Հրանտ Ասատուր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հրանտ Ասատուր
Hrant Asadour.png
Ծնվել էօգոստոսի 10, 1862(1862-08-10)
ԾննդավայրԿոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն կամ Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն
Մահացել է1928
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունբանասեր, խմբագիր և գրաքննադատ
ԱմուսինՍիպիլ

Հրանտ Ասատուր (օգոստոսի 10, 1862(1862-08-10), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն և Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1928), հայ բանասեր, գրաքննադատ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Կրթությունն ստացել է Մեզպուրյան վարժարանում և Ռոբերտ կոլեջում, որն ավարտել է 1873 թվականին և նվիրվել գրական-բանասիրական աշխատանքի։ Գրել է բանաստեղծություններ, որոնք լույս են տեսել 1879 թվականին «Պատանեկան ներշնչումներ» խորագրով։ Նույն թվականին առանձին գրքով լույս է տեսել նրա «Սահմանադրություն և հայ ժողովուրդը» գրքույկը։ 1881 թվականին մեկնել է Փարիզ, այնտեղից աշխատակցել «Մասիս» պարբերականին։ 1884 թվականին վերադարձել է Պոլիս, Արաքս ստորագրությամբ «Արևելք» օրաթերթում հրատարակել իր փարիզյան տպավորությունները «Կյանքը ի Ֆրանսիա» խորագրով։ 1892 թվականին Գրիգոր Զոհրապի հետ խմբագրել է «Մասիս» գրական հանդեսը։ 1898-1908 թվականներին պաշտոնավարել է Կ. Պոլսի Կենտրոնական վարժարանում որպես գրականության և աշխարհաբար լեզվի դասատու։ Իր տիկնոջ՝ Զապել Ասատուրի (Սիպիլի) հետ կազմել է լեզվի և գրականության դասագրքեր՝ «Աշխարհաբարի գործնական քերականությունը» և «Թանգարան» (տարրական, միջին և բարձրագույն դասընթաց), որոնք արժանացել են մի քանի տպագրության։ Կյանքի վերջին տասնամյակում զբաղվել է արևմտահայ թատրոնի պատմությամբ, գրել է այդ պատմության առաջին շրջանին վերաբերող մի քանի ուշագրավ հոդվածներ, որոնք լույս են տեսել Ազգային հիվանդանոցի «Ընդարձակ տարեցույցներում» (1925, 1926, 1927)։ 1921 թվականին Կ. Պոլսում լույս է տեսել նրա «Դիմաստվերներ» գիրքը, որը պարունակում է արևմտահայ մի շարք գրողների և հասարակական գործիչների գրական դիմանկարները[1][2]։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Կ. Պոլիս: Տպ. Հակոբ Մաթևոսյանի, 1877[3]:
  • Գործնական քերականութիւն արդի ախարհաբարի: Գ գիրք (Ա մաս): Կ. Պոլիս: Տպարան տպագր. Հակոբ Մաթեւոսյանի, 1902[4]:
  • Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Ուսումնական խորհուրդէն վաւերացուած: Ա գիրք: Կ. Պոլիս: տպ. Հակոբ Մաթեւոսյանի, 1906[5]:
  • Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Նախապատրաստական գիրք: Ուսումնական խորհուրդէն վաւերացուած: Կ. Պոլիս: տպ. Հակոբ Մաթեւոսյանի, 1908[6]:
  • Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Նախապատրաստական գիրք: Կ. Պոլիս: տպ. Յ. Մատթէոսեան, 1910[7]:
  • Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր: Միջին դասընթացք: Կ. Պոլիս: տպ. Յ. Մատթէոսեան, 1911[8]:
  • Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Գիրք: Կ. Պոլիս: Սիւնեաց գրատան հրատ., 1911[9]:
  • Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր: Բարձրագոյն դասընթացք: Կ. Պոլիս: Տպարան եւ կազմատուն Օ. Արզուման, 1921[10]:
  • Դիմաստուերներ: Կ. Պոլիս: տպ. Կ. Քէշիշեան որդի, 1921[11]:
  • Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Պատկերազարդ: Գիրք Բ: Կ. Պոլիս: տպ. Յ. Մատթէոսեան, 1922[12]:
  • Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Պատկերազարդ: Գիրք Ա: Կ. Պոլիս: տպ. Յ. Մատթէոսեան, 1922[13]:
  • Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր: Տարրական դասընթացք: Կ. Պոլիս: Ա. Եազըճեան գրատուն, 1923[14]:
  • Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Միջին դասընթացք: Գ. տարի: Կ.Պոլիս: Ա.հ., [1925][15]:
  • Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր: Միջին դասընթացք (Դ. տարի) եւ բարձրագոյն դասընթացք (Ե. տարի): Կ. Պոլիս: Տպ. Հ. Մ. Սեթյանի, 1926[16]:
  • Նոր թանգարան հայերէն լեզուի: Բարձրագոյն դասընթացք: Կ. Պոլիս: Տպ. «Սէլամէթ» Դանիէլ Յովհաննէսեան, 1929[17]:
  • Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Նախապատրաստական գիրք: Կ. Պոլիս: Տպագր. Յ. Մ. Սէթեան, 1934[18]:
  • Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր: Միջին դասընթացք: Գ. տարի: Կ. Պոլիս: տպ. Յ.Մ. Սէթեան, 1935[19]:
  • Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր: Տարրական դասընթացք: Իսթանպուլ: Տպ. Հ. Մ. Սեթյանի, 1936[20]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գառնիկ Ստեփանյան (1973)։ Կենսագրական բառարան, հատոր Ա։ Երևան: «Հայաստան»։ էջ էջ 113 
  2. «AV Production - Հրանտ Ասատուր»։ avproduction.am։ Վերցված է 2019-08-10 
  3. Ասատուր Հրանտ (1877)։ Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի։ Կ. Պոլիս: Տպ. Հակոբ Մաթևոսյանի 
  4. Ասատուր Զապէլ Հ, Ասատուր Հրանտ (1902)։ Գործնական քերականութիւն արդի ախարհաբարի. Գ գիրք (Ա մաս)։ Պալենց գրատուն։ Կ. Պոլիս: Տպարան տպագր. Հակոբ Մաթեւոսյանի 
  5. Ասատուր Զապէլ Հ, Ասատուր Հրանտ (1906)։ Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Ուսումնական խորհուրդէն վաւերացուած. Ա գիրք (Դ տպագրութիւն ed.)։ Կ. Պոլիս: տպ. Հակոբ Մաթեւոսյանի 
  6. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ Հ (1908)։ Գործնական քերականութիւն արդի ա­շխարհաբարի: Նախապատրաստական գիրք: Ուսումնական խորհուրդէն վաւերացուած։ Կ. Պոլիս: տպ. Հակոբ Մաթեւոսյանի 
  7. Ասատուր Զապէլ Հ, Ասատուր Հրանտ (1910)։ Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Նախապատրաստական գիրք (Բ տպագրություն ed.)։ Կ. Պոլիս: տպ. Յ. Մատթէոսեան 
  8. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապել (1911)։ Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր. Միջին դասընթացք (Գ տպագրութիւն բարեփոխուած եւ ճոխացած ed.)։ Կ. Պոլիս: տպ. Յ. Մատթէոսեան 
  9. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ Հ (1911)։ Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Գիրք (2-րդ տպ., հիմնովին բարեփոխ ed.)։ Կ. Պոլիս: Սիւնեաց գրատան հրատ 
  10. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ Հ (1921)։ Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր: Բարձրագոյն դասընթացք։ Գրատուն Ա. Եազըճեան (Գ. տպագրութիւն ամբողջովին փոխուած ed.)։ Կ. Պոլիս: Տպարան եւ կազմատուն Օ. Արզուման 
  11. Ասատուր Հրանտ (1921)։ Դիմաստուերներ։ Կ. Պոլիս: տպ. Կ. Քէշիշեան որդի 
  12. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ (1922)։ Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Պատկերազարդ. Գիրք Բ։ Ա. Եազըճեան գրատուն (Զ տպագրութիւն (հիմնովին բարեփոխուած) ed.)։ Կ. Պոլիս: տպ. Յ. Մատթէոսեան 
  13. Ասատուր Հրանտ (1922)։ Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Պատկերազարդ: Գիրք Ա (Է տպագրութիւն (հիմնովին բարեփոխուած) ed.)։ Կ. Պոլիս: տպ. Յ. Մատթէոսեան 
  14. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ (1923)։ Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր: Տարրական դասընթացք (Չորրորդ տպագրութիւն ed.)։ Կ. Պոլիս: Ա. Եազըճեան գրատուն 
  15. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ (1925)։ Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Միջին դասընթացք. Գ. տարի։ Կ.Պոլիս: Ա.հ 
  16. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ Հ (1926)։ Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր: Միջին դասընթացք (Դ. տարի) եւ բարձրագոյն դասընթացք (Ե. տարի)։ Կ. Պոլիս: Տպ. Հ. Մ. Սեթյանի 
  17. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ Հ (1929)։ Նոր թանգարան հայերէն լեզուի: Բարձրագոյն դասընթացք։ Կ. Պոլիս: Տպ. «Սէլամէթ» Դանիէլ Յովհաննէսեան 
  18. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ Հ (1934)։ Գործնական քերականութիւն արդի աշխարհաբարի: Նախապատրաստական գիրք։ Տիկ. Ն. Եազըճեան գրատուն (Գ. տպագրութիւն ed.)։ Կ. Պոլիս: Տպագր. Յ. Մ. Սէթեան 
  19. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ Հ (1935)։ Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր: Միջին դասընթացք. Գ. տարի։ Նազիկ Եազըճեան գրատուն (Զ տպագրութիւն ed.)։ Կ. Պոլիս: տպ. Յ.Մ. Սէթեան 
  20. Ասատուր Հրանտ, Ասատուր Զապէլ Հ (1936)։ Թանգարան հատընտիր հատուածներու: Արձակ եւ ոտանաւոր :Տարրական դասընթացք (5-րդ տպ ed.)։ Իսթանպուլ: Տպ. Հ. Մ. Սեթյանի 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]