Հայնրիխ Ցիլե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հայնրիխ Ցիլե
գերմ.՝ Heinrich Zille
WP Zille Selbstporträt.jpg
Ի ծնեգերմ.՝ Heinrich Rudolf Zille
Ծնվել էհունվարի 10, 1858(1858-01-10)[1][2][3][4][5][6][7][8][9]
ԾննդավայրRadeburg, Meissen, Սաքսոնիա[10]
Վախճանվել էօգոստոսի 9, 1929(1929-08-09)[10][2][3][4][5][6][7][8][9] (71 տարեկանում)
Մահվան վայրԲեռլին, Վայմարյան Հանրապետություն[10]
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
ԿրթությունԿոլարոսսիի ակադեմիա
Մասնագիտությունվիմագրող, լուսանկարիչ, նկարիչ, նկարազարդող և գրաֆիկական դիզայներ
Թեմաներգեղանկարչություն և Լուսանկարչություն
ՊարգևներԲեռլինի պատվավոր քաղաքացի և Menzel prize
Heinrich Zille Վիքիպահեստում

Հայնրիխ Ռուդոլֆ Ցիլե (գերմ.՝ Heinrich Rudolf Zille, հունվարի 10, 1858(1858-01-10)[1][2][3][4][5][6][7][8][9], Radeburg, Meissen, Սաքսոնիա[10] - օգոստոսի 9, 1929(1929-08-09)[10][2][3][4][5][6][7][8][9], Բեռլին, Վայմարյան Հանրապետություն[10]), գերմանացի քանդակագործ, նկարիչ, գրաֆիկ և լուսանկարիչ:

Կյանք և ստեղծագործական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայնրիխ Ցիլեն ծնվել է չքավոր ընտանիքում: Տղայի հայրը ճշգրիտ մեխանիկայի վարպետ էր, մայրը սերում էր հանքագործների ընտանիքից: 1867 թվականից ապրել է Բեռլինում, որտեղ ստիպված է եղել վաստակել հանապազօրյա հացը: 1872 թվականից սովորել է վիմագրություն, նաև երեկոյան դպրոցում հաճախել է նկարչության դասընթացի: Եղել է Թեոդոր Հոզեմանի աշակերտը: 1877-1907 թվականներին Հայնրիխ Ցիլեն եղել է «Լուսանկարչական ընկերության» տեխնիկական աշխատակից: Որպես գրաֆիկ, սկսած 1900 թվականից համագործակցել է «Երիտասարդություն» (Jugend), «Սիմպլիցիսիմուս» (Simplicissimus) և «Ուրախ էջեր» (Lustige Blätter) թերթերի հետ: Մահացել է 1929 թվականին Բեռլինում:

Հայնրիխ Ցիլեն պատկանում է բեռլինյան նկարիչների այն խմբին, որոնք 20-րդ դարի սկզբին փորձել են ցույց տալ Գերմանական կայսրության մայրաքաղաքի պրոլետարական դեմքը[11]: Նրա անթիվ, անհամար էսքիզներում և դրանց հիման վրա ստեղծված նկարներում, որոնք սովորաբար ուղեկցվում են կարճ երկխոսությամբ, նկարիչը պատկերել է աղքատների, լյումպեների, նկուղներում մնացող բանվորների և գործազուրկների, որոնք գտնվում էին Բեռլինի արևելյան և հյուսիսային շրջանների արվարձաններում՝ Պանկովի և Ռումելսբուրգի միջև:

Իր ստեղծագործություններով, արվեստագետը, ժամանակակիցների մեջ ամենատարբեր հակասական զգացմունքներ է առաջացրել: Նրան, ինչպես հարգալից կոչել են «Վրձնի Հայնրիխ» (Pinselheinrich), այնպես էլ վիրավորական կերպով անվանել են «Գծագրիչ» (Abortzeichner): Բեռլինյան սեցեսսիոնիզմի գրաֆիկական ցուցահանդեսի (1901), որին մասնակցել է նաև Հայնրիխ Ցիլեն, այցելուներից մեկը նրա մասին ասել է. «Այս տղան (Ցիլեն) բոլորի մեջ սպանում է կյանքի բերկրանքը»: Միևնույն ժամանակ, Հայնրիխի ստեղծագործությունների հման վրա նույնիսկ թատերական ներկայացումներ են բեմադրվել: Դրա վառ օրինակն է, 1925 թվականին Բեռլինի Նացիստական թատրոնում բեմադրված «Ցիլեի պալատական պարահադեսը» ներկայացումը (Hofball bei Zille): Նացիստական Գերմանիայի իշխանության տարիներին նկարչի աշխատանքները հարձակման և նախատինքի են ենթարկվել, այդ թվում անձամբ Ադոլֆ Հիտլերի կողմից:

Հայնրիխ Ցիլեն մահացել է 1929 թվականի մայիսին, իրար հաջորդող՝ ուղեղի երկու կաթվածից:

Նկարչի զարմիկը, որը 1930-ական թվականներին գաղթել է Հարավային Աֆրիկա, հարավաաֆրիկայան հայտնի քաղաքական գործիչ Հելեն Ցիլեի հայրն էր:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԳԴՀ-ի կառավարությունը 1970 թվականին Հայնրիխ Ցիլեին հետմահու պարգևատրել է Բեռլինի պատվավոր քաղաքացու կոչում: Նկարչի ծննդյան 150-ամյակի կապակցությամբ մայրաքաղաքի պատմական՝ «Նիկոլայֆիրտել» թաղամասում կանգնեցվել է նրա արձանը, որի քանդակագործն է Թորստեն Ստեգմանը (գերմ.՝ Thorsten Stegmann)[12], այստեղ է գտնվում նաև Ցիլեի թանգարանը[13]:


Նամականիշեր
DBPB 1957 164 Zille.jpg
DBPB 1969 330 Heinrich Zille Droschkenkutscher.jpg
Նվիրված նկարչի ծննդյան 100-ամյակին Նամականիշ 1969թ. Նվիրված նկարչի ծննդյան 150-ամյակին


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118636863 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Heinrich Zille
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Lambiek ComiclopediaLambiek, 1999.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Luminous-Lint — 2005.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Discogs — 2000.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 filmportal.de — 2005.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 10,7 10,8 Цилле Генрих // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  11. https://www.lambiek.net/artists/z/zille_heinrich.htm
  12. «Neues Zille-Denkmal im Nikolaiviertel»։ // neues-deutschland.de։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-04-06-ին։ Վերցված է 2011-9-11 (գերմ.)
  13. «ZiLLE MUSEUM»։ // heinrich-zille-museum.de։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-04-06-ին։ Վերցված է 2011-9-12 (գերմ.)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Das neue Zille-Buch, 11 Aufl., Fackelträger-Verlag GmbH, Hannover 1983, ISBN 3-7716-1262-4
  • “From Zola’sMilieu to Zille’s Milljöh: Berlin and the Visual Practices of Naturalism.” Excavatio XIII. September 2000. 149-166.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]