Էփլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էփլ
Apple logo black.svg
Տեսակ բիզնես և բաց բաժնետիրական ընկերություն
Ընկերության տեսակ հասարակական ընկերություն
Հիմնադրված է ապրիլի 1, 1976
Հիմնադիր 1976
Վայր Apple Campus և Կուպերտինո
Երկիր ԱՄՆ
Տնօրեն Թիմ Քուկ[1]
Գլխավոր անձինք Թիմ Կուկ (գլխավոր տնօրեն)
Արթուր Լեվինսոն (տնօրենների խորհրդի ներկայացուցիչ)
Արդյունաբերություն էլեկտրոնիկա, տեղեկատվականտեխնոլոգիաներ
Արտադրանք Անձնական համակարգիչներ, պլանշեթներ, բջջային հեռախոսներ, աուդիոնվակարգիչներ
Հասույթ $182.795 մլրդ (2014)
Զուտ շահույթ $39.540 մլրդ (2014)
Աշխատողների թիվ 80.000 (2013)
Ստորաբաժանումներ Anobit և Braeburn Capital
Դուստր ընկերություններ FileMaker Inc.
Նախկին FileMaker Inc., Anobit, Beats Electronics[2], Braeburn Capital, AuthenTec, FingerWorks, Prismo Graphics, Raycer և SchemaSoft
Սեփականատեր The Vanguard Group
Կայք apple.com/ru
Բորսա ՆԱՍԴԱՔ
Պորտալ Պորտալ:Էփլ
Apple Inc. Վիքիպահեստում

Apple Inc. ամերիկյան ընկերություն է, զբաղվում է անհատական և պլանշետային համակարգիչների, նվագարարկիչների, հեռախոսների, ծրագրային ապահովման արտադրությամբ: Անհատական համակարգիչների[3] և գրաֆիկական միջերեսով ժամանակակից բազմախնդիր օպերացիոն համակարգերի բնագավառի ռահվիրաներից մեկն է: Գլխավոր գրասենյակը Կալիֆորնիա նահանգի Կուպերտինո քաղաքում է:

Նորարարական տեխնոլոգիաների և էսթետիկ ձևավորման շնորհիվ Էփլ ընկերությունն էլեկտրոնիկայի սպառողական արդյունաբերության մեջ ստեղծել է պաշտամունքի հավասարվող եզակի համբավ[4]: Ընկերությունն աշխարհում առաջին տեղն է զբաղեցնում շուկայական կապիտալիզացիայով, որի չափը 2016 թվականի հունվարի 11-ի դրությամբ կազմում է 537 միլիարդ ԱՄՆ դոլար[5]:

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերության անվանումն առաջացել է անգլ.՝ apple-ից (խնձոր), լոգոտիպում օգտագործել են խնձորի նկար: Մինչ 2007 թվականի հունվարի 9-ը՝ 30 տարի շարունակ, ընկերության պաշտոնական անվանումը Apple Computer, Inc. էր: Անվան մեջ Computer բառից հրաժարվելը ցուցադրում է ընկերության հիմնական կիզակետի փոփոխությունը, իր համար ավանդական համակարգչային տեխնիկայի շուկայից կենցաղային էլեկտրոնիկայի շուկային անցումը:

  • Apple անունը Ջոբսն առաջարկում է այն պատճառով, որ այդ դեպքում ֆիրմայի հեռախոսահամարը հեռախոսագրքում լինելու էր «Atari»-ից առաջ[6]:
  • Macintosh-ը ԱՄՆ-ում վաճառվող խնձորի տեսակ է, Ջեֆ Ռասկինի սիրելի խնձորի տեսակը: Մինչ Սթիվ Ջոբսի այդ պաշտոնն զբաղեցնելը, Ջեֆ Ռասկինը Macintosh նախագծի ղեկավարն ու մշակողն էր:


Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1970-ականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերությունը Կալիֆորնիայում հիմնել են Սթիվ Ջոբսն ու Սթիվ Վոզնյակը, ովքեր 1970-ականների կեսերին «MOS Technology 6502» պրոցեսորի հիման վրա հավաքեցին իրենց առաջին անհատական համակարգիչը: Վաճառելով մի քանի տասնյակ այդպիսի համակարգիչ, երիտասարդ ձեռներեցներն ստացան ֆինանսավորում և 1976 թվականի ապրիլի 1-ին պաշտոնապես գրանցեցին Apple Computer, Inc. ֆիրման[7]:

1976 թվականին թողարկված «Apple I»-ը ծրագրավորովող առաջին միկրոհամակարգիչը չէր: Առաջնության իրավունքը պատկանում էր Էդ Ռոբերտսի ստեղծած և 1974-1975 թվականներին կատալոգներով տարածված «Altair 8800» միկրոհամակարգչին: Սակայն Altair-ը անհատական համակարգիչ չէր, քանի որ հնարավորություն չէր տալիս իր միջոցով համեմատաբար լուրջ խնդիրներ լուծել:

1976-1977 թվականներին մի քանի ընկերություններ թողարկեցին առաջին անհատական համակարգիչները, այդ թվում՝ 1977 թվականին հազարներով վաճառված Commodore և Tandy Radio Shack ընկերությունների համակարգիչները: Բայց առաջին զանգվածային անհատական համակարգիչը, որը թողարկվում էր միլիոնավոր օրինակով, դարձավ Apple II[3] համակարգիչը: 1977-ից 1993 թվականներին Էփլ ընկերությունը թողարկեց 8 (ավելի ուշ՝ 8/16) կարգային գծի «Apple II» համակարգիչների տարբեր մոդելներ: 1970-ականներին և 1980-ականների սկզբին «Apple II» և դրանց կլոնները դարձան աշխարհում ամենատարածված անհատական համակարգիչները: Ամբողջ աշխարհում վաճառվեցին ավելի քան 5 մլն «Apple II» համակարգիչներ:


Apple Inc. Ամերիկյան բազմազգ կորպորացիայի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Կալիֆորնիայի նահանգի Կուպերտինո քաղաքում, էփլը նախագծում և մշակում է սպառողական էլեկտրոնիկա, համակարգչային ծրագրային ապահովում։ Էփլի լավագույն հայտնի արտադրանքներ են Mac գիծի համակարգիչները, iPod նվագարկչի, iPhone սմարթֆոնը, iPad պլանշետները։ Ծրագրային արտադրանքներ են iCloud, iTunes Store, և App Store։ Էփլի սպառողական ծրագրային ապահովումները ներառում է OS X և iOS օպերացիոն համակարգերի, այդ թվու նաև iTunes մեդիա դիտարկիչը, Safari վեբ բրաուզերի iLife և iWork ստեղծագործական ծրագրերը։

Էփլը հիմնադրվել է Սթիվ Ջոբս, Սթիվ Վոզնյակ և Ռոնալդ Ույենը ապրիլի 1, 1976 թ, Զարգացնել և վաճառել էն անհատական ​​համակարգիչներ։ Մինչև 1977 թվանակնի հունվարի 3-ը ընկերության պաշտոնական անվանումը եղել է Apple Computer, Inc։ 1977 թվականի հունվարի 3-ից ընկերությունը վերանվանվել է Apple Inc։ Էփլը համարվում է անձնական համակարգիչների արտադրության և ծրագրային ապահովման առաջատարներից մեկը։

Էփլը աշխարհի երկրորդ խոշորագույն տեղեկատվական տեխնոլոգիական ընկերությունն է, և աշխարհի երկրորդ խոշորագույն բջջային հեռախոս արտադրողը Սամսունգից հետո,[8] Fortune ամսագիրը Apple անվանել առավել հույզերն ընկերություն Միացյալ Նահանգներում։[9][10] 2013 Սեպտեմբերի 30-ին, Էփլը գերազանցել Կոկա-Կոլային և դառնալով աշխարհի ամենաթանկ ապրանքանիշն «Լավագույն Համաշխարհին Ապրանքանիշեր» ցանկում։[11]

2014 թվականի դրությամբ էփլը ունի 425 մանրածախ խանութներ տասնչորս երկրներում,[12][13] ինչպես նաև Apple Store օնլայն խանութը և iTunes Store։ Վերջինս, հանդիսանում է աշխարհի խոշորագույն երաժշտական օնլայն խանութը։[14] Էփլը խոշորագույն տեխնոլոգյաներ վաճառող կորպորացիաներից է աշխարհում։ 2014 թվականին Էփլ ապրաքանիշը ճանաչվել է աշխարհի ամենաթանկ բրենդը ($153.3 միլիարդ արժողությամբ) Millward Brown հետազոտական գործակալության միջազգային ռեյտինգում։ [15]

Արտադրանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Mac[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Mac
  • MacBook Air սպառողական ուլտրա-բարակ, շարժական նոթնբուք, շրջանառության մեջ է 2008 թ։
  • MacBook Pro։ Մասնագիտական Նոութբուք, շրջանառության մեջ է 2006 թ։
  • Mac Mini սպառողական համակարգիչ, ներկայացրել է 2005 թ։
  • iMac։ Սպառողական սեղանադիր համակարգիչ, շրջանառության մեջ է 1998 թ։
  • Mac Pro։ Սպառողական սեղանադիր համակարգիչ, շրջանառության մեջ է 2006 թ։

Apple վաճառում է մի շարք համակարգչային աքսեսուարների իր Mac, համակարգիչների համար  Wireless Keyboard, Magic Trackpad, Magic Mouse, Airport Express, Battery Charger,

iPad[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ IPad


iPod[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ձախից աջ, iPod Shuffle, iPod Nano, և iPod Touch.
    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ IPod

2001 թվականին, Հոկտեմբերի 23-ին, Էփլը ներկայացրեց iPod թվային երաժշտական ​​նվագարկիչ։ Մի քանի անգամ թարմացվել մոդելները,iPod ապրանքանիշը այժմ շուկայի առաջատարն է շարժական երաժշտական ​​նվագարկիչների շուկայում զգալի առավելությամբ, ավելի քան 350 միլիոն օգտագործող 2012 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ։[16] Apple-ը համագործակցում է Nike-ի հետ և առաջարկում Nike + iPod Sports Kit, որը հնարավորություն է տալիս սինխրոնիզացնել և վերահսկել իրենց երաժշտական վարում iTunes և Nike + կայքում։

  • iPod Shuffle։ Ուլտրա շարժական թվային աուդիո նվագարկիչ, ներկայումս առկա է 2 GB մոդել, ներկայացրել է 2005 թ։
  • iPod Nano։ Շարժական մեդիա նվագարկիչ, այժմ հասանելի է 16 GB մոդելը, ներկայացրել է 2005 թվականին նախորդ մոդելների ցուցադրվել ավանդական iPod-ի ավանդական ոճով, թեև ներկայիս սերունդը աշխատոմ է multi-touch ինտերֆեյսով և ներառում է ռադիո համակարգ։ 
  • iPod Touch։ Շարժական մեդիա նվագարկիչ, աշխատում է iOS օպերացիոն համակարգով, այժմ հասանելի է 16, 32 և 64 ԳԲ մոդելների, արտադրվել է 2007 թվականին։[17]
iPhone[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ IPhone


Apple TV[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Apple Watch[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Apple Watch

Apple Watch, Խելացի ժամացույց ներկայացվել է Apple Live-ի ժամանակ (սեպտեմբերի 9,2014), iPhone 6-ի հետ միասին։ Վաճառքում հայտվնելու են երկու տարբերակով՝ 38 և 42 մմ անկյունագծով։ Սարքի հետևի մասում գտնվում է սրտի բաբախման սենսորը և տարածք՝ մագնիսական լիցքավորիչը միացնելու համար։ Apple Watch թողարկվելու է 3 տարբերակներով՝ սովորական, սպորտային և պրեմիում։ Վաճառքում կհայտնվի 2015 թվականի սկզբին։

Ծրագրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կորպորատիվ ինքնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերանիշ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Apple կազմակերպության լոգոն
Apple-ի առաջին լոգոն
Apple-ի ծիածանագույն լոգոն

Apple-ի առաջին ոչ պաշտոնական լոգոյի հեղինակը Ռոն Ուայնն էր։ Այդ լոգոյում պատկերված էր խնձորի ծառի տակ նստած Իսահակ Նյուտոնը։ Լոգոն թողարկվել է 1976 թ, ապիլի 1-ին[18]։ Կարճ ժամանակ անց լոգոն փոխարինվեց Ռոբ Յանովի «ծիածանագույն խնձոր» անգլ.՝ rainbow լոգոտիպով։ Այն հրապարակվել է 1977 թ․ օգոստոսի 4-ի Macintosh Classic 2 թողարկման հետ։ Յանովը ներկայացրել էր լոգոյի երկու տարբերակ՝ նորմալ և կծած, որոնցից Ջոբսը ընտրել է երկրորդ տարբերակը։ Յանովի ստեղծած լոգոյի նշանում կարևոր է խնձորի ձևը, որը արված է «ոսկե ճշգրտությամբ» [19]: Նախնական լոգոն փոխելու նապատկը այն էր, որպեսզի այն գրավի մարդկանց ուշադրությունը և բարձրացնի կազմակերպության վարկանիշը։ Աշխատանքը բարդ էր, շատերն արդեն պատրաստ էին Apple-ի սնանկացմանը և կազմակերպության նկատմամբ ձևավորված էր բացասական դիրքորոշում, որը կապում էին չհաջողված լոգոյի հետ։ Ստեղծված իրավիճակում անհրաժեշտ էր ստեղծել կազմակերպության նոր լոգո։ Պահանջն էր, որ այն լինի պարզ, ժամանակակից տեսքով և լավ ճանաչելի։ Դիզայներ Յանովը և Սթիվ Ջոբսը եկան այն եզրահանգման, որ իդեալական լոգոտիպը միագույն խնձորն է, որը պետք է կծած լինի աջ կողմից և չնմանվի լոլիկի։ Ջոբսին այս պատկերը շատ դուր եկավ, սակայն նա որոշեց, որ լոգոն անպայման պետք է լինի գունավոր։ Ջոբսը համոզված էր, որ գունավոր լոգոն կօգնի ձևավորել կազմակերպության վերաբերյալ դրական վերաբերմունք։ Մայքլ Սքոտը՝ Apple-ի առաջին գլխավոր գործադիր տնօրենը, ծիածանփայլ լոգոն անվանել է ամենաթանկ լոգո, որ երբևէ գոյություն է ունեցել։ Դա կապված էր այն փաստի հետ, որ այն ժամանակ գունավոր լոգոյի թողարկումը ավելի թանկ էր, քան սև-սպիտակինը։ Ռոբ Յանովը միաժամանակ գունավոր տարբերակի հետ ներկայացրել է նաև լոգոյի միագույն և մետաղական տարբերակները, սակայն կազմակերպության տնօրինությունը որոշել է կանգ առնել գունավոր տարբերակի վրա՝ չնայած թանկարժեք լինելուն [20]։ Ռոբ Յանովի բացատրությամբ գունավոր լոգոն կապված է այն հանգամանքի հետ, որ Apple-ը թողարկում է համակարգիչներ՝ գունավոր մոնիտորներով։ Այն ժամանակ Mac համակարգիչների էկրանը կարող էր արտացոլել 6 գույներ։ Հենց այդ գույներն էլ նշված են լոգոյում։ Գույների դասավորության ինչ-որ օրենքներ չկան։ Յանովը գույները դասավորել է պատահական կարգով, միայն կանաչ գույնը տեղակայված է եղել առաջին տեղում։ Այսպիսով, ձևավորվեց գունավոր կծած խնձորի տեսքով լոգոն, որը գոյատևեց մինչև 1999 թ․։ Դրանից հետո լոգոն սկսեց թողարկվել սպիտակ-սև գույներով։ Այն ժամանկ լոգոն եղել է շրջված խնձորի տեսքով, որպեսզի փակ համակարգչի դեպքում այն հայտնվեր օգտվողի դիմաց ուղիղ դիրքով [21]։ 1999 թ․ օգոստոսի 27-ին (IMAC G3-ի թողարկումից մեկ տարի անց) Apple-ը պաշտոնապես հրաժարվեց ծիածանագույն լոգոյից, սկսեց օգտագործել միագույն լոգո, որը ձևով նման է «ծիածանագույն խնձորին»։ Ակվա թեմատիկայով տարբերակը օգտագործվել է 1999-2003 թթ, իսկ ապակյա թեմատիկայով տարբերակը՝ 2007-2013 թթ․։

Գլխավոր էջում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էփլի պաշտոնական կայքի գլխավոր էջում  արդեն տեղադրվել է մի շարք անձանց մասին հոդվածներ ի հիշատակ կամ հարգանքի տուրք մատուցելու նարանց հիշատակին։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Apple logo black.svg  Էփլ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Tim_Cook
  2. http://www.beatsbydre.com/aboutus
  3. 3,0 3,1 Знакомьтесь: компьютер // Под ред. В. М. Курочкина. — М.: Мир, 1989. ISBN 5-03-001147-1
  4. MacNN Staff (2006-06-11)։ «Apple, Google tops in loyalty survey»։ Macnn News։ MNM Media, LLC։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-24-ին։ Վերցված է 2010-05-19 
  5. Apple Inc.: NASDAQ:AAPL quotes & news - Google Finance
  6. Знакомьтесь: компьютер. Пер. с англ. Под ред. и с предисл. В. М. Курочкина. — М.: Мир, 1989. — 240 с, ил. ISBN 5-03-001147-1
  7. История компании Apple: 16.02.2010 :: История компании Apple
  8. «Ամբողջ աշխարհում սմարթֆոնների մատակարարումները վերին մեկ միլիարդ միավորներն առաջին անգամ»:
  9. Ան Ֆիշեր (Մարտի 17, 2008): «Ամերիկայի մեծ մասը գրաված Ընկերություններ": Fortune 157 (5): 65-67.
  10. Գեոֆ Կոլվին, (Մարտի 16, 2009 թ.) «Աշխարհի առավել հույզերով ընկերությունը ընկերություններ 2009» Fortune 159 (5): 76.
  11. Ստուարտ Էլիոտ (սեպտեմբերի 29, 2013): «Էփլը առաջ է անցնում Կոկա-Կոլայից և դառցել է ամենաարժեքավոր բրենդը»: The New York Times. Վերցված է 21 հոկտեմբերի, 2013 թ.
  12. «Էփլի մնրածախ խանութների ցանկ»: Apple Inc. Վերցված է Հունիս 9, 2014 թ.
  13. «Էփլի Ռեպորտաժ երրորդ եռամսյակի արդյունքներ»: Apple Inc. Վերցված է 10 հոկտեմբերի, 2014 թ.
  14. «Ինչպես iTunes փոխվել երաժշտություն, և աշխարհը»: CNN. Ապրիլ 26, 2013 Ստացված Հուլիս 8, 2013 թ.
  15. Աշխարհի 20 ամենաարժեքավոր ապրանքանիշերը. Apple-ը կրկին առաջատարն է (լուսանկարներ) Tert.amՎերցված 14-10-2014 (հայ.)
  16. «iPod touch և iPod nano նոր փլեյերները հանվել են վաճառքի» Tert.am Վերցված 15-10-2014(հայ.)
  17. «iPod Touch: HD տեսաձայնագրում». Apple Inc. Վերցված է Հոկտեմբեր 22, 2012.
  18. http://macradar.ru/apple/apple-logo/
  19. http://origin.iknowit.ru/paper1343.html
  20. http://www.wired.com/2003/09/apple-doin-the-logo-motion/
  21. http://macovod.net/2009/04/istoriya-poyavleniya-samogo-izvestnogo-logotipa-apple/

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]