.; González Cárceles, Juan Antonio: La Facultad de Filosofía y Letras de Madrid en la Segunda República. Arquitectura y Universidad durante los años 30, Madrid, Sociedad Estatal de Commemoraciones Culturales,2008, pp. 396–399
  5. 5,0 5,1 Campo Iban (27 February 2006)։ «Cuando me reconocen con estos galardones me pregunto si me los merezco» (Spanish)։ El País։ Վերցված է 23 September 2014 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 «MARÍA UGARTE: Dedicatoria especial en la 5ta. Mini Feria del Libro de ÁGORA MALL» (Spanish)։ Santo Domingo: Dominican On Line։ 27 March 2014։ Վերցված է 23 September 2014 
  7. Beiro Luis (3 August 2013)։ «María Ugarte entrevista histórica» (Spanish)։ Listín Diario։ Վերցված է 23 September 2014 
  8. María Ugarte, maestra de generaciones literarias
  9. Aizpuru Mikel (2009)։ El Informe Brusíloff: la Guerra Civil de 1936 en el Frente Norte vista por un traductor ruso (Spanish)։ Zarautz: Alberdania SL։ էջ 305։ ISBN 978-84-9868-056-0։ Վերցված է 24 September 2014 
  10. 10,0 10,1 La española María Ugarte recibe el Premio Nacional de Literatura de República Dominicana