Իգոր Զայցև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իգոր Արկադևիչ Զայցև
ռուս.՝ Игорь Аркадьевич Зайцев
Պետություն(ներ){{{2}}} ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Ծննդյան ամսաթիվմայիսի 27, 1938(1938-05-27) (81 տարեկան)
ԾննդավայրՌամենսկոե, Մոսկվայի մարզ
ԿոչումԳրոսմայստեր (1976)
Միջազգային վարպետ (1970)
Առավելագույն վարկանիշ2520 (1971, հուլիս)
Ներկայիս վարկանիշ2361 (2016, փետրվար)
ՖԻԴԵ համար4103017
365chessIgor_A_Zaitsev
Chesstempo համար233016
ICCF համար233016
Պարգևներ և մրցանակներԺողովուրդների բարեկամության շքանշան

Իգոր Արկադևիչ Զայցև (ռուս.՝ Игорь Аркадьевич Зайцев, մայիսի 27, 1938, Ռամենսկոե, Մոսկվայի մարզ), խորհրդային և ռուսաստանցի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1976), շախմատային տեսաբան, գրող։ Մոսկվայի չեմպիոն (1969)։ ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ (1978)։ Այդ կոչումն ու լայն ճանաչում է ստացել աշխարհի չեմպիոն Անատոլի Կարպովի` Վիկտոր Կորչնոյի հետ կայացած պատմական մրցախաղում (Բագիո, Ֆիլիպիններ, 1978) որպես Կարպովի մարտավկա կատարած մարզչական աշխատանքի շնորհիվ։ Հոր կողմից հայ է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1938 թվականի մայիսի 27-ին, Մոսկվայի մարզի Ռամենսկոե քաղաքում։ Հայրը հայ էր` Արկադի Աղայանը (1898-1945), Սևծովյան նավատորմի ռազմական նավի քաղղեկ, ստացած վերքերից զոհվել է պատերազմի ամենավերջում, երբ նավը պայթել է ականի վրա։ Մայրը՝ Աննա Զայցևան (1911-1993), հաշվառու բանվորուհի էր Ռամենսկոեի «Կրասնոե զնամյա» մանածագործարանում[1]։

Սովորել է Մոսկվայի նուրբ քիմիական տեխնոլոգիաների ինստիտուտում, Մոսկվայի երկաթուղային տրանսպորտի ինժեներների ինստիտուտում, Մոսկվայի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում։ Սակայն սկսված ինտենսիվ մարզական և մարզչական կարիերայի պատճառով այդ ուսումնական հաստատություններից ոչ մեկը չի ավարտել։ Երիտասարդ տարիքից մեծ հետաքրքրություն է տածել փիլիսոփայության և բանասիրության նկատմամբ։

Հավակնորդների մրցախաղերում եղել է Տիգրան Պետրոսյանի, Լև Պոլուգաևսկու, աշխարհի չեմպիոնի կոչման 1978 թվականի մրցախաղում՝ Անատոլի Կարպովի մարզիչը։ Եղել է աշխարհի առաջնության 17 մրցախաղերի, այդ թվում՝ 7-ն ուղղակիորեն աշխարհի չեմպիոնի թագի համար մրցախաղերի մարտավկա։ Որպես մարզիչ աշխատել է արտասահմանյան մի շարք երկրներում։ ՖԻԴԵ-ի վաստակավոր մարզիչ (2006)[2]։ 1991 թվականից Անատոլի Կարպովի դպրոցում աշխատում է որպես մարզիչ։ «Լոկոմոտիվ» կամավոր մարզական ընկերության անդամ է 1957 թվականից[3]։

Վառ կոմբինացիոն ոճի շախմատիստ է, առանձին պարտիաներում հաղթել է աշխարհի չեմպիոններ Միխայիլ Տալին և Բորիս Սպասկուն։ Շախմատային նշանավոր վերլուծաբան է։ Շախմատը միշտ ընկալել է որպես արվեստի բնագավառ, որը ենթակա է փիլիսոփայական մեկնաբանությունների։ Հեղինակ է սկզբնախաղային մի շարք մշակումների իսպանական պարտիայում, սիլիցիական և հինհնդկական պաշտպանություններում։ Որպես շախմատային լրագրող և շախմատը քարոզող գրել է բազմաթիվ հրապարակախոսություններ և հուշագրություններ, ինչպես նաև շախմատի և շախմատիստների մասին նորավեպեր և էսսեներ։

Համագործակցել է «64 - Շախմատնոե օբոզրենիե» («64 — Шахматное обозрение») ամսագրի հետ[3]։

2016 թվականի սեպտեմբերին ՖԻԴԵ-ի մարզչական հանձնաժողովի կողմից արժանացել է Տիգրան Պետրոսյանի անվան մարզչական հատուկ նվաճումների մրցանակին[4]։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինը ՝ Տամարա Զայցևան (Կասինովան), սպորտի վարպետ է, Նամակագրությամբ շախմատային խաղի միջազգային ֆեդերացիայի (ICCF) գրոսմայստեր է (ծնվ.՝ 1938 թ. ապրիլի 9-ին, Մոսկվայում)։ Դուստրը՝ Օլգան (ծնվ.՝ 1964 թ. դեկտեմբերի 12-ին, Մոսկվայում), պատմական գիտությունների թեկնածու է, իրավաբան, աշխատում է ՌԴ կենտրոնական բանկի իրավագիտության դեպարտամենտում։

Մարզական նվաճումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թվական Քաղաք Մրցաշար + = Արդյունք Տեղ
1962 Երևան ԽՍՀՄ 30-րդ առաջնություն 1 8 10 6 19-ից 19
1967 Խարկով ԽՍՀՄ 35-րդ առաջնություն 4 4 5 6½ 13-ից 58-70
1968 Մոսկվա Միջազգային մրցաշար 1-4
1968/69 Ալմա Աթա ԽՍՀՄ 36-րդ առաջնություն 4 6 9 8½ 19-ից 15-17
1969 Մոսկվա Մոսկվայի առաջնություն 7 10-ից 1
Մոսկվա ԽՍՀՄ 37-րդ առաջնություն 2 6 14 9 22-ից 17-20
1970 Մոսկվա Միջազգային մրցաշար 3-4
Պոլյանից Զդրույ Միջազգային մրցաշար 2
Ռիգա ԽՍՀՄ 38-րդ առաջնություն 6 8 7 9½ 21-ից 15-16
1971 Սմեդերևսկա Պալանկա Միջազգային մրցաշար 4-5
1975 Սոլնոկ Միջազգային մրցաշար 4-6
1976 Դուբնա Միջազգային մրցաշար 2
Սոչի Միջազգային մրցաշար 4-6
1977 Կիտո Միջազգային մրցաշար 1
1979 Դուբնա Միջազգային մրցաշար 1-4
1982 Երևան Փնջային մրցաշար 1 7 7 4½ 15-ից 15-16
1983 Հավանա Միջազգային մրցաշար 6-7
1991 Մոսկվա ԽՍՀՄ 58-րդ առաջնություն 1 4 6 4 11-ից 57-62
1999 Մոսկվա ՌԴ 52-րդ առաջնություն (1/32) 0 1 1 ½ 2-ից

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Шахматы : энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 124—125. — 624 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-005-3

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. "Мой отец Аркадий Агаян", Шахматы в Армении, 52 (891), 2009, стр. 4
  2. Global Chess Academy
  3. 3,0 3,1 Больше чем полвека в «Локомотиве»
  4. «Ֆուտբոլ +», թիվ 36 (1063), 2016 թ. սեպտեմբերի 14, էջ 15

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]