Թոնի Ֆադել

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թոնի Ֆադել
Tony Fadell.jpg
Ծնվել է մարտի 22, 1969(1969-03-22) (49 տարեկան)
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Ազգություն Լիբանանցիներ
Կրթություն Միչիգանի համալսարան
Գիտական աստիճան գիտության բակալավր
Մասնագիտություն գյուտարար, համակարգչային գիտնական և ճարտարագետ
Աշխատավայր Nest Labs, Էփլ և Philips
Tony Fadell Վիքիպահեստում

Էնթոնի Միշել "Թոնի" Ֆադել (մարտի 22, 1969(1969-03-22)), լիբանանցի-ամերիկացի գյուտարար, դիզայներ, ձեռնարկատեր և հրեշտակ-ներդրող։ Նա 2006 թվականի մարտից մինչև 2008 թվականի նոյեմբեր եղել է «Apple Inc.» ընկերության «iPod» նախագծի ավագ փոխնախագահը։ Էյփլի երաժշտական նվագարկչում ունեցած իր ներդրման շնորհիվ հայտնի է որպես «iPod-ի հայրերից մեկը»[1]։ 2010 թվականի մայիսին նա հիմնել է Nest Labs ընկերությունը, որը հաջորդ տարվա հոկտեմբերին հայտարարեց իր առաջին արտադրանքը՝ Nest Learning Thermostat-ը թողարկելու մասին[2]։ 2014 թվականի հունվարին Google-ը Nest-ը գնեց 3.2 միլիարդ դոլարով[3]։ 2015 թվականի սկիզբից մինչև 2016 թվականի հունիսը նա գլխավորել է Google Glass բաժինը։

Ֆադելը Grosse Pointe հարավային բարձրագույն դպրոցի և Միչիգանի Grosse Pointe Farms դպրոցների շրջանավարտ է։ 1991 թվականին ավարտել է Միչիգանի համալսարանի համակարգչային ինժեներիայի բաժնի բակալավրիատը[4]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միչիգանի համալսարանում սովորելու տարիներին նա եղել է Constructive Instruments ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրեն, որը շուկայում մասնագիտացված էր երեխաների համար MediaText, մուլտիմեդիայի ծրագրակազմով։ Քոլեջից հետո Ֆադելը երեք տարի աշխատել է General Magic ընկերությունում, որն անձնական հաղորդակցիչների գիծը զարգացնելու համար աշխատում էր Sony, Philips, Matsushita, Toshiba և էլեկտրոնիկա արտադրող այլ ընկերությունների հետ։ 1992 թվականին սկսելով դիագնոստիկ ինժեներիայից և հասնելով համակարգերի ճարտարապետությանը[5], նա դարձավ մի շարք տեխնոլոգիաների և սարքերի արտադրության պատասխանատուն, որոնցից էին SonyMagic Link-ը և MotorolaEnvoy-ը։ Երկուսն էլ հանդիսանում էին Magic Cap հարթակի բաղադրիչները։

Ֆիլիպս[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1995 թվականին Ֆադելը հրավիրվեց Philips ընկերություն, որտեղ նա համահիմնադրեց «Mobile Computing Group»-ը և զբաղեցրեց գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը։ Նա զարգացրեց Windows CE հիմքով մի շարք ձեռքի ծառայություններ, որոնցից կարևոր են Philips Velo-ն և Nino PDA[5]։ ֆադելը դարձավ «Philips Strategy and Ventures»-ի փոխնախագահը, որտեղ նրա ղեկավարությամբ զարգանում էր Ֆիլիպսի թվային աուդիոյի ռազմավարությունը՝ հիմնված սիլիկոնի և ծրագրային ապահովման ուղղության վրա, ինչպես նաև ներդրումային և բիզնես մոդելները։[6][7]։

1999 թվականի հուլիսին Ֆադելը հիմնեց «Fuse» անվանումն ունեցող իր սեփական ընկերությունը, որն ուղղված էր «Dell of the Consumer Electronics»-ի զարգացմանը։ Սարքերից մեկը, որը Ֆադելն ուներ մտքում, կոշտ սկավառակով երաժշտական նվագարկիչն էր։ Fuse-ը ձախողեց, սակայն Ֆադելը սարքը կյանքի կոչելու աշխատանքերը սկսեց մեկ այլ ընկերությունում։ Թոնին 2000-ին աշխատանքի անցավ RealNetworks, սակայն ընդամենը 6 շաբաթ հետո դուրս եկավ։

Էյփլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆադելը «Էյփլ» ընկերությունում աշխատանքի անցավ 2001 թվականի փետրվարին որպես iPod-ի կապալառու դիզայներ և Էյփլի աուդիո արտադրանքների ռազմավարության նախագծող[7]։ Այդ ժամանակահատվածում նա ստեղծեց iPod-ի հայեցակարգը և նախնական դիզայնը։ Նրան էր հանձնարարված iPod և iSight սարքերի նախագծման վերահսկողությունը[7][8]։ 2004 թվականին նա հասավ մինչև iPod նախագծման փոխնախագահ։ 2005 թվականի հոկտեմբերի 14-ին հայտարարվեց, որ Ֆադելը կփոխարինի iPod բաժնի ավագ փոխնախագահ Ջոն Ռուբինշտեյնին[9]։ 2008 թվականի նոյեմբերի 3-ին «The Wall Street Journal» թերթը հրատարակեց Էյփլից Ֆադելի հեռանալու մասին պատմությունը[10]։

Nest Labs, Inc.[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կալիֆոռնիայի Տահո լճի մոտ իր էներգո-ադյունավետ տունը կառուցելու ընթացքում Ֆադելը թերմոստատ էր փնտրում և հիասթափվեց շուկայում առկա սարքերի սահմանափակ հնարավորություններից[11]։ Էյփլում իր նախկին գործընկեր Մեթ Ռոջերսի հետ նա որոշեց վերակառուցել ավանդական թերմոստատը։ 2010 թվականի մայիսին Ֆադելը և Ռոջերսը Պալո Ալթոյում հիմնեցին Nest Labs ընկերությունը[12]։ «Nest Labs»-ը կամ «Nest»-ը ընկերություն է, որը նախագծում և արտադրում է կառավարվող տվիչներ, Wi-Fi հնարավորությամբ ծրագրավորվող թերմոստատներ։

Սպառողական էլեկտրոնիկայի ոլորտում ունեցած 20-ից ավել տարիների ընթացքում Թոնին հեղինակել է ավելի քան 300 արտոնագրված արտադրանք։ 2012 թվականին նա ստացավ «Ալվա» մրցանակը «մեծ գյուտերի շարքի համար»[13][14]։ 2013 թվականին «Բիզնեսը ներսից» լրատվական կայքը նրան ճանաչեց տեխնոլոգիաների 75 դիզայներներից[15], «Fast Company»-ն՝ 100[16] և CNBC-ն Թոփ 50 ամենանորարարական մարդկանցից մեկը[17]։

2015 թվականի հունվարին նա աշխատանքի անցավ Գուգլ ընկերությունում՝ օգնելով Google Glass-ի դիզայի կառավարմանը[18]։ Ֆադելը Nest-ից հեռանալու մասին հայտնեց 2016 թվականի հունիսի 3-ին[19]։

Մրցանակներ և ճանաչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • (2012) «Ալվա» մրցանակ, "The Next Great Serial Inventor" [13]
  • (2012) Vanity Fair, Next Establishment list [14]
  • (2013) Բիզնեսը ներսից, Տեխնոլոգիայի Թոփ 75 դիզայներներ [15]
  • (2013) Fast Company, 100 ամենաստեղծագործ մարդիկ[16]
  • (2013) CNBC, Թոփ 50 ամենաստեղծագործ մարդիկ[17]
  • (2013) Fortune, Trailblazers: Բիզնեսը փոխողղ 11 մարդիկ[20]
  • (2014) Fortune, Աշխարհի 25 էկո-նորարարներ[21]
  • (2014) TIME Magazine, Աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ մարդիկ[22]
  • (2014) CNN, CNN 10: Մտածողներ[23]
  • (2017) Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի մրցանակ[24]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Krazit Tom (November 3, 2008)։ «Report: Tony Fadell, iPod chief, to leave Apple post»։ CNET News 
  2. Kelion Leo (November 29, 2012)։ «Tony Fadell: From iPod father to thermostat start-up»։ BBC News 
  3. Winkler Rolfe (January 13, 2014)։ «Google to Buy Nest Labs for $3.2 Billion»։ Wall Street Journal 
  4. «Alumni Profile – Michigan Engineer»։ University of Michigan 
  5. 5,0 5,1 Pamela Kruger, Katharine Mieszkowski (September 1998)։ «Stop the Fight»։ Fast Company 
  6. «Profile»։ Strategic News Service 
  7. 7,0 7,1 7,2 John Markoff (April 25, 2004)։ «Oh, Yeah, He Also Sells Computers»։ New York Times 
  8. «Alumni Profile»։ Michigan Engineer։ University of Michigan 
  9. Apple Computer, Inc. (October 14, 2005)։ «Tim Cook Named COO of Apple»։ Apple.com։ Վերցված է August 8, 2010 
  10. «Key Apple Executive to Depart»։ The Wall Street Journal։ November 4, 2008 
  11. «The podfather, part III.»։ The Economist։ March 9, 2013։ Վերցված է May 20, 2013 
  12. «NY Times, Ex-Apple Leaders Push the Humble Thermostat Into the Digital Age»։ The New York Times։ October 25, 2011։ Վերցված է March 14, 2013 
  13. 13,0 13,1 Glei Jocelyn։ «The 2012 Alva Award + Inventor Tony Fadell on the Creative Process»։ 99u։ Վերցված է May 20, 2013 
  14. 14,0 14,1 Chafkin, Matt, Kafka, Peter, Koblin, John, Koblin, John, Buckley, Cat, Deligter, Jack (September 7, 2012)։ «The Next Establishment»։ Vanity Fair։ Վերցված է May 20, 2013 
  15. 15,0 15,1 Dickey Megan (May 7, 2013)։ «The Design 75: The Best Designers in Technology»։ Business Insider։ Վերցված է May 20, 2013 
  16. 16,0 16,1 «The 100 Most Creative People In Business»։ Fast Company։ Վերցված է May 20, 2013 
  17. 17,0 17,1 «CNBC Disruptor 50»։ CNBC։ May 18, 2013։ Վերցված է May 20, 2013 
  18. https://www.theverge.com/2015/1/15/7552349/google-glass-tony-fadell-explorer-shut-down
  19. https://www.technologyreview.com/s/601639/nests-biggest-problem-wasnt-tony-fadell/
  20. http://fortune.com/2013/02/07/trailblazers-11-people-changing-business/
  21. http://fortune.com/2014/05/01/the-worlds-top-25-eco-innovators/
  22. «TIME 100 Most Influential»։ TIME։ Վերցված է December 22, 2014 
  23. «CNN 10: Thinkers»։ CNN։ Վերցված է December 22, 2014 
  24. Թոնի Ֆադելը ստացավ ՀՀ նախագահի մրցանակը