Խոսե Սան Մարտին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Խոսե Սան Մարտին
José de San Martín (retrato, c.1828).jpg
Ծնվել է փետրվարի 25, 1778(1778-02-25)[1][2][2][2]
Ծննդավայր Յապեյու, San Martín Department, Corrientes, Արգենտինա
Մահացել է օգոստոսի 17, 1850(1850-08-17)[3][4][5][1][2][2][2] (72 տարեկանում)
Մահվան վայր Բոլուն սյուր Մեր
Քաղաքացիություն Flag of Argentina.svg Արգենտինա
Մասնագիտություն զինծառայող և քաղաքական գործիչ
Ամուսին Մարիա դե լոս Ռեմեդիոս դե Էսկալադա
Ծնողներ հայր՝ Խուան դե Սան Մարտին, մայր՝ Gregoria Matorras[6] և Rosa Guarú[7]
Զբաղեցրած պաշտոններ Պերուի նախագահ, Մենդոզայի նահանգապետ և list of commanders-in-chief of the Chilean Army
Քաղաքական կուսակցություն Պատրիոտ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Արևի շքանշան և honorary doctorate of the National University of San Marcos
Երեխաներ Մերսեդես Թոմասա Սան Մարտին ի Էսկալասդա
Ստորագրություն
Firma José de San Martín.svg
José de San Martín Վիքիպահեստում

Խոսե Սան Մարտին (San Martin, փետրվարի 25, 1778(1778-02-25)[1][2][2][2], Յապեյու, San Martín Department, Corrientes, Արգենտինա - օգոստոսի 17, 1850(1850-08-17)[3][4][5][1][2][2][2], Բոլուն սյուր Մեր), Լատինական Ամերիկայի երկրների անկախության պատերազմի ղեկավարներից, Արգենտինայի ազգային հերոս։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1802-1812 թվականներին մասնակցել է Ֆրանսիայի դեմ իսպանական ժողովրդի ազատագրական պայքարին։ 1812 թվականին վերադարձել է Արգենտինա, նշանակվել (1814) իսպանակն լծի դեմ պայքարող Արգենտինայի հայրենասերների Հյուսիսային բանակի գլխավոր հրամանատար։ Լա Պլատայի միացյալ նահանգների (1826 թվականիցից՝ Արգենտինա) անկախության հռչակումից (1816) հետո, 1817-1818 թվականներին ազատագրել է Չիլին (այդ նպատակով դժվարին անցում կատարել Անդերի վրայով), 1820-1821 թվականներին՝ Պերուն։ Դարձել է Պերուի առաջին կառավարության ղեկավար (պրոտեկտոր), մի շարք բարեփոխումներով ամրապնդել երկրի տնտեսական և ռազմական դրությունը։ 1822 թվականի հուլիսին Դուայակիլում Ս. Բոլիվարի հետ հանդիպելուց հետո, երբ Բոլիվարը մերժեց համատեղ գործելու Խոսե Սան Մարտինի առաջարկը, հեռացել է զինվորական և քաղաքական գործունեությունից, մեկնել Ֆրանսիա։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 168 CC-BY-SA-icon-80x15.png