Լիպարիտ Սարգսյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լիպարիտ Սարգսյան
Լիպարիտ-Սարգսյան1.jpg
Ծնվել էփետրվարի 5, 1938(1938-02-05) (82 տարեկան)
ԾննդավայրՎահագնի, Լոռու մարզ, Հայաստան
Մասնագիտությունբանաստեղծ, արձակագիր և մանկագիր
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Armenia.svg Հայաստան
ԿրթությունՀայկական պետական մանկավարժական համալսարան (1962)
ԱնդամակցությունՀայաստանի գրողների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ՊարգևներՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ և Մովսես Խորենացու մեդալ

Լիպարիտ Տիգրանի Սարգսյան (փետրվարի 5, 1938, գյուղ Վահագնի, ՀԽՍՀ Գուգարքի շրջան), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, մանկագիր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ 1974 թվականից: ԽՄԿԿ անդամ 1970 թվականից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 5-ին ՀԽՍՀ Գուգարքի շրջանի Վահագնի գյուղում (այժմ՝ Լոռու մարզ1962 թվականին ավարտել է Երևանի Խ․ Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական համալսարանի պատմալեզվագրական ֆակուլտետը։ 1962-1963 թվականներին աշխատել է Կիրովականի միջշրջանային «Փարոս», 1963-1966 թվականներին՝ Երևանի Հայէլեկտրագործարանի «Էլեկտրամեքենաշինարար», 1966-1973 թվականներին՝ «Պիոներ կանչ» թերթերում: Եղել է «Պիոներ» ամսագրի բաժնի վարիչ (1973-1974), պատասխանատու քարտուղար (1974-1977): 1977-1994 թվականներից աշխատել է «Սովետական գրող» հրատարակչությունում՝ որպես մանկապատանեկան գրականության բաժնի ավագ խմբագիր: Մեծերի համար լույս է ընծայել մի շարք գրքեր՝ «Մենախոսություն» (1990), «Արմատահան ծառեր» (1991), «Սիրտս քեզ եմ բացում» (1998), «Խաչված ճակատագիր» (2000), «Հող և հաց» (2003), «Ցորնաշեղջ» (2004), «Հազարադուռ աշխարհ» (2008): 1974 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ է: «Արմատահան ծառեր» արձակ ժողովածուի համար 1991 թվականին արժանացել է Հայաստանի գրողների միության Ստեփան Զորյանի անվան մրցանակի: 2006 թվականին «Վահեի երգը» մանկական գրքին շնորհվել է ՀԳՄ Վախթանգ Անանյանի անվան մրցանակ: 2008 թվականին ծննդյան 70-ամյակի առթիվ արժանացել է ՀՀ վարչապետի հուշամեդալի, մշակույթի նախարարության Ոսկե մեդալի, ՀԳՄ «Գրական վաստակի համար» մեդալի և այլ պարգևների: 1994 թվականից դասախոսել է Երևանի «Գալիք», Աբովյանի «Գրիգոր Նարեկացի» համալսարաններում: Ղեկավարել է նաև Երևանի Ավետիք Իսահակյանի անվան կենտրոնական գրադարանի «Բողբոջներ» գրական ստուդիան:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նա բազմաժանր գրող է, հեղինակ բանաստեղծությունների, տրիոլետների, պատմվածքների, վիպակների, որոնք պարբերաբար տպագրվում են հայաստանյան մամուլում։ Նրա ստեղծագործությունները հասցեագրված են մեծահասակներին, պատանի և մանուկ ընթերցողներին։ Թարգմանվել է ռուսերեն, անգլերեն, բելառուսերեն, լիտվերեն, սերբերեն և այլ լեզուներով։ Նրա տեքստերով գրված երգերը հնչում են ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ։ Շուրջ 40 գրքի հեղինակ է։ Լույս են տեսել Լ. Սարգսյանի «Սպասումներ» (1967), «Սարի աղբյուր» (1970), «Մի բուռ ցորեն» (1974), «Փաթիլի երգը» (1974), «Ճյուղը կոտրած խնձորենին» (1976), «Մարդ և հող» (1978), «Զորավոր կաղնին» (1981), «Ակոս» (1983 թ.) բանաստեղծությունների և պատմվածքների ժողովածուները։ Լիպարիտ Սարգսյանի տեղծագործությունների թեման հայրենի բնությունն է, աշխատավոր մարդու և հողի բարեկամությունը։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Քառյակներ, Էդիթ պրինտ, 2018, 95 էջ[1]:
  • Արդար ճանապարհ, Էդիթ պրինտ, 2016, 174 էջ[2]:
  • Արարման խորհուրդ, (բանաստեղծություններ), Երևան, 2013:
  • Հիշողության արահետներով (հուշակնարկներ, էսսեներ, գրախոսականներ), Երևան, 2010:
  • Մեզ մեր հավատն է պահել: Քառյակներ, Զանգակ-97, 2006, 118 էջ[3]:
  • Մանկության արահետ, Զանգակ-97, 2004, 95 էջ[4]
  • Հող և հաց (բանաստեղծություններ), Երևան, 2003[5]:
  • Ցորնաշեղջ, Հայաստան, 2003, 181 էջ[6]
  • Խաչված ճակատագիր, Զանգակ-97, 2000, 141 էջ[7]:
  • Արմատահան ծառեր (վիպակներ, պատմվածքներ), Երևան, 1991:
  • Մենախոսություն, Խորհրդային գրող, 1990, 270 էջ[8]:
  • Ծույլ հավը, Արևիկ, 1988, 45 էջ[9]:
  • Վահագնի (վիպակ պատանիների համար), Երևան, 1986։

Թարգմանություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պոդգորեց Վ., Սպիտակ գնչուն: Վիպակ, Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 128 էջ:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մովսես Խորենացու մեդալ, 2020[10]:
  • Ավետիք Իսահակյանի անվան մրցանակ «Արդար ճանապարհ» գրքի համար, 2016[11]
  • Ծննդյան 70-ամյակի և գրական վաստակի համար ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ, 2008
  • ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2008
  • Հայաստանի գրողների միության «Գրական վաստակի համար» մեդալ, 2008
  • «Արմատահան ծառեր» վիպակների և պատմվածքների ժողովածուի համար ՀԳՄ Ստեփան Զորյանի անվան մրցանակ, 1992
  • Ֆրիտյոֆ Նանսենի անվան մեդալ [12]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Սարգսյան Լիպարիտ (2018)։ Քառյակներ (հայերեն)։ Ēditʻ Print։ ISBN 9789939752143 
  2. Սարգսյան Լիպարիտ (2016)։ Արդար ճանապարհ (հայերեն)։ Ēdit Print։ ISBN 9789939750613 
  3. Սարգսյան Լիպարիտ Տիգրանի (2006)։ Մեզ մեր հավատն է պահել: Քառյակներ (հայերեն)։ Զանգակ-97։ ISBN 9789994111473 
  4. Սարգսյան Լիպարիտ Տիգրանի (2004)։ Մանկության արահետ: Վիպակ, պատմվածքներ (հայերեն)։ Զանգակ-97։ ISBN 9789993028758 
  5. Սարգսյան Լիպարիտ Տիգրանի (2003)։ Հող եւ հաց: Բանաստեղծությունների ընտրանի (հայերեն)։ Զանգակ-97։ ISBN 9789993024507 
  6. Սարգսյան Լիպարիտ Տիգրանի (2003)։ Ցորնաշեղջ (հայերեն)։ Հայաստան։ ISBN 9785540019095 
  7. Սարգսյան Լիպարիտ Տիգրանի (2000)։ Խաչված ճակատագիր (հայերեն)։ Զանգակ-97։ ISBN 9789993020905 
  8. Սարգսյան Լիպարիտ Տիգրանի (1990)։ Մենախոսություն (հայերեն)։ Խորհրդային գրող։ ISBN 9785550004678 
  9. Սարգսյան Լիպարիտ Տիգրանի (1988)։ Ծույլ հավը: Բանաստեղծություններ (հայերեն)։ Արեւիկ։ ISBN 9785807700438 
  10. «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ»։ www.president.am (հայերեն)։ Վերցված է 2020-09-21 
  11. «Գրողների միության ամենամյա մրցանակաբաշխության հաղթողները պարգեւատրվեցին»։ Երկիր Մեդիա (ru-RU)։ Վերցված է 2018-02-09 
  12. Սարգսյան//01 հուլիսի 2014