Հերմեսվիլլա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պալատ
Հերմեսվիլլա
գերմ.՝ Hermesvilla
Hietzing (Wien) - Hermesvilla.JPG
ԵրկիրԱվստրիա
ՏեղագրությունԼայնցեր Տիրգարդեն, Վիեննա
ՀիմնադիրՖրանց Յոզեֆ I
Հիմնադրման թվական1881թ.
Շինարարության սկիզբ1882թ.
Շինարարության վերջ1886թ.
ԿցաշինություններՁիանոց
Հայտնի բնակիչներՖրանց Յոզեֆ I
Էլիզաբեթ Բավարացի
Կոորդինատներ: 48°10′14.498″ հս․ լ. 16°14′46.226″ ավ. ե. / 48.17069389° հս․. լ. 16.24617389° ավ. ե. / 48.17069389; 16.24617389
Հերմեսվիլլաը Վիքիպահեստում

Հերմեսվիլլա (գերմ.՝ Hermesvilla), պալատ Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի Լայնցեր Տիրգարդեն շրջանում (ավստրիական Հաբսբուրգների որսորդական շրջանում): Ավստրո-Հունգարական կայսրության կայսր Ֆրանց Յոզեֆ I-ը պալատը նվիրել է իր կնոջը՝ կայսրուհի Էլիզաբեթին (ով պատմության մեջ մնացել է «Սիսի» մականվամբ), ինչից հետո շինությունը սկսեց կոչվել «երազների ամրոց»: Վիլլայի անվանումն առաջացել է այգում գտնվող Հերմեսի մարմարյա արձանից: 21-րդ դարում վիլլան հայտնի էայնտեղ պահվող արվեստի հռչակավոր գործերով և կառույցը շրջապատող բնությամբ: Պալատը օգտագործվում է Վիեննայի թանգարանի կողմից արվեստի պատմությանն առնչվող հատուկ ցուցադրություններ համար[1][2][3]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հերմեսի արձան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1881 թվականի ամռանը Ավստրո-Հունգարական կայսրության կայսր Ֆրանց Իոսիֆ I-ը որոշեց կառուցել Հերմեսվիլլան, որը սկզբնական շրջանում ուներ «Վիլլա Վալդրու» (գերմ.՝ Villa Waldruh): Գոյություն ունի տեսակետ, որի համաձայն կայսրը ցանկանում էր, որպեսզի իր կինը՝ կայսրուհի Ելիթաբեթը, ով հաճախ էր ճանապարհորդում, առավել երկար ժամանակով մնար Վիեննայում: Պալատը նախագվել է ճարտարապետ Կառլ Ֆրայեր ֆոն Հասենաուերը: Շինարարությունը տևել է 1882 թվականից 1886 թվականը[2][4][1]:

1885 թվականին որոշում կայացվեց շինությունը վերանվանել «Հերմեսվիլլա»: Կայսրուհին անձամբ պատվիրել է Հերմեսի քանդակը բեռլինյան նկարիչ Էռնստ Հարտերին և հրահանգել այն տեղադրել դղյակի այգում: Գոյություն ունեն բազմաթիվ փաստաթղթեր, որոնք նկարագրում են դղյակի աստիճանների շինարարության համար նախատեսված քարի և մարմարի առաքումները: Դղյակի հարակից շինությունների կառուցման համար օգտագործվել են տարբեր տեսակի քարեր[1]:

1886 թվականին վիլլայի և հարակից բոլոր շինությունների, այդ թվում՝ կայսրուհի Ելիզաբեթի ձիերի ձիանոցի շինարարությունն ամբողջությամբ ավարտվեց: 1887 թվականից մինչև 1898 թվականի իր մահը կայսերական զույգը կանոնավոր կերպով այցելում և որոշակի ժամանակ էր անցկացնում դղյակում[1]:

Վիլլայի ներքին բակի շատրվան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կայսր Ֆրանց Իոսիֆը, նախագծելով վիլլայի հարակից տարածքի նախագիծը, հրամայեց հեռացնել հարակից բոլոր մարգագետինները, որպեսզի այդպիսով վերացվեին մոծակները: Կայսերը անհանգստանում էր իր կնոջ համար, ով սիրում էր ձիավարություն: Փոքր լճակի մոտ կայսրուհու համար կառուցվեց տաղավար, որը չի պահպանվել մինչև մեր օրեր: Վիլլա տանող ճանապարհը եղել է Վիեննայի առաջին փողոցներից մեկը, որոնք էլեկտրաէներգիայով լուսավորվել են: Վիլլան նաև հանդիսանում էր Վիեննայի առաջին շինություններից մեկը, որը միացվեց հեռախոսագծին:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Վիեննայի հետպատերազմյան օկուպացիայի ընթացքում վիլան թալանվում է ավստրիական խորհրդային զորքերի կողմից և հետագա որոշակի ժամանակահատվածում լքված և անմխիթար վիճակում է եղել: Սակայն, 1963 թվականին Դիսնեյի նկարահանած «Սպիտակ ձիերի հրաշալի փրկությունը» ֆիլմը կրկին վերածնել է դղյակը: Մասնավոր նախաձեռնությունը ավստրիական իշխանությունների մոտ հետաքրքրություն առաջեցրեցին վերանորոգել վիլլան, որի շինարարությունը տևեց 1968 թվականից մինչև 1974 թվականը:

Վիլլայում առաջին ցուցադրությունը բացվել է 1971 թվականին որպես Բուդապեշտում կազմակերպված «Համաշխարհային որսորդական ցուցադրության» մաս:Այդ ժամանակվանից վիլլան դարձավ մայրաքաղաքի «ադամանդը», որը տեղակայված է 2500 հեկտար տարածություն ունեցող բնության արգելոցի կենտրոնում և հանդիսանում է Հաբսբուրգների ժամանակաշրջանի մշակույթի ներկայացուցիչների սիրված վայր:

Hermesvilla stitch.jpg

Ներքին հարդարում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանս Մակարտի Գուստավ Կլիմտի և Վիկտոր Տիլգների Ֆրեսկոները հանդիսանում են վիլլայի անբաժանելի մասը: Առաջին հարկում գտնվում են կայսրուհու սենյակները, որոնցից մեկը սկզբնական շրջանում կահավորված էր մարմնամարզական սարքավորումներով: Առաջին հարկում ներկայացված են նաև . Ավգուստ Այզենմենգերի, Գուգո Շառլեմոնի և Ադոլֆ Ֆալկենշտեյնեյերի ֆրեսկոները, որոնցում ներկայացված են սպորտի տարբեր տեսակները[4]:

Կայսրուհու զգեստասենյակի հետևում գտնվում է նրա ննջարանը: Ի տարբերություն այլ սենյակների՝ այստեղ պահպանվել են պատմական տարրերը, այդ թվում՝ կայսերական բարոկկո ոճով կառուցված անկողինը, որը թվագրվում է կայսրուհի Մարիա Թերեզայի ժամանակներով: Այդ ննջարանի ֆրեսկոները, որոնք ստեղծվել են Հանս Մակարի կողմից, իրենց մեջ ներառում են շեքսպիրյան «Միջամառային գիշերվա երազ» ստեղծագործության տարրեր: Շրջանակային աստիճանը սենյակը միացնում է վերին հարկի և այգու հետ: Պալատի սրահում գտնվում է Ֆրանց ֆոն Մաչի, Գուստավ Կլիմտի և Գեորգիա Կլիմտի վերականգնված «Գարուն» ստեղծագործությունը[4]:

2006 թվականի վիլլայի դիմաց տեղադրվել է Ուլրիկե Տրյուգերի «Ելիզաբեթ» քանդակը, որը սկզբնական շրջանում (2001 թվականից) տեղադրված էր Լայնցի կենդանաբանական այգում: Քանդակը պատրաստվել է կարարայան մարմարից, ունի մոտավորապես 2.5 մ բարձրություն և 6.5 տոննա կշիռ: Տրյուգերը ցանկանում էր, որ իր ստեղծագործությունը դառնա «Սիսիի» մասին ռոմանտիզացվածկաղապարներին կաղապարներին հակակշիռ[5][6][7]:

Ձիանոց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձիանոցը, որը կառուցվել էր կայսրուհու ձիերի համար, տեղակայված է պալատի ձախ կողմում: Հնարավորինս հաջողվել է պահպանել ձիանոցի նախնական տեսքը: Ախոռների մեջտեղում առկա է 20 մետր տրամագծով հարթակ, որտեղ ձիերը վատ եղանակի ժամանակ զբոսնում էին: 1950-ական թվականներից մինչև 2005 թվականը ձիանոցըն օգտագործվել է իսպանական ձիարշավորդների դպրոցի լիպիցյան ձիերին պահելու համար:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Wien Museum - HERMESVILLA.(գերմ.)
  2. 2,0 2,1 Thomas Trenkler. Sisi in Vienna. On the traces of the Empress Elisabeth. — Vienna: Ueberreuter publishing, 2005. — 568 с. — ISBN 3-8000-7115-0.(գերմ.)
  3. "Wien Museum Overview" English language brochure. Accessed April 2, 2010.(անգլ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 "Hermesvilla" Wien Museum. Archived 2011-06-13 at the Wayback Machine.](գերմ.)
  5. "Eilsabeth" (in German) Ulrike Truger.(գերմ.)
  6. "Gesellschaftspolitische projekte" (Socio-Political Projects). Ulrike Truger.
  7. Fischer, Lisa. "Female Montumentalität" (Female Monuments) Ulrike Truger..(գերմ.)