Լուիս Բարագան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լուիս Բարագան
իսպ.՝ Luis Barragán
Luis Barragán Morfín 234.jpg
Ի ծնեիսպ.՝ Luis Barragan Morfin
Ծնվել էմարտի 9, 1902(1902-03-09)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԳվադալախարա, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ[4]
Մահացել էնոյեմբերի 22, 1988(1988-11-22)[1][2][3][…] (86 տարեկան)
Վախճանի վայրՄեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ[5][4]
Ուշագրավ աշխատանքներLuis Barragán House and Studio?
ՊարգևներՊրիցկերի ճարտարապետական մրցանակ և Ազգային պարգև արվեստի և գիտությունների ոլորտում
Luis Barragán Վիքիպահեստում

Լուիս Բարագան (Luis Barragán, մարտի 9, 1902(1902-03-09)[1][2][3][…], Գվադալախարա, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ[4] - նոյեմբերի 22, 1988(1988-11-22)[1][2][3][…], Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ[5][4]), 20-րդ դարի մեքսիկացի ամենանաազդեցիկ ճարտարապետը։ Սկզբնական շրջանում հարել է Լե Կորբյուզիեի ինտերնացիոնալ ոճին (նրան համարում էր իր ուսուցիչը), սակայն ավելի ուշ անցել է հարթ ձևերով բնորոշ մինիմալիզմին` պահպանելով ազգային ավանդույթները։ Օգտագործել է վառ գույներ, մեքսիկական ավանդական նյութեր, առատ ջուր և շատրվաններ, բնական կանաչ։ Ճարտարապետն իր ոճն անվանում էր «զգայական ճարտարապետություն»։ Մեխիկոյի իր առանձնատունը (1947) Համաշխարհային ժառանգության հուշարձան է։ Երկրորդ ճարտարապետն է, որ ստացել է Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակ։

Կյանքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարագանը ծնվել է Խալիսկո նահանգի Գվադալախարա քաղաքում։ 1923 թվականին ավարտել է Գվադալախարայի ինժեներական դպրոցը։ Շատ է ճանապարհորդել, եղել է Իսպանիայում և Ֆրանսիայում։ Ֆրանսիայում ծանոթացել է գրող, դիզայներ և նկարիչ Ֆերդինանդ Բաքի գործերին, որոնցից մեջբերումներ է արել ողջ կյանքի ընթացքում[6]։ Երկար ժամանակ Նյու Յորքում ապրելուց հետո 1931 թվականին նա կրկին մեկնել է Ֆրանսիա` այնտեղ ծանոթանալով մեքսիկացի բնանկարիչ Օրոսկոյի, ճարտարապետական ամսագրի խմբագիր Ֆրեդերիկ Կեյզլերի հետ։ Ֆրանսիայում Բարագանը հանդիպել է Լե Կորբյուզիեին, այցելել Ֆերդինանդ Բաքի հիմնած այգիներ։

Գվադալախարայում նրա նախագծով կառուցվել են տասնյակ առանձնատներ։ Այդ տներն իրար մոտ են` մեկը մյուսից մի քանի րոպե քայլելու հեռավորությամբ։

1945 թվականին Լուիս Բարագանն սկսում է աշխատել Մեխիկոյում բնակելի համալիրի նախագծի շուրջ։ 1947 թվականին նա կառուցում է սեփական առանձնատուն և ստուդիա։ 1957 թվականին նրա նախագծով կառուցվում են Torres de Satélite ինքնատիպ 7 շենքերը, որոնք աչքի են ընկնում իրենց բարակ, երկար ձևերով։ Այս նախագծի համար Բարագան 1957 թվականին ստացել է Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակ։ 1964 թվականին ճարտարապետ Խուան Մադալենոյի հետ նախագծել է Լոմաս Վերդես բնակելի թաղամասը։ Նույն թվականին նա Մեխիկոյում իրականացնրել է իր ամենահայտնի գործերից մեկը` San Cristóbal Estates նախագիծը։

Բարագանի իրականացրած նախագծերը հիմնականում գտնվում են Մեխիկոյում։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուիս Բարագանի տուն-ստուդիան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարագանը իր ստուդիան է հիմնել Մեխիկոյում։ Ներկայումս այն թանգարան է, սակայն էքսկուրսիաներ կազմակերպվում են միայն նախօրոք ներկայացված հայտերով։ Տուն-ստուդիան կառուցվել է 1948 թվականին։ Այնտեղ է ճարտարապետն ապրել իր ողջ կյանքում։ Տունը լավագույնս ներկայացնում է Բարագանի ճարտարապետական ոճի էությունը։ 2004 թվականին տուն-ստուդիան Համաշխարհային ժառանգության հուշարձան է հռչակվել[7]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 http://www.casaluisbarragan.org/eng/en_luisbarragan.html
  5. 5,0 5,1 5,2 Union List of Artist Names — 2018.
  6. Tim Street-Porter, Casa Mexicana Stewart, Tabori & Chang (1989) ISBN 1-55670-097-0
  7. "Casa Luis Barragán website". www.casaluisbarragan.org. Retrieved 2015

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]