Էփլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էփլ
Apple logo black.svg
Applecomputerheadquarters.jpg
Հիմնադրված է ապրիլի 1, 1976
Հիմնադիր Սթիվ Ջոբս, Սթիվ Վոզնյակ և Ronald Wayne[1]
Վայր Կուպերտինո
Երկիր ԱՄՆ
Տնօրեն Թիմ Քուկ[2]
Գլխավոր անձինք Արթուր Լևինսոն (տնօրենների խորհրդի ներկայացուցիչ)
Արդյունաբերություն computer hardware, ծրագրային ապահովման ընկերություն, consumer electronics և թվային բաշխում
Հասույթ $182.795 մլրդ (2014)
Զուտ շահույթ $39.540 մլրդ (2014)
Աշխատողների թիվ 115 000
Ստորաբաժանումներ Anobit և Braeburn Capital
Նախկին FileMaker Inc., Anobit, Beats Electronics[3], Braeburn Capital, AuthenTec, FingerWorks, Prismo Graphics, Raycer և SchemaSoft
Կայք https://www.apple.com
Բորսա ՆԱՍԴԱՔ
Պորտալ Պորտալ:Էփլ
Apple Inc. Վիքիպահեստում

Apple Inc. ամերիկյան ընկերություն, զբաղվում է անհատական և պլանշետային համակարգիչների, նվագարարկիչների, հեռախոսների, ծրագրային ապահովման արտադրությամբ։ Անհատական համակարգիչների[4] և գրաֆիկական միջերեսով ժամանակակից բազմախնդիր օպերացիոն համակարգերի բնագավառի ռահվիրաներից մեկն է։ Գլխավոր գրասենյակը Կալիֆորնիա նահանգի Կուպերտինո քաղաքում է։

Նորարարական տեխնոլոգիաների և էսթետիկ ձևավորման շնորհիվ Էփլ ընկերությունն էլեկտրոնիկայի սպառողական արդյունաբերության մեջ ստեղծել է պաշտամունքի հավասարվող եզակի համբավ[5]: Ընկերությունն աշխարհում առաջին տեղն է զբաղեցնում շուկայական կապիտալիզացիայով, որի չափը 2016 թվականի հունվարի 11-ի դրությամբ կազմում է 537 միլիարդ ԱՄՆ դոլար[6]:

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերության անվանումն առաջացել է անգլ.՝ apple-ից (խնձոր), լոգոտիպում օգտագործել են խնձորի նկար։ Մինչ 2007 թվականի հունվարի 9-ը՝ 30 տարի շարունակ, ընկերության պաշտոնական անվանումը Apple Computer, Inc. էր։ Անվան մեջ Computer բառից հրաժարվելը ցուցադրում է ընկերության հիմնական կիզակետի փոփոխությունը, իր համար ավանդական համակարգչային տեխնիկայի շուկայից կենցաղային էլեկտրոնիկայի շուկային անցումը։

  • Apple անունը Ջոբսն առաջարկում է այն պատճառով, որ այդ դեպքում ֆիրմայի հեռախոսահամարը հեռախոսագրքում լինելու էր «Atari»-ից առաջ[7]:
  • Macintosh-ը ԱՄՆ-ում վաճառվող խնձորի տեսակ է, Ջեֆ Ռասկինի սիրելի խնձորի տեսակը։ Մինչ Սթիվ Ջոբսի այդ պաշտոնն զբաղեցնելը, Ջեֆ Ռասկինը Macintosh նախագծի ղեկավարն ու մշակողն էր։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1970-ականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերությունը Կալիֆորնիայում հիմնել են Սթիվ Ջոբսն ու Սթիվ Վոզնյակը, ովքեր 1970-ականների կեսերին «MOS Technology 6502» պրոցեսորի հիման վրա հավաքեցին իրենց առաջին անհատական համակարգիչը։ Վաճառելով մի քանի տասնյակ այդպիսի համակարգիչ, երիտասարդ ձեռներեցներն ստացան ֆինանսավորում և 1976 թվականի ապրիլի 1-ին պաշտոնապես գրանցեցին Apple Computer, Inc. ֆիրման[8]:

1976 թվականին թողարկված «Apple I»-ը ծրագրավորովող առաջին միկրոհամակարգիչը չէր։ Առաջնության իրավունքը պատկանում էր Էդ Ռոբերտսի ստեղծած և 1974-1975 թվականներին կատալոգներով տարածված «Altair 8800» միկրոհամակարգչին։ Սակայն Altair-ը անհատական համակարգիչ չէր, քանի որ հնարավորություն չէր տալիս իր միջոցով համեմատաբար լուրջ խնդիրներ լուծել։

1976-1977 թվականներին մի քանի ընկերություններ թողարկեցին առաջին անհատական համակարգիչները, այդ թվում՝ 1977 թվականին հազարներով վաճառված Commodore և Tandy Radio Shack ընկերությունների համակարգիչները։ Բայց առաջին զանգվածային անհատական համակարգիչը, որը թողարկվում էր միլիոնավոր օրինակով, դարձավ Apple II[4] համակարգիչը։ 1977-ից 1993 թվականներին Էփլ ընկերությունը թողարկեց 8 (ավելի ուշ՝ 8/16) կարգային գծի «Apple II» համակարգիչների տարբեր մոդելներ։ 1970-ականներին և 1980-ականների սկզբին «Apple II» և դրանց կլոնները դարձան աշխարհում ամենատարածված անհատական համակարգիչները։ Ամբողջ աշխարհում վաճառվեցին ավելի քան 5 մլն «Apple II» համակարգիչներ։

Այժմ ընդունված է համարել, որ հենց «Apple II»-ը մեկընդմիշտ լայն ճանապարհ բացեց նոր արդյունաբերության՝ անհատական համակարգիչների արտադրության առջև[4]:

1980-ականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1980 թվականն Էփլի պատմության մեջ նշանավորվեց Apple III նախագծի մի շարք պատճառներով ձախողմամբ։ Բայց նույն ժամանակ ընկերությունը տարավ պատմության մեջ ամենախոշոր (1956 թվականից հետո, երբ ֆոնդային բորսա դուրս եկավ Ford-ը) առաջնային բաժնետոմսերի տարաբաշխումը (IPO)[9]:

1981 թվականի մարտին Վոզնյակը ենթարկվում է ավտովթարի և ժամանակավորապես թողնում է աշխատանքը։ «Apple III»-ի վաճառքի խնդիրները բերեցին նրան, որ Ջոբսն ստիպված էր ազատել աշխատանքից 40 աշխատակիցների։ Լրատվամիջոցներն արդեն ազդարարում էին Էփլ ընկերության մոտակա վախճանի մասին։ 1983 թվականի սկզբին առաջացած խնդիրները հաղթահարել չկարողանալով՝ Ջոբսը ընկերության նախագահի պաշտոնն զբաղեցնելու համար հրավիրում է Ջոն Սկալիին, ով այդ ժամանակ նույն պաշտոնն էր զբաղեցնում «PepsiCo»-ում։ 1983 թվականի ապրիլին Սկալին անցնում է իր պարտականություններին։ Սթիվ Ջոբսն ընկերության անհաջողությունները վերապրում էր ինչպես իր անձնականները, այդ պատճառով նրա և Սկալիի միջև առաջանում են տարաձայնություններ և բախումներ։

1984 թվականին էփլն առաջին անգամ ներկայացրել նոր 32 կարգանի Macintosh համակարգիչը[9]: Հետագայում այս դասի համակարգիչները դարձան ընկերության հիմնական բիզնեսը։ Երկու տասնամյակի ընթացքում ընկերությունը թողարկեց Motorola պրոցեսորների վրա հիմնված Macintosh համակարգիչները՝ Mac OS ֆիրմային օպերացիոն համակարգով։ Այս հարթակը թողարկում է միայն Էփլը։ Կարճ ժամանակ անց 1990-ականների կեսերին ղեկավարությունը որոշում ընդունեց Mac համատեղելի համակարգիչների համար լիցենզիա ներկայացնել, սակայն հետագայում լիցենզիաները ետ կանչվեցին։

Էփլն ուներ ուժեղ դիրք կառավարական և կրթական կազմակերպությունների հատվածում, ինչպես նաև հրատարակչական և ձևավորման բիզնեսում, հետագայում՝ երաժշտական արդյունաբերությունում։ Առաջ անցնելով այլ մշակողներին՝ Էփլը լայն գործածության մեջ դրեց օգտագործողի գրաֆիկական միջերեսը (ինտերֆեյս) և համակարգչային մկնիկը: 1985 թվականին ԱՄՆ-ի նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը պարգևատրեց Ջոբսին և Վոզնյակին մեդալներով՝ տեխնիկական առաջընթացի զարգացման համար։ Նույն տարում ընկերությունը լքեզ հիմնադիրներից մեկը՝ Սթիվ Ջոբսը։

1990-2000-ականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1994-1996 թվականներին ընկերությունը հաջորդաբար շուկա հանեց 640×480 մատրիցայով, 24 բիթ գույնով գունավոր ֆոտոխցիկների երեք մոդելներ QuickTake 100, 150 և 200: Սրանք ժամանակակից տիպի գունավոր ֆոտոխցիկներից առաջինն էին, սակայն Էփլի արտադրանքը հետագա զարգացում չստացավ[10]:

1990-ականների վերջում Էփլի գործերը կտրուկ վատացան և 1997 թվականին երկու տարվա կորուստները կազմեցին 1,86 մլդ դոլար[9]: Վիճակը փոխվեց 1997 թվականին Ջոբսի վերադարձով։ Էփլն իր համար աստիճանաբար սկսեց բացել նոր, համակարգչային տեխնիկայի հետ անմիջական կապ չունեցող շուկաներ։

2001 թվականին ընկերությունը ներկայացրեց արագ հանրահայտություն ձեռք բերած ձայնային նվագարկիչ iPod-ը։

2003 թվականին ընկերությունը բացեց iTunes Store թվային ձայնա, տեսա և խաղային մեդիակոնտենտի հանրահայտ Համացանց-խանութը (օնլայն սուպերմարկետը)։

Իսկ 2007 թվականին դուրս եկավ բջջային հեռախոսների շուկա սենսորային սմարթֆոն iPhone-ով։

2010-ականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2010 թվականին շուկա թողարկվեց iPad պլանշետային համակարգիչը [9]։

Ամբողջ աշխարհում մեծ պահանջարկ ունեցող iPod-ի, iPhone-ի և iPad-ի արտադրությունը արմատապես բարելավեց Էփլի ֆինանսական դրությունը՝ բերելով ըենկերությանը ռեկորդային եկամուտ։ 2011 թվականի օգոստոսին ըստ շուկայական կապիտալիզացիայի՝ շրջանցելով ExxonMobil նավթային ընկերությանը, Էփլը դարձավ աշխարհի ամենաթանկ ընկերությունը։ Մինչ տարվա ավարտը ընկերությունները մի քանի անգամ փոխվեցին տեղերով, սակայն 2012 թվականի հունվարից Էփլին հաջողվեց երկար ժամանակով հաստատվել առաջին տողում։ 2012 թվականի օգոստոսին այն դարձավ պատմության մեջ ամենաթանկ ընկերությունը, գերազանցելով 1999 թվականի դեկտեմբերին Microsoft-ի սահմանած դոթքոմի պղպջակի գագաթնակետը, իսկ 2012 թվականի սեպտեմբերին Էփլի ակցիաները առևտրի ընթացքում հասան իրենց առավելագույնին՝ 705,07 մլրդ դոլար, կապտալիազացիան՝ 662,09 մլրդ[11]։ 2012 թվականի սեպտեմբերի առավելագույնից հետո, մոտ 2013 թվականի հունվարին, Էփլի կապիտալիզացիան կրճատվեց 37,6%-ով[11], ինչը թույլ տվեց ExxonMobil-ին կրկին մրցակցել նրա հետ աշխարհի ամենաթանկ հանրային ընկերության տեղի համար[12]։ 2014 թվականի նոյեմբերի 13-ին Էփլը գերազանցեց սեփական ռեկորդը, նրա կապիտալիզացիան կազմեց 663,43 մլրդ դոլար[13]։

2013 թվականին Էփլ ընկերությունն առաջինն սկսեց 64 բիթանոց ARM ճարտարապետությամբ չիպերի սերիական արտադրությունը, թողարկելով 64 բիթանոց 2-միջուկային Apple A7 միկրոպրոցեսորը[14]։

2014 թվականին ընկերությունը ներկայացրեց իր առաջին անհատական դյուրակիր Apple Watch սարքավորումը։

2016 թվականին WWDC-2016 ամենամյա կոնֆերանսին Էփլ ընկերությունը հայտարարեց, որ բրենդի սարքավորոմը կաշխատի ավարտուն ծածկագրման սկզբունքով․ տեղեկությունը կկոդավորվի այն փոխանցող սարքավորման վրա և կապակոդավորվի կիրառվող գաջեթով։ Այն պլանավորում են կիրառել ձայնային զանգերի կատարման, ինչպես նաև նոր մեսենջերում[15]։

Պատկերանիշ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Apple կազմակերպության լոգոն
Apple-ի առաջին լոգոն
Apple-ի ծիածանագույն լոգոն

Apple-ի առաջին ոչ պաշտոնական լոգոյի հեղինակը Ռոն Ուայնն էր։ Այդ լոգոյում պատկերված էր խնձորի ծառի տակ նստած Իսահակ Նյուտոնը։ Լոգոն թողարկվել է 1976 թ, ապիլի 1-ին[16]։

Կարճ ժամանակ անց լոգոն փոխարինվեց Ռոբ Յանովի «ծիածանագույն խնձոր» անգլ.՝ rainbow լոգոտիպով։ Այն հրապարակվել է 1977 թ․ օգոստոսի 4Macintosh Classic 2 թողարկման հետ։ Յանովը ներկայացրել էր լոգոյի երկու տարբերակ՝ նորմալ և կծած, որոնցից Ջոբսը ընտրել է երկրորդ տարբերակը։

Յանովի ստեղծած լոգոյի նշանում կարևոր է խնձորի ձևը, որն արված է «ոսկե ճշգրտությամբ» [17]:

Նախնական լոգոն փոխելու նպատակն այն էր, որ այն գրավի մարդկանց ուշադրությունը և բարձրացնի կազմակերպության վարկանիշը։ Աշխատանքը բարդ էր, շատերն արդեն պատրաստ էին Apple-ի սնանկացմանը և կազմակերպության նկատմամբ ձևավորված էր բացասական դիրքորոշում, որը կապում էին չհաջողված լոգոյի հետ։ Ստեղծված իրավիճակում անհրաժեշտ էր ստեղծել կազմակերպության նոր լոգո։ Պահանջն էր, որ այն լինի պարզ, ժամանակակից տեսքով և լավ ճանաչելի։ Դիզայներ Յանովը և Սթիվ Ջոբսը եկան այն եզրահանգման, որ իդեալական լոգոտիպը միագույն խնձորն է, որը պետք է կծած լինի աջ կողմից և չնմանվի լոլիկի։ Ջոբսին այս պատկերը շատ դուր է գալիս, սակայն նա որոշում է, որ լոգոն անպայման պետք է լինի գունավոր։ Ջոբսը համոզված էր, որ գունավոր լոգոն կօգնի ձևավորել կազմակերպության վերաբերյալ դրական վերաբերմունք։

Մայքլ Սքոթը՝ Apple-ի առաջին գլխավոր գործադիր տնօրենը, ծիածանփայլ լոգոն անվանել է ամենաթանկ լոգո, որ երբևէ գոյություն է ունեցել։ Դա կապված էր այն փաստի հետ, որ այն ժամանակ գունավոր լոգոյի թողարկումը ավելի թանկ էր, քան սև-սպիտակինը։ Ռոբ Յանովը միաժամանակ գունավոր տարբերակի հետ ներկայացրել է նաև լոգոյի միագույն և մետաղական տարբերակները, սակայն չնայած թանկարժեք լինելուն, կազմակերպության տնօրինությունը որոշել է կանգ առնել գունավոր տարբերակի վրա[18]։

Ռոբ Յանովի բացատրությամբ գունավոր լոգոն կապված է այն հանգամանքի հետ, որ Apple-ը թողարկում է համակարգիչներ՝ գունավոր մոնիտորներով։ Այն ժամանակ Mac համակարգիչների էկրանը կարող էր արտացոլել 6 գույն։ Հենց այդ գույներն էլ նշված են լոգոյում։ Գույների դասավորության ինչ-որ օրենքներ չկան։ Յանովը գույները դասավորել է պատահական կարգով, միայն կանաչ գույնը տեղակայված է եղել առաջին տեղում։ Այսպիսով, ձևավորվեց գունավոր կծած խնձորի տեսքով լոգոն, որը գոյատևեց մինչև 1999 թվականը։ Դրանից հետո լոգոն սկսեց թողարկվել սպիտակ-սև գույներով։ Այն ժամանկ լոգոն եղել է շրջված խնձորի տեսքով, որպեսզի փակ համակարգչի դեպքում այն հայտնվեր օգտվողի դիմաց ուղիղ դիրքով [19]։

1999 թվականի օգոստոսի 27-ին (IMAC G3-ի թողարկումից մեկ տարի անց) Apple-ը պաշտոնապես հրաժարվեց ծիածանագույն լոգոյից, սկսեց օգտագործել միագույն լոգո, որը ձևով նման է «ծիածանագույն խնձորին»։ Ակվա թեմատիկայով տարբերակը օգտագործվել է 1999-2003 թվականներին, իսկ ապակյա թեմատիկայով տարբերակը՝ 2007-2013 թվականներին․։

Միաձուլում և կլանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր գործունեության տարիներին Էփլը բազմիցս է կլանել ՏՏ շուկայում աշխատող տարբեր ընկերությունների։ Նման խոշորագույն գործարքներից է NeXT (1996 թվական, 430 մլն դոլարով), P.A. Semi (2008 թվականի ապրիլ, 280 մլն դոլարով), Quattro Wireless (2010 թվականի հունվար, 274 մլն դոլարով), Siri (2010 թվականի ապրիլ, 200 մլն դոլարով), Anobit Technologies (2012 թվականի հունվար, 400–500 մլն դոլարով), Beats Electronics (2014 թվականի մայիս, 3 մլրդ դոլարով)[20] և այլ ընկերությունների գնումը։

Սեփականատերեր և ղեկավարություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էփլ հանրային ընկերության ակցիաները վաճառվում են NASDAQ բիրժայում և Լոնդոնյան ֆոնդային բիրժայում։ Թողարկված ակցիաների ընդհանուր քանակը 2011 թվականի սկզբին կազմել է 921,28 մլն հատ։ 2010 թվականի մայիսի 26-ի դրությամբ Էփլ ընկերության շուկայական գինը գերազանցեց Microsoft-ի շուկայական գնին[21]։ 2011 թվականի մարտի դրությամբ ընկերության շուկայական կապիտալիզացիան գնահատվեց 309,5 մլրդ դոլար[22]։

2011 թվականի օգոստոսին ըստ Շուկայական կապիտալիզացիայի, որը օգոստոսի 10-ին կազմում է 338,8 մլրդ դոլար, Էփլը դառնում է աշխարհի ամենաթանկ ընկերությունը[23]։ 2012 թվականի փետրվարի 9-ի դրությամբ Էփլի կապիտալիզացիան հասավ 456 մլրդ դոլար գծանշանին։ Դա գերազանցում է Էփլի մոտակա մրցակիցներ Google-ի և Microsoft-ի միասին վերցրած ընդհանուր արժեքին[24]։

2016 թվականի մարտին Էփլն ըստ Շուկայական կապիտալիզացիայի, 571 մլրդ դոլար դրամագլխով հանդիսանում է գլխավորող[24], չնայած 2016 թվականի սկզբին որոշ ժամանակով զիջում է առաջնորդությունը Google-ի մայրական ընկերությանը՝ Alphabet Inc-ին На март 2016 года Apple является лидером по Рыночная рыночной капитализации с суммой в $571 млрд[24], хотя в начале 2016 года на некоторое время уступала лидерство Alphabet Inc, материнской компании Google.

Էփլի գլխավոր գրասենյակը Կուպերտինոյում

Տնօրենների խորհուրդ[25][խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական մենեջմենթ[25][խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնօրեններ
Ավագ փոխնախագահներ
Փոխնախագահներ[27]
  • Փոլ Դնյով - «հատուկ նախագծերի» փոխնախագահ
  • Ալան Դայ (անգլ.՝ Alan Dye) - Օգտվողի միջերեսի (ինտերֆեյս)ձևավորման փոխնախագահ
  • Ռիչարդ Հովարդ (Կաղապար:Англ) - արտադրական ձևավորման (դիզայնի) փոխնախագահ
  • Տոր Մայրեն (Կաղապար:Англ) - Մաքեթինգային հաղորդակցության փոխնախագահ
  • Սթիվ Դաուլինգ (Կաղապար:Англ) - հասարակության հետ կապերի և ԶԼՄ-ի փոխնախագահ
  • Դենիզ Յանգ Սմիթ (Կաղապար:Англ) - գլոբալ կադրային քաղաքականության փոխնախագահ
  • Լիզա Պերեք Ջեքսոն - շրջակա աշխարհի պաշտպանության, քաղաքական գործիչների և սոցիալական փոխնախագահ
  • Ջոել Պոդոլնիյ - Էփլ համալսարանի դեկան և փոխնախագահ
  • Բոբ Մանսֆիլդ - նախկին ավագ փոխնախագահ, ներկայումս «Project Titan» նախագծի խորհրդատու և ղեկավար, ենթարկվում է անմիջապես Թիմ Կուկին[28].

Ընկերության պատմության հիմնական դեմքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

CEO:

Այլ անձինք

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերությունն իր արտադրանքի մի մասը վաճառում է իրեն պատկանող Apple Store մանրածախ խանութների միջոցով (ավելի քան 400[30]։), տեղակայված՝ ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ճապոնիայում, Մեծ Բրիտանիայում և այլ երկրներում։ Ինչպես նաև զբաղվում է իր Apple Store (online), iTunes Store և App Store օնլայն խանութների միջոցով տարբեր ապրանքների (ոչ միայն սեփական արտադրության) իրացմամբ։ Օնլայն խանութները 2013 թվականին ընկերությանը բերեցին 18,3 մլրդ դոլար, ինչը Apple ընկերությանը դրեց օնլայն մանրածախ առևտրով զբաղվող ընկերությունների մեջ Amazon.com-ից հետո երկրորդ տեղում[31]։

Արտադրանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այժմ Apple ընկերության կողմից թողարկվող արտադրանքը․

  • iPhone - բջջային հեռախոսներ
  • iPad - պլանշետային համակարգիչներ
  • iPodiPod shuffle, iPod nano и iPod touch - դյուրակիր մուլտիմեդիա նվագարկիչներ
  • MacBook Air - սպառողական ուլտրաբարակ, շարժական նոթբուք, շրջանառության մեջ է 2008 թվականից
  • MacBook Pro - մասնագիտական նոթբուք, շրջանառության մեջ է 2006 թվականից
  • Mac Mini- սպառողական համակարգիչ, ներկայացրել է 2005 թվականից
  • iMac - սպառողական սեղանադիր համակարգիչ, շրջանառության մեջ է 1998 թվականից
  • Mac Pro - սպառողական սեղանադիր համակարգիչ, շրջանառության մեջ է 2006 թվականից
  • Thunderbolt Display - համակարգչային մոնիտորներ
  • Mac Pro Server, Mac mini Server - սերվերներ
  • Apple TV - Magic Mouse, Magic Trackpad և այլ մուլտիմեդիա նվագարկիչներ, բացի այդ, ընկերությունն արտադրում է դրանց համար լրակազմ և ծրագրային ապահովում։
  • Apple Watch - խելացի ժամացույցներ

Գործունեության ցուցանիշներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆինանսական ցուցանիշներ մլրդ ԱՄՆ դոլարով
Տարի 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015
Շրջանառություն 5,363 5,742 6,207 8,279 13,93 19,32 24,58 37,49 42,91 65,23 108,3 156,51 170,91 182,8 233,7
Մաքուր եկամուտ -0,025 0,065 0,069 0,276 1,335 1,989 3,495 6,119 8,235 14,01 25,92 41,73 37,04 39,51 53,39
Ակտիվներ 6,021 6,298 6,815 8,05 11,55 17,21 24,88 36,17 47,5 75,18 116,4 176,1 207 231,8 290,5
Սեփական կապիտալ 3,92 4,095 4,223 5,076 7,466 9,984 14,53 22,28 31,64 47,79 76,62 118,2 123,5 111,5 119,4

Ծանոթություն. յուրաքանչյուր տարվա սեպտեմբերի 25-ի դրությամբ[32][33].

Մարքեթինգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

էփլի մարքեթինգային քաղաքականությունը ոմանց բավականին ագրեսիվ է թվում։ Օրինակ՝ Microsoft Windows հարթակի վրա Էփլի արտադրանքի օգտագործողները կարող են ստանալ իրենց մոտ չտեղադրված արտադրանքի թարմացման մասին հաղորդագրություններ, քանի որ այդ ապրանքների տեղադրման կարգավորումները միացված են լռելյայն։ Մասնավորապես, Safari-ի օգտագործողներին առաջարկվում է տեղադրել iTunes և QuickTime։ Դրանից հրաժարվելու համար նրանք իրենք պիտի հանեն թարմացումների երկխոսության պատուհանում համապատախան նշումները[34]։

Այսպես, 2008 թվականին Էփլն սկսեց առաջարկել iTunes օգտագործողներին Windows-ի համար տեղադրել իր Safari վեբ-բրաուզերը։ Ընդ որում, բրաուզերի տեղադրումը միացված է լռելյայն, իսկ նրա նկարագրությունը կազմված է բացառապես գովազդից և կայքի հղումներից[35]։

«1984» գովազդային հոլովակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«1984»-ը ռեժիսոր Ռիդլի Սքոթի հեռուստատեսային գովազդային հոլովակն է՝ նվիրված Macintosh համակարգչին։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է 1984 թվականի հունվարի 22-ին։ Օգտագործվել է Ջորջ Օրուելի «1984» հակաուտոպիական վեպի անվանումը և խաղարկվում է նրա սյուժեն։

«Think Different» գովազդային քարոզարշավ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Think Different» (մտածիր այլ կերպ) - 1997-2002 թվականներին Էփլի հաջողված գովազդային քաարոզարշավն է։

Ցուցահանդեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էփլն ամեն տարի կազմակերպում է MacWorld ցուցահանդեսը, որտեղ ներկայացնում է իր նոր ատրադրանքները և թարմացումները։

Քննադատություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2011 թվականի ապրիլի 21-ին Գրինփիսը (անգլ.՝ Greenpeace) զեկույց հրապարակեց, ընդգծելով այն փաստը, որ տվյալների մշակաման կենտրոնները սպառում են ամբողջ համաշխարհային էլեկտրականության 2%-ը, և համաձայն կանխանտեսումների, այդ թիվը մեծանալու է։ Ֆիլ Ռեդֆորդը Գրինփիսից ասում է, որ իրենք անհանգստացած են նրանով, որ էլեկտրաէներգիայի սպառման այդ նոր պայթյունն այսօր հասանելի մաքուր էներգիայի փոխարեն կարող է նետել մարդկությանը բնությունն աղտոտող էներգիայի աղբյուրների հին համակարգ[36]։ Էփլի դեմ Գրինփիսի բողոքից հետո, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, ընկերությունը հանդես եկավ հայտարարությամբ այն մասին, որ ավարտում է ածուխի օգտագործումը և անցնում է 100 % էկոլոգիապես մաքուր էներգիայի[37][38]։ 2013 թվականին էփլը հայտնեց, որ տվյալների մշակման իր կենտրոնների սնուցման համար օգտագործում է 100 % նորացված էներգիայի աղբյուրներ և ամբողջ հզորության 75 %-ը ստացվում է նորացված աղբյուրներից[39]։

2010 թվականին սպառողներին կանաչ ընկերության կողմ ուղղելով զբաղվող Climate Counts ոչառևտրային կազմակերպությունը Էփլ ընկերությանը տալիս է 100 հնարավորից 52 միավոր, ինչը Էփլին դնում է «Ճանապարհին»-ի ամենաբարձր կարգում»[40]։ Դա ցատկ էր առաջ 2008 թվականի մայիսի համեմատությամբ, երբ Climate Counts-ն Էփլին տվեց 100-ից 11 միավոր, ինչն էլեկտրոնիկայի արտադրությամբ զբաղվող ընկերությունների մեջ Էփլին դրեց վերջին տեղում։

Թունավոր թափոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրինփիսն Էփլ ընկերության դեմ քարոզարշավ սկսեց տարբեր էկոլոգիական պատճառներով, օրինակ՝ IPhone-ում կրկնակի վերամշակման չենթարկվող սարքային բաղադրիչների և թունավոր նյութերի պատճառով]][41][42]։ 2003 թվականից Գրինփիսը արշավ է սկսում Էփլի դեմ՝ իր արտադրանքում հատուկ քիմիական նյութերի օգտագործման՝ մասնավորապես, պոլիվինիլքլորիդի և բրոմացված հավելումների ներառման համար[41]։ 2007 թվականի մայիսի 2-ին Սթիվ Ջոբսը հրապարակեց զեկույց՝ հայտարարելով մինչև 2008 թվականի վերջը պոլիվինիլքլորիդի և բրոմացված հավելումների ոչնչացման պլանների մասին[43][44]։ Այդ ժամանակվանից Էփլը բացառում է իր արտադրանքում պոլիվինիլքլորիդը և բրոմացված հավելումները՝ դառնալով նոթբոք արտադրողների մեջ առաջինը, ով այդպես վարվեց[45][46]։ 2006 թվականի օգոստոսին թողարկված Գրինփիսի «Կանաչ էլեկտրոնիկայի ձեռնարկ»-ի առաջին հրատարակչության մեջ Էփլը 10-ից 2․7 միավոր էր ստացել[47]։

Շրջակա միջավայրի պաշտպանության Ամերիկյան գործակալությունը նոթբուք արտադրողների մեջ բարձր է գնահատում Էփլին և հեղուկբյուրեղային դիսփլեյներ ու սեղանադիր համակարգիչներ արտադրող այլ ընկերությունների համեմատ բարձր գնահատականներ է տալիս նրան[48][49]։

2007 թվականի հունիսին էփլ ընկերությունը թարմացրեց MacBook Pro-ն՝ փոխարինելով հեղուկբյուրեղային դիսփլեյների լուսավորման սառը կատոդով լյումինեսցենտային լամպերը առանց սնդիկի լուսադիոդներով և մկնդեղ չպարունակող ապակիով[50], դրանից հետո դա արեց նաև նոթբուքների համար[43][51][52]։ Էփլը բացառեց նաև տարբեր ներքին բաղադրիչներում պոլիվինիլքլորիդի և բրոմացված հավելումների կիրառությունը։ Էփլը յուրաքանչյուր արտադրանքի համար ներկայացնում է տեղեկություններ թափոնների, նյութերի և էլեկտրականության սպառման մասին[53]։

2009 թվականի հունիսին iPhone 3GS-ը թողարկվեց առանց մկնդեղի, պոլիվինիլքլորիդի և բրոմացված հավելումների և ուներ սնուցման արդյունավետ ադապտեր[50]։ 2009 թվականի հոկտեմբերին Էփլը թարմացրեց iMac-ը և MacBook-ը՝ փոխարինելով հեղուկբյուրեղային դիսփլեյների լուսավորման սառը կատոդով լյումինեսցենտային լամպերը առանց սնդիկի լուսադիոդներով և մկնդեղ չպարունակող ապակիով։ Էփլի բոլոր համակարգիչներն ըստ EPEAT վարկածի, ունեն Gold կարգավիճակ[54]։

2011 թվականի հոկտեմբերին չինական իշխանությունները հրամայեցին Էփլի մատակարարներին փակել Սուչժոուի իրենց գործարանի մի մասն այն բանից հետո, երբ տեղաբնակները հայտնաբերեցին նշանակալի էկոլոգիական խնդիրներ[55].։ 2012 թվականի հունիսին Էփլը ետ կանչեց արտադրանքը EPEA-իցref>Joel Schectman (May 22, 2012). «Apple Removes Green EPEAT Electronics Certification From Products - The CIO Report - WSJ». Blogs.wsj.com. Retrieved July 23, 2012.</ref>, բայց հուլիսին չեղյալ հայտարարեց այդ որոշումը[56]։

Աշխատանքային պայմաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2006 թվականին Mail onSunday-ը հաղորդեց Չինաստանի գործարանների աշխատանքային պայմանների մասին, որտեղ ենթակապալառու ձեռնարկություններ՝ Foxconn-ը և InventeciPod էին արտադրում[57]։ Հոդվածում ասվում է, որ iPod-ի հավաքմամբ զբաղվող կոմպլեքս գործարաններից մեկում, ավելի քան 200 000 աշխատողներ ապրում և աշխատում էին գործարանում և շաբաթական ավելի քան 60 ժամ զբաղված էին աշխատանքով։ Հոդվածում նաև հաղորդում էր, որ աշխատողներն ամսական ստանում էին մոտ 100 ԱՄՆ դոլար և պարտավոր էին ընկերությանը վճարել կացարանի վարձակալության և սննդի համար, ինչն ամբողջությամբ կազմում էր աշխատողների աշխատավարձի կեսից մի քիչ ավել[58][59][60]։

Էփլն անմիջապես հետաքննություն և աշխատանք սկսեց իր արտադրողների հետ, որպեսզի ապահովի աշխատանքի ընդունելի պայմաններ[61]։ 2007 թվականին Էփլն սկսեց իր բոլոր մատակարարների աշխատողների իրավունքների վերբերյալ ամենամյա ստուգում, հետզհետե բարձրացնելով չափանիշները և առանձնացնելով չհամապատասխանող մատակարարներին։ Աշխատանքների ընթացքի մասին ամենամյա հաշվետվությունները հրապարակվում են 2008 թվականից[62]։ 2010 թվականին Չինաստանում որոշել էին դատի տալ IPhone արտադրող կապալառուներին, հեղուկբյուրեղային էկրանների մաքրման համար օգտագործվող մաքրիչով թունավորման պատճառով։ Մի աշխատող հաստատում էր, որ իրեն և գործընկերներին չեն հաղորդել հնարավոր մասնագիտական հիվանդությունների մասին[63]։ Չինաստանի iPad և iPhone հավաքող Foxconn գործարաններում ինքնասպանութունների ալիքից[64] հետո աշխատողներին պարտադրեցին ստորագրել իրավաբանորեն պարտավորեցնող փաստաթուղթ,որը երաշխավորում էր, որ նրանք ինքնասպանություն չեն գործի[65]։

2011 թվականին Էփլն ընդունեց, որ իր մատակարարները Չինաստանում օգտագործում են մանկական աշխատանքը[66]։ Էփլի ապրանքներ արտադրող ֆաբրիկաներում աշխատողները ենթարկվում են ապրանքների մաքրման համար օգտագործվող էթիլի էժան փոխարինող H-հեքսանի և նեյրոտոքսինի ազդեցությանը[67][68]։ 2013 թվականին China Labor Watch-ը հայտնաբերեց Pegatron-ին պատկանող օբյեկտներում աշխատանքային պայմանների վերաբերյալ Էփլի խոստումների և օրենքի խախտումներ, այդ թվում ազգային փոքրամասնությունների և կանանց խտրականություն, աշխատողների աշխատավարձի պահումներ, չափազանց մեծ աշխատանքային ժամեր, կյանքի վատ պայմաններ, առողջության և անվտանգության հետ կապված խնդիրներ,շրջակա միջավայրի աղտոտում[69]։

Հարկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2009-2011 թվականներին ASI-in վճարված ընդհանուր հարկերը [70]
2011 2010 2009 Ընդամենը
Եկամուտները մինչ հարկերի վճարումը 22 միլիարդ ԱՄՆ դոլար 12 միլիարդ ԱՄՆ դոլար 4 միլիարդ ԱՄՆ դոլար 38 միլիարդ ԱՄՆ դոլար
Ընդհանուր հարկ 10 միլիարդ ԱՄՆ դոլար 7 միլիարդ ԱՄՆ դոլար 4 միլիարդ ԱՄՆ դոլար 21 միլիարդ ԱՄՆ դոլար
Եկամտահարկի կոպար 0.05 % 0.06 % 0.1 % 0.06 %

Որպեսզի կրճատի հարկերը, որոնք ընկերությունը վճարում է ամբողջ աշխարհին, Էփլն ստեղծեց դուստր ընկերություններ ցածր եկամտահարկով վայրերում, ինչպիսիք են Իռլանդիան, Նիդեռլանդներում, Լյուքսեմբուրգում և Բրիտանական Վիրջինյան կղզիները։ Համաձայն New York Times-ի, Էփլն առաջին տեխնոլոգիական ընկերությունն է, որն այլ մայրցամաքներում վաճառքներ սկսեց դուստր ընկերությունների անունից՝ շրջանցելով եկամուտների հարկերը։ 1980 թվականի վերջին Էփլն առաջինն էր «Կրկնակի իռլանդական՝ հոլանդական սենդվիչով» անվամբ հայտնի հաշվառման տեխնիկայում, որն իջեցնում է հարկերը, եկամուտը իռլանդական դուստր ընկերությունների միջոցով ուղղելով Նիդեռլանդներ, իսկ հետո՝ դեպի Կարիբներ[71]։

Մեծ Բրիտանիայի Պահպանողական կուսակցության անդամ Չարլի Էլֆիկը հրապարակեց 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ի հետազոտությունը, որը ցույց է տալիս, որ որոշ միջազգային ընկերություններ, այդ թվում Էփլ ընկերությունը, Մեծ Բրիտանիայում միլիարդներ ֆունտ եկամուտ են արել, բայց Մեծ Բրիտանիայի գանձապետարան վճարել են միայն 3 տոկոս եկամտահարկի արդյունավետ կոպար, ինչը նշանակալիորեն ցածր է եկամուտների ստանդարտ հարկից։ Հրապարակելով հետազոտությունը, Էլֆիկը կոչ արեց գանձապետարանի կանցլեր Ջորջ Օսբորնին, հարկադրել միջազգային ընկերություններին (դրանց մեջ Google-ին և Coca-Cola Company-ին), հայտնել եկամտահարկի արդյունավետ կոպարը, որը նրանք Մեծ Բրիտանիայում վճարում են իրենց եկամուտներից։ Էլֆիկ նաև հաղորդեց, որ անհրաժեշտ է պետական պայմանագրերում մերժել այն միջազգային ընկերություններին, որոնք չեն վճարում իրենց արդարացի բաժնեմասը Մեծ Բրիտանիային[72]։

Էփլ և արտոնագրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2012 թվականին հոկտեմբերի 16-ի դրությամբ ընկերությունն ստացել է 5440 արտոնագիր, այդ թվում հայտնագործություններ (յոթանիշ համար)՝ 4480 հատ, դիզայներական նախագծեր (համարում D տառը և վեց թիվ)՝ 914 հատ[73]։

Էփլի դեմ հայցեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2009 թվականին Nokia ընկերությունը մեղադրեց Էփլին 10 արտոնագրի խախտման համար, որոնք վերաբերվում են ձայնային ազդանշանի կոդավորմանը, տվյալների պաշտպանված հաղորդման արձանագրություններին և մի շարք այլ հայտնագործությունների, որոնք օգտագործվել են iPhone-ում, սարքի առաջին տարբերակի ի հայտ գալու պահից[74]։ Արդյունքում Էփլ ընկերությունը նշված արտոնագրերի խախտման մեջ ճանաչվեց մեղավոր՝ ստանալով կարգադրություն փոխհատուցում վճարել Nokia ընկերությանը, ինչպես նաև հետագայում կատարել հատկացումներ[75]։ Համաձայնագրի մանրամասները չեն բացահայտում[76]։

2011 թվականի վերջում գերմանական դատարանը ճանաչեց Motorola Mobility ընկերության տվյալների անլար փոխանցման ոլորտում արտոնագրի խախտումը, պարտադրելով Էփլ ընկերությանը վճարել փոխհատուցում 4 տարվա համար, ինպես նաև ամրագրել Motorola-ի իրավունքը պահանջել Էփլ սարքավորումներից հանել արտոնագրված տեխնոլոգիաները[77]։

2015 թվականի օգոտոսին հրապարակվեց դատարանի վճիռը, որում ասվում է, որ ընկերության թողարկած A7 պրոցեսորը խախտում է Վիսկոնսինի համալսարանի արտոնագիրը։ Դատարանը պարտադրեց Էփլ ընկերությանը վճարել 862 մլն ԱՄՆ դոլար բարոյական վնասի փոխհատուցման համար[78]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.dailymail.co.uk/news/article-2388674/The-unluckiest-man-world-Meet-Ron-Wayne-Apple-Incs-forgotten-founder.html
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Tim_Cook
  3. http://www.beatsbydre.com/aboutus
  4. 4,0 4,1 4,2 Знакомьтесь: компьютер // Под ред. В. М. Курочкина. - М.: Мир, 1989. ISBN 5-03-001147-1
  5. MacNN Staff (2006-06-11)։ «Apple, Google tops in loyalty survey»։ Macnn News։ MNM Media, LLC։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-24-ին։ Վերցված է 2010-05-19 
  6. Apple Inc.: NASDAQ:AAPL quotes & news - Google Finance
  7. Знакомьтесь: компьютер. Пер. с англ. Под ред. и с предисл. В. М. Курочкина. - М.: Мир, 1989. - 240 с, ил. ISBN 5-03-001147-1
  8. История компании Apple: 16.02.2010 :: История компании Apple
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 <Apple повторила успех Microsoft и Cisco Systems>
  10. Ю.Аммосов. Проект «Корона»: откуда в вашем смартфоне фотоаппарат, slon.ru, 6 февраля 2016г.
  11. 11,0 11,1 Apple перестала быть самой дорогой компанией мира. // Ведомости
  12. Самые дорогие компании мира: Apple, ExxonMobil, Samsung. Бизнес и финансы на interfax.by
  13. Новый рекорд Apple: капитализация компании превысила $660 млрд
  14. Крупнейшие производители мобильных процессоров последуют за Apple.
  15. Ъ-Новости - На устройствах Apple появится полное шифрование звонков и сообщений
  16. http://macradar.ru/apple/apple-logo/
  17. http://origin.iknowit.ru/paper1343.html
  18. http://www.wired.com/2003/09/apple-doin-the-logo-motion/
  19. http://macovod.net/2009/04/istoriya-poyavleniya-samogo-izvestnogo-logotipa-apple/
  20. «Официально: Apple купила Beats за 3 млрд долларов»։ CyberSecurity։ Վերցված է 2014-05-29 
  21. Рыночная стоимость компании Apple превысила рыночную стоимость компании Microsoft
  22. Apple потеряла $17,4 млрд на землетрясении в Японии
  23. Олег Сальманов, Александр Силонов.։ «Apple повторила успех Microsoft и Cisco Systems»։ // vedomosti.ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-24-ին։ Վերցված է 2011-8-11 
  24. 24,0 24,1 24,2 10.02.2012 :: cnews.ru:: Apple стоит больше Google и Microsoft вместе взятых
  25. 25,0 25,1 25,2 Executive Profiles and Board of Directors.
  26. 15.03.2010 Временный глава Apple получил бонус в $22 млн.
  27. На странице руководства Apple появилось 5 новых имён.
  28. «Боб Мансфилд возглавит Project Titan в Apple» (ռուսերեն)։ «DeepApple.com»։ 26 июля 2016։ Վերցված է 27.07.2016 
  29. Гендиректора Google уволили из Apple.
  30. Глава Apple Store получит почти 70 млн долларов.
  31. Apple стала вторым по величине интернет-ретейлером.
  32. «Annual Report 2005 (SEC Filing Form K-10)» (անգլերեն)։ Apple Inc.։ 2005-12-01։ Վերցված է 2016-03-08 
  33. «Annual Report 2010 (SEC Filing Form K-10)» (անգլերեն)։ Apple Inc.։ 2010-10-27։ Վերցված է 2016-03-08 
  34. «Apple iPad» (ռուսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-24-ին։ Վերցված է 2010-09-21 
  35. Martin LaMonica.։ «Apple pushes Safari on Windows via iTunes updater» (անգլերեն)։ CNET։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-24-ին։ Վերցված է 2008-03-21 
  36. «Dirty Data Report Card». Greenpeace. Retrieved August 22, 2013.
  37. McMillan R. (2012-05-17)։ «After Greenpeace Protests, Apple Promises to Dump Coal Power» (անգլերեն)։ Wired 
  38. «Powering Our Facilities with Clean, Renewable Energy»։ Apple Inc 
  39. «Apple Says Data Centers Now Use 100 % Renewable Energy». Business Week. March 21, 2013. Retrieved August 30, 2013.
  40. «Climate Counts scorecard». Climatecounts.org. Retrieved October 7, 2011.
  41. 41,0 41,1 «iTox + iWaste». Archived from the original on July 21, 2008. Retrieved August 12, 2008.
  42. «Greenpeace Slams iPhone». ABC News. Retrieved November 22, 2010.
  43. 43,0 43,1 «Apple - A Greener Apple». Archived from the original on July 25, 2008. Retrieved August 12, 2008.
  44. Tasty news from Apple!. Greenpeace International. Retrieved August 12, 2008.
  45. «Apple - Environment - Update». Apple Inc. Archived from the original on November 22, 2010. Retrieved November 22, 2010.
  46. «Which companies are phasing out PVC and BFRs». Greenpeace International. Retrieved January 13, 2011.
  47. «How the companies line up». Greenpeace International. Retrieved January 13, 2011.
  48. EPA Gives Apple Silver Rating on Environment The Mac Observer.
  49. EPA information should make GreenPeace red-faced over Apple targeting, Ars Technica. Retrieved January 8, 2007.
  50. 50,0 50,1 «Apple - Environment - Environmental Progress». Archived from the original on November 22, 2010. Retrieved November 22, 2010.
  51. «Apple - Mac - Green Notebooks». Apple Inc. 2008. Archived from the original on December 22, 2008. Retrieved December 24, 2008.
  52. «Apple: MacBook Pro Graphics». Archived from the original on June 2, 2007. Retrieved June 8, 2007
  53. «Apple - Environment - Reports». Apple Inc
  54. «iMac and the Environment». Apple Inc. Archived from the original on November 29, 2010. Retrieved November 29, 2010.
  55. «China orders Apple supplier plant closure over environmental concerns- The Inquirer mobile». M.theinquirer.net. Retrieved December 24, 2011.
  56. «Apple u-turn as Mac maker rejoins EPEAT green registry». BBC Online. July 13, 2012. Retrieved July 17, 2012.
  57. «The Stark Reality of iPod’s Chinese Factories». Daily Mail (UK). August 18, 2006
  58. Musgrove, Mike (June 16, 2006). «Sweatshop Conditions at IPod Factory Reported». The Washington Post
  59. Kahney, Leander (June 13, 2006). Judging Apple Sweatshop Charge. Wired
  60. Dean (November 2, 2010). «The Forbidden City of Terry Gou». The Wall Street Journal (Wired). Archivedfrom the original on November 4, 2010. Retrieved November 13, 2010
  61. Morphy, Ericka (January 31, 2008). Apple, IT and the Specter of Sweatshop Labor. Mac New World
  62. «Apple 2010 Supplier Responsibility Report» (PDF).
  63. Chen, Brian X. (May 14, 2010). Workers Plan to Sue iPhone Contractor Over Poisoning. Wired
  64. «Suicides at Foxconn: Light and death». Economist. May 27, 2010. Retrieved April 24, 2012.
  65. Malone, Andrew; Jones, Richard (December 6, 2010)."Revealed: Inside the Chinese suicide sweatshop where workers toil in 34-hour shifts to make your iPod | Mail Online". Daily Mail (London). Retrieved October 7, 2011.
  66. Apple (February 15, 2011). «Apple’s child labour issues worsen». London: Telegraph. Retrieved October 7, 2011.
  67. Workers poisoned while making iPhones ABC News, October 25, 2010
  68. Dirty Secrets ABC Foreign Correspondent, 2010-Oct-26
  69. Apple Supplier Accused Of Labor Abuses By China Watchdog (VIDEO) The Huffington Post. Retrieved July 29, 2013.
  70. «Offshore Profit Shifting and the U.S. Tax Code - Part 2 (Apple Inc.)».
  71. Duhigg, Charles (April 29, 2012)[ «How Apple Sidesteps Billions in Taxes.»] New York Times.(Retrieved 4-20-12.)
  72. Ebrahimi, Helia (November 2, 2012). «Foreign firms could owe UK £11bn in unpaid taxes». Telegraph.
  73. «Patent Database Search Results: AN/apple in US Patent Collection»։ // patft.uspto.gov։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-10-16-ին։ Վերցված է 2012-10-13 
  74. Tony Bradley (2009-10-22)։ «Nokia Files Patent Lawsuit Against Apple» (անգլերեն)։ PCWorld։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-24-ին։ Վերցված է 2011-06-14։ «Nokia claims that the technologies, ranging from speech coding to security to wireless data transmission, have been used in every iPhone since the iPhone has existed» 
  75. Tony Bradley (2011-04-14)։ «Nokia Wins Patent War with Apple--You're Next, Android» (անգլերեն)։ PCWorld։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-24-ին։ Վերցված է 2011-06-14։ «statement from Nokia says that Apple will pay a one-time lump sum up front, and ongoing royalties as part of a licensing agreement between the two.» 
  76. «Nokia enters into patent license agreement with Apple» (անգլերեն)։ Nokia։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-24-ին։ Վերցված է 2011-06-14։ «The specific terms of the contract are confidential.» 
  77. «Motorola wins Apple wireless patent fight in Germany» (անգլերեն)։ BBC։ 2011-12-09։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-02-04-ին։ Վերցված է 2011-12-11։ «A German court has ruled in Motorola Mobility's favour in a patents dispute with Apple.» 
  78. Apple выплатит млн за нарушение патента :: Overclockers.ru

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Морозов Роман Ослепительная белизна // Железо : журнал. — 2011. — № 1. — С. 84-87.
  • Евгения Савченко Эпоха двух Стивов // ComputerBild : журнал. — 2011. — № 24. — С. 22-29.
  • Адам Лашински Внутри Apple = Inside Apple. — М.: КоЛибри, Азбука-Аттикус, 2012. — 304 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-5-389-03423-5

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]