Jump to content

Էվարիստ Գալուա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էվարիստ Գալուա
ֆրանսերեն՝ Évariste Galois
Ծնվել էհոկտեմբերի 25, 1811(1811-10-25)[1][2][3][…]
Բուլ-լա-Ռեն, Ֆրանսիա[1]
Մահացել էմայիսի 31, 1832(1832-05-31)[4][1][5][…] (20 տարեկան)
Փարիզ, Ֆրանսիա[1]
մենամարտ
ԳերեզմանՄոնպարնաս գերեզմանատուն[6]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս
Հաստատություն(ներ)Բարձրագույն նորմալ դպրոց և National Guard (France, 1830-1871)?[1]
Գործունեության ոլորտԳալուայի տեսություն
ԱնդամակցությունSociety of People of Friends?
Ալմա մատերԲարձրագույն նորմալ դպրոց (1830)[1] և Լյուդովիկոս Մեծի լիցեյ (1829)[1]
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[4]
Ազդվել էԱդրիեն-Մարի Լեժանդր
Պարգևներ
ՀայրNicolas-Gabriel Galois?
Ստորագրություն
Изображение автографа
 Évariste Galois Վիքիպահեստում

Էվարիստ Գալուա (ֆրանսերեն՝ Évariste Galois, հոկտեմբերի 25, 1811(1811-10-25)[1][2][3][…], Բուլ-լա-Ռեն, Ֆրանսիա[1] - մայիսի 31, 1832(1832-05-31)[4][1][5][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[1]), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս։ Գալուաի պատկերացումների վրա է կառուցված հանրահաշվական հավասարումների տեսությունը։ Էվարիստ Գալուան սովորել է Լուի-լե-Գրան լիցեյում, 1830 թ. ընդունվել է Փարիզի մանկավարժական համալսարան (ֆրանսերեն՝ École normale supérieure (Paris)) և մեկ տարի անց հեռացվել է քաղաքական նկատառումներով։ Թեև նա շատ կարճ կյանք է ապրել՝ ընդամենը 21 տարի, սպանվել է մենամարտում, սակայն մենամարտի նախօրյակին ընկերոջն ուղղված նամակում նա շարադրել է հանրահաշվական ֆունկցիաներից կախված ինտեգրալների մասին հիմնական թեորեմները։ Նրա ուսումնասիրությունները բացառիկ մեծ ազդեցություն են ունեցել հանրահաշվի զարգացման վրա։ Ըստ էության՝ Գալուան ստեղծել է հանրահաշվական վերջավոր տարրերի ամբողջական տեսություն՝ խմբերի տեսությունը, որն այժմ կոչվում է նրա անունով։

Գալուան ստեղծել է նաև աղմկակայուն կոդավորման տեսության հիմքերը, առանց որի հնարավոր չէր լինի իրականացնել թվային տեղեկույթի և թվային հեռուստատեսության հաղորդումները։

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան // Գիրք 1 // հատոր 1 // Երևան // 2008 թ., էջ 201

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էվարիստ Գալուա» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 660