Էքվթիմե Թակաիշվիլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էքվթիմե Թակաիշվիլի
վրաց.՝ ექვთიმე სიმონის ძე თაყაიშვილი
Takaishvili.jpg
Ծնվել էհունվարի 3, 1863(1863-01-03)
ԾննդավայրԼիխաուր, Քութայիսի նահանգ, Օզուրգեթի գավառ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էփետրվարի 21, 1953(1953-02-21) (90 տարեկանում)
Մահվան վայրԹբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Անդրկովկասյան ԴՖՀ
Flag of Georgia (1918–1921).svg Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունՔութայիսի դասական գիմնազիա և Սանկտ Պետերբուրգի համալսարան
Մասնագիտությունմարդաբան, հնագետ, պատմաբան և համալսարանի պրոֆեսոր
ԱշխատավայրQ12864966?, Society for the Spreading of Literacy Among Georgians?, Q12868991?, Թբիլիսիի պետական համալսարան և Վրաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Զբաղեցրած պաշտոններՎրաստանի խորհրդարանի պատգամավոր
Քաղաքական կուսակցությունNational Democratic Party?
Eqvtime Takaishvili Վիքիպահեստում

Էքվթիմե Թակաիշվիլի (վրաց.՝ ექვთიმე თაყაიშვილი), հունվարի 3, 1863(1863-01-03), Լիխաուր, Քութայիսի նահանգ, Օզուրգեթի գավառ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 21, 1953(1953-02-21), Թբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ, վրացի պատմաբան, հնագետ և հասարակական գործիչ

Ծնվել է Արևմտյան Վրաստանի Գուրիա մարզի (նախկինում՝ ռուսական կայսրության Քութայիսի նահանգ) Լիխաուրի գյուղում, գավառական ազնվականի ընտանիքում: 1887 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանը: 1887-1917 թվականներին պատմություն է դասավանդել Թիֆլիսի հեղինակավոր դպրոցներում, այդ թվում՝ ազնվականական գիմնազիայում: Միաժամանակ եռանդուն կերպով գիտական ուսումնասիրություններ է կատարել, 1907-1921 թվականներին նաև ղեկավարել Վրաստանի պատմության և ազգագրության ընկերությունը: 1907-1910 թթ. մի շարք հնագիտական արշավախմբեր է կազմակերպել և պեղումներ կատարել Տայք-Կղարջքի հին վրացական համարած հատվածում՝ Տաո-Կլարջեթիում, որը մնացել է ներկայիս Թուրքիայի տարածքում:

Ռուսաստանում 1917 թվականին տեղի ունեցած փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Թակաիշվիլին ակտիվորեն ներգրավվել է քաղաքական գործընթացներում, մասնակցել Վրաստանի ազգային ժողովրդավարական կուսակցության հիմնադրման աշխատանքներին, 1919 թվականին ընտրվել Վրաստանի սահմանադիր ժողովի նախագահի տեղակալ և այդ պաշտոնը վարել մինչև 1921 թվականը՝ մինչև 11-րդ կարմիր բանակի ներխուժմամբ Վրաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումը: 1921 թվականին հայրենիքից տարագրվելով Ֆրանսիա՝ իր հետ տարել, փրկել, պահպանել է վրացական նյութական մշակույթի բազմաթիվ մեծարժեք նմուշներ, որոնք հետագայում վերադարձրել է Վրաստանի կառավարությանը: Մահից հետո դասվել է վրաց ուղղափառ եկեղեցու սրբերի շարքին: Հետմահու արժանացել է նաև Վրաստանի ազգային հերոսի կոչման[1]:

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Три исторические хроники; Тифлис 1890
  • Житие Картли. Тифлис 1906
  • Археологические экскурсии, розыскания и заметки, в. 1-5, Тифлис, 1905—1915;
  • Христианские памятники; Москва 1909 (МАК, т. 12)
  • Les antiquités géorgiennes. Société géorgienne d’histoire et d’ethnographie, Тифлис 1909
  • Album d’arquitecture géorgienne. Éd. de l’Univ. de Tiflis, Тифлис 1924
  • Описание рукописей Общества распространения грамотности среди грузинского населения, т. 1-2, кн. 1-8, Тифлис, 1904-12;
  • Государство иберов и государство картов, «Мнатоби», 1948, No 8 (на груз, яз.);
  • Хроника Сумбата Давидовича о Багратионах Тао-Кларджети, в сб.: Материалы по истории Грузии и Кавказа, в. 27, Тб., 1949 (на груз. яз.);
  • Археологическая экспедиция 1917 г. в Южные провинции Грузии, Тб., 1952.
  • Библ. трудов академика Е. С. Такайшвили, Тб., 1963.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • (անգլ.) A website dedicated to E. Takaishvili. Retrieved on 2008-07-06.
  • (ռուս.) Такаишвили, Эквтиме. Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов — жертв политического террора в советский период (1917—1991). Изд. подготовили Я. В. Васильков, М. Ю. Сорокина. СПб.: Петербургское Востоковедение, 2003. 496 с.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Mikheil Saakashvili – Georgia will not kneel, or lick the conqueror’s boots»։ InterPressNews։ 26 October 2013։ Վերցված է 14 January 2015 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]