Թմրանյութերի դեմ պատերազմ Ֆիլիպիններում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թմրանյութերի դեմ պատերազմ Ֆիլիպիններում
Rodrigo Duterte showing diagram of drug trade network 1 7.7.16.jpg
Կորուստներ

92 սպանված (Ոստիկանություն և ռազմականներ)[1][2]

  • 227 վիրավոր[1]

4,854 մարդ մահացել է ոստիկանության պաշտոնական գործողություններում

(Ֆիլիպինների կառավարության պնդմամբ)[3]
20,000 (Սենատոր Անտոնիո Թրիլանեսի պնդմամբ)[4][5]

Թմրանյութերի դեմ պատերազմ Ֆիլիպիններում, սկսել է Ֆիլիպինների նոր նախագահ Ռոդրիգո Դուտերտենի իշխանության օրոք՝ 2016 թվականի հուլիսին[6]: Ընդամենը մի քանի շաբաթվա ընթացքում դրա սկզբից սպանվել է մոտ 2 հազար մարդ[7],մի քանի ամսում ավելի քան 3,5 հազար մարդ[8]: 2016 թվականի օգոստոսին, ըստ երկրի իշխանությունների հայտարարությունների՝ շուրջ 600 000 թմրավաճառ հանձնվել է իրավապահ մարմիններին, որ սպանվածներն չլինեն կառավարության հակաթմրամիջոցային արշավի ընթացքում[6]:

Ըստ արևմտյան ԶԼՄ-ների՝ ոստիկանությունն ու «ժողովրդական հավաքականները» ակտիվորեն կիրառում են արտադատական մահապատիժներ[7][9]: Ֆիլիպինների իշխանությունների գործողությունները առաջացրել են ծանր քննադատություններ ՄԱԿ-ում, ԱՄՆ-ում և ԵՄ-ում՝ Մարդու իրավունքների խախտումների համար[10][11]: Ի պատասխան Ֆիլիպինների նախագահ Ռոդրիգո Դուտերտեն մի քանի կտրուկ հայտարարություն է արել ՄԱԿ-ի[12], ԱՄՆ-ի[13] և ԵՄ-ի հասցեին[14][15], նա կոչ է արել չմիջամտել իր երկրի ներքին գործերին և սպառնացել է դուրս գալ ՄԱԿ-ից[16]: Արևմուտքի հետ հարաբերությունների կտրուկ վատթարացման ֆոնին Դուտերտեն որոշել է փոխել Ֆիլիպինների արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները՝ ուղղություն վերցնելով Ռուսաստանի և Չինաստանի հետ մերձեցման ուղղությամբ[17]:

Իրադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իրավիճակը տարածաշրջանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շատ Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան երկրներում բնորոշ է թմրանյութերի նկատմամբ խիստ օրենսդրությունը: Մասնավորապես, թմրավաճառության համար մահապատիժ է նախատեսված Ինդոնեզիայում, Չինաստանում, Վիետնամում, Սինգապուրում, Մալայզիայում, Թաիլանդում[18]: Տարբեր ժամանակներում այդ երկրներում անցկացվել են թմրանյութերի լայնածավալ պատերազմներ: Այսպես, 20-րդ դարի 80-ական թվականներին թմրանյութերի վաճառքի մեջ կասկածվողների արտադատական մահապատիժների ալիքը շրջել է Ինդոնեզիայում, երբ երկու տարում՝ 1983-ից մինչև 1985-ը, հազարավոր մարդիկ են սպանվել: 2003 թվականին Թաիլանդում հակաթմրամիջոցային արշավի մեկ ամսվա ընթացքում սպանվել է 1200 մարդ, 13 հազարը ձերբակալվել է և ևս 36 հազարը հանձնվել ոստիկանությանը[18][19]:

Ֆիլիպիններում թմրանյութերի հետ կապված իրավիճակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2002 թվականին Ֆիլիպինների նախագահ Գլորիա Արոյոն ստորագրել է օրենք, որը նախատեսում է թմրանյութերի տերերին պատիժների խստացում՝ մահապատիժ սահմանելով 10 գրամ հերոին կամ 50 գրամ մեթամֆետամին ունենալու համար: Ավելի վաղ բարձրագույն պատժաչափը նախատեսված էր 200 գ-ից ավելի մեթամֆետամին և 40 գ հերոին պահելու համար: Այս օրենքը կառավարական քարոզարշավի մի մասն էր, որն ուղղված էր երկրում աճող թմրաբիզնեսի ջախջախմանը, որը փորձում էր Ֆիլիպինները վերածել թմրանյութերի տարածման տարածաշրջանային կենտրոնի[20]: 2006 թվականին Ֆիլիպիններում մահապատիժը չեղյալ էր հայտարարվել[21][22]:

2014 թվականին երկրում առգրավված բոլոր թմրանյութերից 8,9 տոկոսը բաժին է ընկել կանեփի, իսկ 89 տոկոսը՝ մեթամֆետամինների[23]: Ֆիլիպինների բնակիչների շրջանում իր ժողովրդականության համար «շաբուն»՝ մեթամֆետամինի տեղական տարատեսակը, անվանում էին «ֆիլիպինցիների թմրադեղ»: Ի սկզբանե այն արտադրվել է միայն Ֆիլիպիններում և Ինդոնեզիայում, սակայն ժամանակի ընթացքում թմրանյութերի տարածման աշխարհագրությունն ընդլայնվել է՝ հասնելով Իրանին և Եվրոպային[24]: 2009-2014 թվականներին Ֆիլիպինները մտնում էր այն երկրների հնգյակի մեջ, որտեղ Լատինական Ամերիկայից կոկաին էր հասցվում[25]:

Ըստ որոշ գնահատականների՝ 2016 թվականին Ֆիլիպիններում մոտ 3 մլն թմրամոլ կա, իսկ աղքատ շրջաններում թմրանյութերից կախված է բնակչության մինչև 35 տոկոսը[26]: Ընդ որում, սև շուկայում մեթամֆետամինի արժեքը նվազել է մեկ գրամի դիմաց մինչև 22 դոլար: Այսպիսով, թմրադեղն ավելի ու ավելի մատչելի է դարձել բնակչության լայն զանգվածների համար[26]:

Ռոդրիգո Դուտերտեի հակաթմրանյութային քարոզարշավ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թմրավաճառների դեմ պայքարը ֆիլիպինցի քաղաքական գործիչ Ռոդրիգո Դուտերտեն սկսել է՝ լինելով Դավաո քաղաքի քաղաքապետ: Այդ պաշտոնում գտնվելու 22 տարվա ընթացքում Դուտերտեն կազմավորվել է կազմակերպված հանցավորության և թմրավաճառների դեմ անզիջում մարտիկի կերպար: Նրա պաշտոնավարման ընթացքում սպանվել է ավելի քան հազար մարդ, որոնք, ոստիկանության տվյալներով, կապված են եղել քրեական աշխարհի հետ[27]: Հանցագործության դեմ պայքարի իր մեթոդների համար Դուտերտեն ստացել է «Կարատել» մականունը[28] (անգլ.՝ The Punisher[29]):

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Ֆիլիպինյան լրատվական գործակալություն #RealNumbersPH Archived 2018-07-28 at the Wayback Machine.
  2. «5 PDEA agents killed in Lanao del Sur ambush»։ Rapler։ Վերցված է 10-10-2018 
  3. Over 400 died in one month of drug war; death toll now at 4,800 — PNP » Manila Bulletin News
  4. «PNP's drug war death toll tops 4,500 before SONA 2018»։ Rappler 
  5. «In Numbers Statistics of the Philippines war drugs»։ Rapler։ Վերցված է 10-10-2018 
  6. 6,0 6,1 «На Филиппинах 600 тысяч наркоторговцев сдались властям»։ Meduza։ 2015-08-23։ Վերցված է 07-09-2016 
  7. 7,0 7,1 «Война с наркотиками на Филиппинах: "я убиваю за деньги"»։ Русская служба Би-би-си։ 30 августа 2016 года։ Վերցված է 09-07-2016 
  8. «Филиппины вслед за Россией могут покинуть Международный уголовный суд»։ ТАСС։ Վերցված է 17-11-2016 
  9. «The Guardian: тайные полицейские эскадроны причастны к убийствам наркодельцов на Филиппинах»։ News.ru։ 4 октября 2016 года։ Վերցված է 10-10-2016 
  10. «СМИ: 10 отрядов полиции на Филиппинах отстреливают наркоманов и торговцев зельем»։ Росбалт։ 4 октября 2016 года։ Վերցված է 10-10-2016 
  11. «На Филиппинах в ходе борьбы с преступностью убиты более 2 тысяч человек»։ РИА Новости։ 4 сентября 2016 года։ Վերցված է 10-10-2016 
  12. «В ООН ответили назвавшему Пан Ги Муна «дураком» президенту Филиппин»։ Lenta.ru։ 21 сентября 2016 года։ Վերցված է 10-10-2016 
  13. «Президент Филиппин обозвал Обаму сыном шлюхи»։ Lenta.ru։ 5 сентября 2016 года։ Վերցված է 10-10-2016 
  14. «Президент Филиппин "послал" Евросоюз после критики кампании по борьбе с наркотиками»։ News.ru։ 21 сентября 2016 года։ Վերցված է 10-10-2016 
  15. «Президент Филиппин пригрозил юристам из ООН и Евросоюза допросом»։ РИА Новости։ 22 сентября 2016 года։ Վերցված է 10-10-2016 
  16. «Президент Филиппин не исключил выхода страны из ООН»։ Интерфакс։ 21 августа 2016 года։ Վերցված է 10-10-2016 
  17. «Филиппины открываются в противоположную сторону. Президент Родриго Дутерте поворачивается к Москве и Пекину»։ Коммерсант։ 28 сентября 2016 года։ Վերցված է 10-10-2016 
  18. 18,0 18,1 «Вдохновившсь примером Филиппин, Индонезия начинает войну с наркоторговцами»։ News.ru։ 2016-09-07։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-09-08-ին։ Վերցված է 2016-09-07 
  19. «В Таиланде убита тысяча наркоторговцев»։ Русская служба Би-би-си։ 2003-02-26։ Վերցված է 2016-09-07 
  20. «Филиппины ужесточили наказание за обладание наркотиками»։ РИА Новости։ 2002-06-08։ Վերցված է 2016-09-08 
  21. «Страны, отменившие и сохраняющие смертную казнь - 2007»։ Международная амнистия։ 2007-09-19։ Վերցված է 2016-09-08 
  22. «Новый президент Филиппин пообещал вернуть смертную казнь»։ Русская служба Би-би-си։ 2016-06-16։ Վերցված է 2016-09-08 
  23. «На улицах Филиппин по призыву нового президента массово убивают наркодельцов и наркоманов»։ News.ru։ 2016-08-03։ Վերցված է 2016-09-07 
  24. «Шабу, филиппинский наркотик, который теперь пугает Италию»։ La Stampa։ 2014-01-13։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-09-20-ին։ Վերցված է 2016-09-07 
  25. «Филиппины: массовые убийства как борьба с наркомафией»։ РИА Новости։ 2016-08-24։ Վերցված է 2016-10-09 
  26. 26,0 26,1 «Военные новости: убить 100 тысяч преступников»։ ИноСМИ.ру։ 2016-08-29։ Վերցված է 2016-09-07 
  27. «Каратель прорвался во власть. За что нового президента Филиппин не любят правозащитники и католическая церковь»։ Lenta.ru։ 2016-07-01։ Վերցված է 2016-10-25 
  28. «Президент приказал убивать. Филиппинский "каратель", которого всерьёз опасаются олигархи»։ Фокус (журнал, Украина)։ 2016-07-01։ Վերցված է 2016-09-16 
  29. «Rodrigo Duterte, 'the punisher', sworn in as Philippines' president» (անգլերեն)։ The Daily Telegraph։ 2016-06-30։ Վերցված է 2016-10-26 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]