Կաուպերի փոքր Տիրամայր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Կաուպերի փոքր Տիրամայր
Raffaello Madonna Cowper.jpg
տեսակգեղանկար
նկարիչՌաֆայել Սանտի[1]
տարի1505
բարձրություն59,5 սանտիմետր[2]
լայնություն44 սանտիմետր[2]
ուղղությունԲարձր վերածնունդ
ժանրհոգևոր արվեստ
նյություղաներկ[2] և փայտե տախտակ[2]
գտնվում էԱրվեստի ազգային պատկերասրահ
հավաքածուԱրվեստի ազգային պատկերասրահ
հիմնական թեմաԱստվածամայրն ու Որդին
կայք
Ծանոթագրություններ
Commons-logo.svg Small Cowper Madonna Վիքիպահեստում

«Կաուպերի փոքր Տիրամայր», Բարձր Վերածննդի ժամանակաշրջանի իտալացի նկարիչ Ռաֆայել Սանտիի նկարը։ Նկարում պատկերված են Տիրամայրը և Մանուկը, ստեղծվել է մոտավորապես 1505 թվականին, նկարչի՝ Ուրբինոյից Ֆլորենցիա տեղափոխվելու ընթացքում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարի ստեղծման իրական շարժառիթը հաստատապես հայտնի չէ։ Հավանաբար այն եղել է մասնավոր պատվեր կամ ստեղծվել է վաճառելու նպատակով։ Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ այն ստեղծվել է իբրև նվեր։ Այդ ժամանակշրջանում Իտալիայում մեծ հռչակ էին վայելում Տիրամորը և Մանկանը պատկերող նկարները, որոնք հաճախ նվիրում էին հարսանիքների ժամանակ[3][4]։ Տարածված է այն կարծիքը, որ նկարի վերին աջ անկյունում պատկերված եկեղեցին Սան Բեռնարդինոյի (իտալ.՝ Chiesa di San Bernardino)[5] եկեղեցին է, որը գտնվում է Ուրբինոյում՝ Ռաֆայելի հարազատ քաղաքում[6]։

Նկարի ոճը հոգեհարազատ է Ռաֆայելին։ Միաժամանակ զգալի է թե՛ իր առաջին ուսուցչի՝ Պերուջինոյի, թե՛ Լեոնարդոյի և Միքելանջելոյի, ինչպես նաև Հռոմում[3] հանդիպած անտիկ մշակույթի ազդեցությունը։

Նկարի անվանումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ այն երկար ժամանակ պահվել է Կուպերի կոմսության Կլավերինգ-Կուպեր դինաստիայի մասնավոր հավաքածուում[7]։ Երբ 1905 թվականի դինաստիան դադարեց իր գոյությունը, նկարը տասնամյակներ շարունակ ունեցավ տարբեր տերեր, բազմիցս վերավաճառվեց, մինչև որ[8] 1942 թվականին նվիրվեց Արվեստի միջազգային պատկերասրահին։ Եվս մեկ նկար, որ պատկանում է Ռաֆայելին վրձնին, ունի համանման ճակատագիր։ Ուստի այդ երկու կտավներն իրարից տարբերվում են իրենց չափսերով՝ մեծ և փոքր։

2011 թվականին Անդորրայի բանկը թողարկել է 15 դինար արժողությամբ դրամական միավոր, որի վրա պատկերվել է Կուպերի փոքր Տիրամայրը[9]։

2015 թվականին Վուստերսկի արվեստի թանգարանում նկարը ցուցադրվել է «Նորտբրուկի Տիրամայր» (անգլ.՝ The Virgin and Child (The Northbrook Madonna)) նկարի հետ միասին, որը սխալմամբ վերագրվել է Ռաֆայելին[10][11]։ Համեմատական ցուցադրության նպատակը նկարի իրական հեղինակին պարզելն էր։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վառ կարմիր հանդերձով շիկավարս կինը, որը նստած է կենտրոնում, Տիրամայրն է։ Սպիտակամաշկ է, համարյա գունատ դեմքով՝ այտերին թեթև վարդագույն երանգով:Նա նստել է փայտե նստարանին։ Աջ ձեռքը վեհորեն դրված է ծնկներին գցված մուգ կապույտ ծածկոցի վրա։ Հանդերձանքն ամբողջանում է կիսաթափանցիկ շղարշով, որը ծածկել է ուսերը և կախվել մեջքի վրա։ Նրա գլուխն օղակել է աղոտ, հազիվ նկատելի լուսապսակը։ Ձախ ձեռքով գրկել է մանուկ Հիսուսին, որը մի ձեռքով փարվել է Տիրամոր մեջքին, մյուսով՝ պարանոցին։ Մանուկը նայում է դեպի հետ և ժպտում է համեստ, ամոթխած ժպիտով։ Հետին պլանում արևոտ, պայծառ օրվա պատկեր է, իսկ հեռվում՝ երկու մարդկանց ուրվագծեր, որոնք, հավանաբար, քայլում են դեպի առվակը։ Երկար ճանապարհի վերջում մեծ և գրավիչ շինություն է։ Հավանաբար կաթոլիկ եկեղեցի է։ Կաթոլիկ ճարտարապետությանը բնորոշ գմբեթը և մյուս տարրերը արտահայտիչ են դարձնում աստվածային սրբության և երանության ներկայությունը։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://rkd.nl/explore/images/219079
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 https://www.nga.gov/content/ngaweb/Collection/art-object-page.1196.html
  3. 3,0 3,1 «Raphael’s Madonnas: Full of Grace» (անգլերեն) 
  4. «Информация о картине на сайте [[Национальная галерея искусства|Национальной галереи искусства]]» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-01-12-ին։ Վերցված է 2015-01-12 
  5. Вероятно, имеется в виду святой Бернардин Сиенский
  6. Один из блогеров ЖЖ։ «Фотографии церкви Сан-Бернардино в Урбино» 
    см. также: Портал о путешествиях։ «Небольшое описание церкви Сан-Бернардино» 
  7. «История владения картиной на сайте [[Национальная галерея искусства|Национальной галереи искусства]]» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-10-20-ին։ Վերցված է 2009-05-11 
  8. New York Times։ «Заметка о продаже картины за $500 000» (անգլերեն) 
  9. «Новость на нумизматическом портале» 
  10. Вустерский музей искусств։ «Информация о выставке» (անգլերեն) 
  11. Местная газета։ «Статья о выставке» (անգլերեն) 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]