Հրանտ Գալիկյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գալիկյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:
Հրանտ Գալիկյան
Ծնվել էմարտի 5, 1889(1889-03-05)
ԾննդավայրՎան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն
Մահացել էմայիսի 18, 1938(1938-05-18)[1] (49 տարեկան)
Մահվան վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Օսմանյան կայսրություն, Flag of Armenia (1918–1922).svg Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն և Flag of the Armenian Soviet Socialist Republic (1952–1990).svg Հայկական ԽՍՀ
Ազգությունհայ
ԿրթությունՍտամբուլի համալսարան
Գիտական աստիճանպրոֆեսոր
Մասնագիտությունիրավաբան, հասարակական գործիչ և քաղաքական գործիչ
ԱշխատավայրԵրևանի պետական համալսարան
ԿուսակցությունՀնչակյան կուսակցություն

Հրանտ Ավետիսի Գալիկյան (մարտի 5, 1889(1889-03-05), Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - մայիսի 18, 1938(1938-05-18)[1], Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հասարակական-քաղաքական գործիչ, իրավաբան, Հնչակյան կուսակցության անդամ, լրագրող։ Պրոֆեսոր (1936): ՍԴՀԿ անդամ (1908-19221915 թվականի Վանի ինքնապաշտպանությունը ղեկավարող զինվորական մարմնի անդամներից։ ԵՊՀ հիմնադիրներից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հրանտ Գալիկյանը ծնվել է 1889 թվականի մարտի 5-ին Վանում։ Նախնական կրթությունն ստացել է հայրենի քաղաքում։ 1908-1912 թվականներին սովորել է Կոստանդնուպոլիսի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, որտեղ որոշ ժամանակ արևմտահայ գրող և հասարակական գործիչ Գրիգոր Զոհրապի հետ և նրա ղեկավարությամբ մասնակցել է դատական մի շարք գործերի քննության, ձեռք բերել իրավաբանական փորձ և հմտություն։ Այնուհետև Վանում և Կովկասում աշխատել է որպես իրավագետխորհրդական և միաժամանակ աչքի ընկել որպես հմուտ լրագրող։

Մտնելով Վանի պաշտպանության զինվորական մարմնի մեջ (անդամներ Արամ Մանուկյան, Արմենակ Եկարյան, Գաբրիել Սեմիրջյան, Կայծակ Առաքել, Բուլղարացի Գրիգոր (Կյոզյան), Հրանտ Գալիկյան, Փանոս Թերլեմեզյան)՝ կարևոր դեր է կատարել 1915 թվականի Վանի ինքնապաշտպանության ժամանակ[2]։ 1908-1922 թվականներին Գալիկյանը եղել է հնչակյան կուսակցության անդամ։ Մասնակցել է արևմտահայերի առաջին համագումարի (1917) կազմակերպմանը, ընդգրկվել ստեղծված գործադիր մարմնի կազմում։ 1919 թվականին Կ. Պոլսում խմբագրել է «Երկիր» օրաթերթը։ 1922-1938 թվականներին խորհրդային Հայաստանի արդարադատության մարմիններում վարել է տարբեր պաշտոններ, եղել արդարադատության ժողկոմատի դատական բարձրագույն վերահսկողության բաժնի վարիչ (1922-1923), գլխավոր դատարանի անդամ և նախագահի տեղակալ (1923-1925), գերագույն դատարանի քաղաքացիական վճռաբեկ կոլեգիայի նախագահ և նախագահի տեղակալ (1926-1930), այնուհետև` ՀԽՍՀ դատախազի տեղակալ` քաղաքացիական գործերի գծով։ 1924 թվականին Գալիկյանը դասախոսական աշխատանքի է հրավիրվել ԵՊՀ իրավատնտեսագիտության ֆակուլտետում, այնուհետև նշանակվել է համալսարանի տնտեսական իրավունքի ամբիոնի վարիչ և վարել քաղաքացիական իրավունքի, տնտեսական իրավունքի դասընթացները։ 1934-1936 թվականներին եղել է իրավագիտության ֆակուլտետի դեկան։ ԵՊՀ հիմնադիրներից (1936 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Իրավունքի վերաբերյալ մի շարք մենագրությունների հեղինակ է[3]։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1937 թվականին Ստալինի ցուցումով Գալիկյանին ձերբակալել են և մեղադրանք առաջադրել «հակահեղափոխական, հակախորհրդային, ազգայնամոլական գործունեություն» ծավալելու համար և, որպես «ժողովրդի թշնամի», գնդակահարել 1938 թվականի մայիսի 18-ին[4]։ Արդարացվել է հետմահու[5]։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Խորհրդային դատարան։ Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի, Երևան, Պետհրատ, 1926[6]։
  • Կանանց աշխատանքի պաշտպանությունը, Երևան, 1930[7]։
  • Ժառանգական իրավունքի մասին, Երևան, 1931։
  • Հասարակական դատարաններ։ Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի, Երևան, Պետհրատ, 1933[8]։
  • Հանրային սեփականության պահպանությունը։ Գնունի Գալիկյան, Հրանտ Ավետիսի, [խմբ.], Թերզիբաշյան Վահրամ Վահանի, [խմբ.], Երևան, Կուսհրատ, 1933[9]։
  • Ամուսնություն և ընտանիքի իրավունք, Երևան, 1933[10]։
  • Հանրային-սոցիալիստական-սեփականության պաշտպանությունը։ Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի, Երևան, Կուսհրատ, 1934[11]։
  • Պրոլետարական դիկտատուրան և խորհրդային դատարանը։ Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի, Երևան, Դատապաշտպանների կոլեկտիվ, 1934[12]։
  • Ժողովրդական ատենակալներ։ Թորոսյան Լ. [կազմ.], Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի, [խմբ.], ՀՍԽՀ արդարադատության ժողկոմատ, Երևան, Պետհրատ, 1934[13]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 http://am.hayazg.info/index.php?curid=2770
  2. «Genocide Museum | The Armenian Genocide Museum-institute»։ www.genocide-museum.am։ Վերցված է 2019-06-15 
  3. «Գալիկյան Հրանտ | armeniansgenocide.am»։ www.armeniansgenocide.am։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-06-02-ին։ Վերցված է 2019-06-15 
  4. «AV Production - Հրանտ Գալիկյան»։ avproduction.am։ Վերցված է 2019-06-15 
  5. «ՀՐԱՆՏ ԱՎԵՏԻՍԻ ԳԱԼԻԿՅԱՆ»։ www.ysu.am։ Վերցված է 2019-06-15 
  6. Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի (1926)։ Խորհրդային դատարան։ Իրավաբանական սերիա։ Յերեվան: Պետհրատ 
  7. Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի (1930)։ Կանանց աշխատանքի պաշտպանությունը։ Բանվորական գրադարան։ Յերեվան: Պետհրատ 
  8. Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի (1933)։ Հասարակական դատարաններ։ Յերևան: Պետհրատ 
  9. Գնունի Խ (1933)։ Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի, Թերզիբաշյան Վահրամ Վահանի, eds.։ Հանրային սեփականության պահպանությունը։ Յերևան: Կուսհրատ 
  10. Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի (1933)։ Ամուսնության յև ընտանիքի իրավունք։ Երևան: Կուսհրատ 
  11. Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի (1934)։ Հանրային - սոցիալիստական - սեփականության պաշտպանությունը։ Յերևան: Կուսհրատ 
  12. Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի (1934)։ Պրոլետարական դիկտատուրան յեվ խորհրդային դատարանը։ Յերեվան: Դատապաշտպանների կոլեկտիվ 
  13. Թորոսյան Լ, Գալիկյան Հրանտ Ավետիսի, ՀՍԽՀ արդարադատության ժողկոմատ, eds. (1934)։ Ժողովրդական ատենակալներ։ Յերեվան: Պետհրատ 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է «Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC BY-SA icon 80x15.png