Լեյն Սթեյլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լեյն Սթեյլի
Staley01.jpg
Հիմնական տվյալներ
Բնօրինակ անունLayne Staley
Ի ծնե անունLayne Thomas Staley
Ծնվել էօգոստոսի 22, 1967 (52 տարեկան)
Kirkland, King County, Վաշինգտոն, ԱՄՆ
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մահացել էապրիլի 5, 2002(2002-04-05)[1][2] (34 տարեկանում)
Սիեթլ, Վաշինգտոն, ԱՄՆ
Ժանրերռոք
ՄասնագիտությունԵրգիչ
Երգչաձայնբարիտոն
ԳործիքներԷլեկտրակիթառ և վոկալ
Գործունեություն1979—1998
ԼեյբլColumbia Records
ԱնդամակցությունAlice in Chains?
ԿայքՊաշտոնական կայք
Layne Staley Վիքիպահեստում

Լեյն Սթեյլի, լրիվ անունը՝ Լեյն Թոմաս Սթեյլի, ի ծնե անունը՝ Լեյն Ռեզերֆորդ Սթեյլի (անգլ.՝ Layne Thomas Staley, օգոստոսի 22, 1967(1967-08-22)[1][2], Kirkland, King County, Վաշինգտոն, ԱՄՆ - ապրիլի 5, 2002(2002-04-05)[1][2], Սիեթլ, Վաշինգտոն, ԱՄՆ), ամերիկացի վոկալիստ, մի շարք երգերի հեղինակ, Alice in Chains ռոք-խմբի հիմնադիրներից մեկը, Mad Season և Class of ’99 խմբերի անդամ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լեյն Սթեյլին ծնվել է Վաշինգտոն նահանգի Կիրկլենդ քաղաքում, Ֆիլ Սթեյլի (անգլ.՝ Phil Staley) և Նենսի ՄակԿոլլումի ընտանիքում (անգլ.՝ Nancy McCallum): Երբ Սթեյլին 7 տարեկան էր, նրա ծնողները բաժանվեցին, որից հետո նրան մեծացրեց մայրը և խորթ հայրը՝ Ջիմ Էլմերը։ 2002 թվականի սկզբին, մահից կարճ ժամանակ առաջ, Լեյնը հիշել է իր ծնողների ամուսնալուծության մասին. «Իմ աշխարհը վերածվեց մղձավանջի, իմ շուրջը միայն ստվերներ էին։ Ինձ ասացին, որ հայրս մահացել է, սակայն իմ ընտանիքը միշտ գիտեր, որ նա մոտակայքում է և թմրամոլ է: Այդ ժամանակվանից ես միշտ ինձ հարցնում էի. «Որտե՞ղ է հայրիկը»: Ես շատ էի տխրում և կարոտում նրան: Նա դուրս եկավ իմ կյանքից 15 տարի»: Միևնույն հարցազրույցում նա ասաց, որ ինքն իրեն խոստացել է, որ եթե հայտնի դառնա, ապա հայրը կվերադառնա:

12 տարեկան հասակում Սթեյլին սկսել է նվագել հարվածային գործիքներով: Նա նվագում էր մի քանի գլեմ խմբերի երգացանկից, միևնույն ժամանակ նա ցանկացել է լինել վոկալիստ: 1986 թվականին, իր Sleeze խմբի փլուզումից հետո, Սթեյլին ձևավորեց Alice N' Chains խումբը, որն ըստ իր խոսքերի՝ «հագնում էր կանացի հագուստ և նվագում էր սփիդ-մետալ»: Alice N’ Chainz անունը (հայ․՝ Ալիսան շղթաների մեջ) արտացոլում էր Սթեյլիի հեգնական վերաբերմունքը խիստ հետևողական մետալիստների հանդեպ, որոնք իրենց հագուստը զարդարում էին բազմաթիվ շղթաներով: Նոր խումբը ելույթ է ունեցել Սիեթլում, նվագելով Slayer և Armored Saint երգերի քավր տարբերակները: Music Bank փորձնական ստուդիայում աշխատելիս Սթեյլին հանդիպեց Ջերրի Քանթրելլին, որտեղ երկու երաժիշտներ դարձան սենյակներով հարևաններ: Alice N’ Chainz-ը շուտով փլուզվեց և Սթեյլին միացավ ֆանկ խմբին, որին անհրաժեշտ էր կիթառահար: Սթեյլին առաջարկում է Քանթրելլին, որ միանա այդ խմբին՝ որպես կիթառահար: Քանթրելլը համաձայնում է պայմանով, որ Սթեյլին կմիանա Քանթրելլի Diamond Lie խմբին, որի անդամ էին թմբկահար Շոն Քիննին (անգլ.՝ Sean Kinney) և բասիստ Մայք Սթարին (անգլ.՝ Mike Starr): Վերջին հաշվով ֆանկ-նախագիծը փլուզվեց և Սթեյլին միացավ Քանթրելլին: Diamond Lie խումբը ելույթ էր ունենում Հյուսիսային Խաղաղ օվկիանոսի ափերի ակումբներում, երբեմն 15 րոպեանոց նյութը դարձնելով 45: Որոշ ժամանակ անց խումբն անվանափոխվեց «Alice in Chains»:

Ալիսան շղթաների մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Alice in Chains» խումբը 1990 թվականի օգոստոսի 21-ին հրատարակեց «Facelift» դեբյուտային ալբոմը: Երկրորդ սինգլը՝ «Man in the Box»-ը, որի խոսքերի հեղինակը Սթեյլին էր, դարձավ հանրահայտ հիթ: «Man in the Box»-ը լայն ճանաչում գտավ ի շնորհիվ Լեյն Սթեյլիի ուժեղ վոկալին բնորոշ «անբառ առաջաբան երաժշտությամբ, որը համահունչ էր կիթառների ծանրաբեռնված ձայնին, ինչպես նաև Քանթրելլի չոր ու ոչ պակաս կոշտ ձայնին»: Ըստ RIAA-ի՝ «Facelift»-ը դարձավ կրկնակի պլատինե, վաճառվեց ավելի քան երկու միլիոն օրինակ ԱՄՆ-ում: 1992 թվականանի սեպտեմբերին «Alice in Chains» խումբը հրատարակեց ամենահաջողակ ալբոմը՝ Dirt: Քննադատների կողմից ընդունված՝ այն առաջին անգամ ներկայացվեց Billboard 200 – ի վեցերորդ տեղով և հավաստագրվեց որպես քառակի պլատինե: Սթեյլիի թմրանյութերից կախվածության պատճառով խումբն ալբոմի աջակցման համար երկարատև շրջագայություններ չի ունեցել: Շրջագայություւների ընթացքում բասիստ Սթարը անձնական պատճառներով լքեց խումբը: Նրան փոխարինման եկավ Մայք Այնեզը:

Թեև Քանթրելլն էր գրել և մասնակցել «Alice in Chains»-ի գրեթե բոլոր երաժշտությունների գրմանը, սակայն Սթեյլին գրում էր ավելի ու ավելի երգերի բառեր, ի վերջո գրելով խմբի բառերի շուրջ կեսը և ամբողջովին երեք երգ՝ «Hate to Feel», «Angry Chair» և «Head Creeps»։ Սթեյլիի տեքստերում հստակ երևում է նրա պայքարը հերոինի կախվածության և այլ անձնական խնդիրների դեմ:

1994 թվականին լույս տեսավ երկրորդ ակուստիկ մինի-ալբոմը՝ Jar of Flies։ Այն առաջին անգամ հանդես եկավ հիթ-շքերթներում, դառնալով «Alice in Chains» խմբի առաջին ալբոմը և առաջին մինի-ալբոմը, որը հասավ այդպիսի հաջողությունների։ «Alice in Chains» խմբի մյուս անդամները նկատելով Սթեյլի վատթարացումը, որոշեցին «Jar of Flies»-ի օգտին շրջագայություններ չանել։ Ալբոմի թողարկումից հետո Սթեյլին գնաց վերականգնողական կլինիկա և սկսեց կողմնակի նախագծերի վրա աշխատել Սիեթլի մի քանի երաժիշտների հետ, ներառելով նաև Pearl Jam-ից Մայք ՄակԿրիդիին (անգլ.՝ Mike McCready) և Screaming Trees-ից՝ Բարրետա Մարտինին: Սթեյլիի նոր խումբը մի քանի ամիս աշխատեց նյութի վրա և ելույթ ունեցավ The Crocodile Cafe- ում ՝ The Gacy Bunch անվան տակ: Մի քանի շաբաթ անց խումբը վերանվանվեց Mad Season: 1995 թվականի դեկտեմբերին Pearl Jam և Self-Pollution արբանյակային հեռարձակումով Mad Season-ը կատարեց երկու երգ ՝ «Lifeless Dead» և «I Don’t Know Anything»: Խումբն ավարտեց Above ալբոմի ձայնագրությունը, որը թողարկվեց 1995-ի մարտին: Առաջին սինգլը՝ «River of Deceit», դարձավ համեստ հաջողություն այլընտրանքային ռադիոկայաններում, «I Don’t Know Anything»-ը ռադիոեթերներով երբեմն լսվում է նաև վերջին ժամանակներում: Սիեթլում Moon Theatre թատրոնի համերգի տեսահոլովակը լույս տեսավ 1995-ի օգոստոսին, վերնագրված Live at the Moore անվամբ:

«Alice in Chains»- ի հարկադիր «արձակուրդի» ընթացքում Սթեյլիի հերոինի կախվածության մասին լուրերը սկսեցին լայնորեն տարածվել ԶԼՄ-ների և հանդիսատեսի շրջանում, որը մասամբ պայմանավորված էր հերոինի երկարատև օգտագործման արդյունքում երաժիշտի ֆիզիկական վիճակի և արտաքին տեսքի փոփոխություններով: Tool -ի համերգից հետո, որտեղ Սթեյլին հրավիրված երաժիշտ էր, «Opiate» -ի («Ընդդիմություն» երգ) կազմի մեջ, Սիեթլի «Հետախուզական» ՝ Seattle Post-Intelligencer ամսագիրը նշել է հետևյալը. «1994 թվականի Բրեմերտոնի Կիտապի շրջանի տարածքում տեղի ունեցած KISW-FM ռադիոկայանի Rockstock համերգին Կուրտ Քոբեյնի մահից ամիսներ անց, Սթեյլին պատահական հայտնվեց համերգին: Նա հիվանդ տեսք ուներ և կրում էր դահուկային դիմակ, թաքցնելով դեմքը նրա հետևում»: Այս ընթացքում Սթեյլիի առողջության վատթարացման մասին սկսեցին շրջանառվել համառ և չհաստատված լուրեր՝ գանգրենայից մինչև մատների բացակայություն: Mudhoney-ից Մառկ Արմն ասել է հետևյալը.

Aquote1.png «Հիշում եմ, տեսա նրան 1995 թվականին… նա փսխեց, և նա ամբողջովին կանաչ էր, և իմ ստամոքսը լարվեց նույն ալիքի վրա, երբ նայում էի մի մարդու, ով գտնվում է այն ուղղու վրա, որից ետ չի կարող դառնալ»[3]: Aquote2.png


Alice in Chains կրկին հավաքվել է 1995-ին «Alice in Chains» համանուն ալբոմի ձայնագրման համար, երբեմն անվանելով «Tripod»՝ «Եռոտանի» (ալբոմի շապիկին երեք ոտանի շան լուսանկարի պատճառով): Ալբոմը մեկնարկեց ամերիկյան աղյուսակների վերևում և Facelift- ի և Jar of Flies- ի հետ միասին պարգևատրվեց երկակի պլատինե ալբոմի կարգավիճակով:

Երեք տարիների ընթացում, 1996 թվականին, խումբն առաջին անգամ ուղիղ եթերով նվագեց MTV Unplugged հեռուստաշոուի ժամանակ: Լեյնը թուլացավ թմրամոլության դեմ պայքարում, ամբողջ տարին փորձելով վերջապես վերջ տալ դրան, և ակնհայտորեն հիվանդ էր: Այնուամենայնիվ, նա դեռ ունակ էր գերազանց ելույթներ ունենալ ակուստիկ համերգին: Վերջին անգամ Լեյնը խմբի հետ ելույթ ունեցավ հուլիսի 3-ին, Kiss- ի հետ համատեղ շրջագայության ժամանակ:

1996-ի հոկտեմբերին Լեյնի նախկին ընկերուհին՝ Դեմրի Պարրոտը, մահացավ թմրանյութ օգտագործելու ժամանակ ստացած վիրուսային վարակից առաջացած բարդությունների հետևանքով: Դրանից հետո նա հրաժարվեց կախվածության դեմ պայքարի բոլոր փորձերից:

Վերջին տարիներ. 1997—2002[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև 1997-ի «Գրեմմի» մրցանակաբաշխությունը Լեյնը չհայտնվեց հանրության մեջ: Այնուհետև, նա 1998 թվականին ձայնագրեց երկու թրեք խմբի բոկս-սեթի համար: Dirt-ի պրոդյուսեր Դեյվ Ջերդենը նկատեց, որ Լեյնը «կշռում էր 80 ֆունտ և ուրվականի նման սպիտակ էր»:

1998-ի նոյեմբերին Լեյնը մասնակցեց Class of ’99 խմբի համար մի քանի թրեքերի, այդ թվում նաև Փինք Ֆլոյդի «Another Brick in the Wall»-ի առաջին և երկրորդ մասերի քավրների ձայնագրմանը: Երկրորդ քավրին նկարահանվեց տեսահոլովակ, Սթեյլին միակն էր, ով հատուկ չնկարահանվեց տեսահոլովակում: Սթեյլիին ներառելու համար հոլովակում օգտագործվցին 1995 թվականին նկարահանված «Mad Season» խմբի «Live at Moore» տեսահոլովակի մասերից։ Այդ ժամանակ Լեյնի ֆիզիկական վիճակը այնքան էր վատացել, որ կորցրեց իր ատամներից մի քանիսը, և վերը նշված երգերում լսվում էր նրա փոփոխված արտասանությունները:

Սկսած 1999-ից մինչև 2002 թվականները Սթեյլիի կյանքի մասին քիչ տեղեկություններ են հայտնի։ Լեյնի վերջին լուսանկարը 1998 թվականի հոկտեմբերի 31-ին արված լուսանկարն է, որը նկարվել կուլիսների հետևից՝ Ջերրի Քանթրելի մենահամերգի ժամանակ։[4]: Լեյնի մայրը նույնպես՝ ունի Լեյնի 2001-ի նոյեմբերին արված լուսանկար, բայց հիվանդության և նրա տեսքի պատճառով հրաժարվում է այն հրապարակել։ 2013 թվականին լույս տեսան Alice In Chains- ի լուսանկարները, որոնք արվել են 1998-ի օգոստոսին՝ «Get Born Again» և «Died» երգերի ձայնագրման ժամանակ: Լուսանկարներից մեկում ֆիքսված է Սթեյլի 31-ամյակի տոնակատարությունը։[5]:

2002 թվականի իր վերջին հարցազրույցի ժամանակ Սթեյլին ասել է.

Aquote1.png «Ես գիտեմ,որ շուտով կմահանամ: Ես երբեք չէի ցանկացել, որ կյանքս այսպես ավարտվի: Եվ ես հերոին չեմ օգտագործում իմ հաճույքների համար, ինչպես շատերն են մտածում: Ես մեծ սխալ եմ գործել, երբ սկսել եմ ընդունել այդ աղբը: Դա շատ դժվար է բացատրել: Իմ լյարդը չի գործում, ես անընդհատ փսխում և փորլուծություն ունեմ: Այս ցավը անտանելի է: Ամենաանտանելին է բոլոր ցավերից:» Aquote2.png


Մտերիմ մարդիկ ասում էին, որ չէին տեսնում նրան շաբաթներով, և դա սովորական երևույթ էր: Իր կյանքի վերջին շաբաթներին Լեյնը այցելում էր իր տան մոտ գտնվող փոքրիկ ճաշարանը, ոչինչ չէր գնում, պարզապես նստում էր անկյունում գտնվող սեղանի մոտ:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2002 թվականի ապրիլի 19-ին Սթեյլիի հաշվապահները կապնվում են նրա մոր՝ Մակ-Կալլումի հետ, և հաղորդում նրան, որ արդեն երկու շաբաթ է, ինչ չի հանել իր գումարը բանկային հաշվից: Մակ-Կալլումը զանգահարեց 911, որպեսզի ասի, որ «նա արդեն 2 շաբաթ է Սթեյլից ոչինչ չի լսել»[6]: Այդ նույն օրը ոստիկանությւոնը Մակ-Կալլումի և նրա ամուսնու հետ միասին գնացին Սթեյլիի տուն: Երբ ոստիկանությունը կոտրեց նրա համատիրության դուռը, Լեյնին գտան բազմոցի վրա մահացած վիճակում, լուսավորված հեռուստացույցով և շրջապատված թմրամիջոցների տարբեր հարմարանքներով: Դիահերձման զեկույցում նշվում է, որ Սթեյլին մահացել է հերոինի և կոկաինի խառնուրդ ներարկելուց հետո, որը հայտնի է որպես «սպիդբոլ»[7]:

Սկավառակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Alice in Chains[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թվական Ալբոմի մանրամասները Խումբ Նկարագրություն
1993 Desire Walks On Heart «Ring Them Bells» երգի հրավիրված վոկալիստ
1995 Above Mad Season U.S. #24, Ոսկե
Working Class Hero: A Tribute to John Lennon «I Don’t Wanna Be a Soldier» երգի ոկալիստ
L.O.V.Evil Second Coming «It’s Coming After» երգի հրավիրված վոկալիստ
1998 The Faculty: Music from the Dimension Motion Picture Class of '99 «Another Brick in the Wall երգի ոկալիստ, Part 2»

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Encyclopaedia Metallum — 2002.
  3. «An Angry Angel — Layne Staley Remembered by Bandmates, Friends». vh1.com. April 22, 2002.
  4. «Last Published Photos Of Layne Staley»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-08-12-ին։ Վերցված է 2014-08-04 
  5. NEW PHOTOS OF ALICE IN CHAINS RECORDING “GET BORN AGAIN” & “DIED” IN 1998 Archived 2014-07-09 at the Wayback Machine.
  6. «Archive»
  7. «Report: Staley Died Of Heroin/Cocaine Overdose»

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]