Էդվարդ Մուրադյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox masks.png
Էդվարդ Մուրադյան
ԾննդավայրԽարբերդ
Մահվան վայրԵրևան
Մասնագիտությունռեժիսոր
ՔաղաքացիությունՀայկական ԽՍՀ

Էդվարդ Մուրադի Մուրադյան (, Խարբերդ), սովետական թատրոնի ու կինոյի հայ ռեժիսոր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է փաստաբան Մուրադ Մուրադյանի և Մարիամ Մուշյանի ընտանիքում։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ հոր զոհվելուց հետո մայրը երեխաների հետ 1918 թվականի փախչում են Հալեպ (Սիրիա)։ Էդվարդը սովորել է Հայկազյան դպրոց-վարժարանում։ Իր ուսուցիչներն են եղել Երուխանը, պոետ Տիրան Կարվարենցը, գրականագետ Փոլ Բորենին և կոմպոզիտոր Բարսեղ Կանաչյանը։ Հենց այդ ժամանակ էլ ընդունվեց Անդրանիկ թատերախումբ, միանգամից ստանալուց Շեքսպիրի «Վենետիկի վաճառականը» ներկայացման գլխավոր՝ Շեյլոքի դերը։

1925 թվականին ընտանիքն գաղթում է Սովետական Հայաստան, ապրել Էջմիածնում, հետո՝ Երևանում։ 1929-1927 թվականներին որպես արտիստ աշխատել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում, հետո դառնում է Հայաստանի աշխատավորների շարժական թատրոնի հիմնադիրներից մեկը։ 1930-1948 թվականներին աշխատեց Ա․ Միկոյանի անվան պատանի հանդիսատեսի թատրոնում, ղեկավարեց թատրոնի Թատերական պարբերականի կոլեգիա։ 1948 թվականից՝ Խորհրդային Հայաստանի թատերական գործիչների միության անդամ։ 1948 թվականից մինչև կյանքի վերջ աշխատել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում որպես դերասանական ֆակուլտետի օգնական-լաբորանտ, ներկայացումների մասով ղեկավար, դերասանական ֆակուլտետի դեկան։ 1959 թվականից՝ ինստիտուտի գիտնական քարտուղար։ Որպես հասարակական գործունեություն ղեկավարում էր նաև ագիտացիոն կետը, պատի թերթի խմբկոլը, եղել է ընտրական հանձնաժողովի քրտուղար։ Տարբեր տարիներին եղել է Երևանի պիոներների և աշակերտների պալանի, երեխաների գեղարվեստական դաստիարակության թատերական գեղարվեստական ղեկավար։

Երևաում ավարտել է Մարքսիզմ-լենինիզմի համալսարանի աշխատավորների արվեստի երկամյա ֆակուլտետը։ Տիրապետում էր ռուսերեն, ֆրանսերեն, արաբերեն և թուրքերեն լեզուներին։

Մահացել է շարունակական հիվանդության պատճառով։ Թաղվել է Երևանում՝ Շահումյանի գերեզմանատանը։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինը՝ Հայկանուշ Խաչատրյանը եղել է Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բալետի պարուհի։ Երեխաներ․

  • դուստր Իվետա Մուրադյան՝ Ա․ Սպենդիարյանի օպերայի և բալետի թատրոնի բալետի պարուհի,
  • որդի Դավիդ Մուրադյան՝ (ծնվ. 1950)՝ գրող։

Թոռներ․ Արմեն Մուրադյան՝ կինոյի արտիստ, Սեդա Մուրադյան՝ լրագրող։

Եղբայրներ․

Արվեստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թատրոնի դերեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Անդրանիկ» թատերախումբ
  1. «Տրիլբի», Գ․ Գեյ՝ Բիլլի[1]
  2. «Վենետիկի վաճառականը», Վ․ Շեքսպիր՝ Շեյլոք (գլխավոր դեր)
  3. «Ավարայրի արծիվը»՝ Լևոն
  4. «Վերադարձ»՝ Եֆիմ

Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն

  1. «Լապտերի կողքին», Գեորգի Նիկիֆորով և Վ․ Կոռոլյովիչ՝ ծառա
Հայաստանի աշխատավորների թատրոն
  1. «Ռևիզոր», Նիկոլայ Գոգոլ՝ Դոբչինսկի
  2. «Կարմիր արծիվ», Սևերյանին՝ Լեոնիդ
  3. «Քարե հյուր», Ալեքսանդր Պուշկին՝ Դոն Ժուան (գլխավոր դեր)
  4. «Ստրիպիրուխին»՝ Սերգեյ
Ա․ Միկոյանի անվան պատանի հանդիսատեսի թատրոն
  1. «Տիլ Ուլենշպիգել» Տիլ Ուլենշպիգել (գլխավոր դեր), Բրոդերեդի, դուքս Էգմոնտ
  2. «Ձյունե թագուհին», Եվգենի Շվարց՝ իշխան Կլաուս
  3. «Կեղծ հիվանդ», Մոլիեր՝ Կլեանտ, Թոմաս Դուաֆուարուս
  4. «Միջամառնային գիշերվա երազ», Շեքսպիր՝ Ֆիլոստրատ
  5. «Հատուկ առաջադրանք»՝ Միխայիլ Լոզնիկով
  6. «Հրե շրջանակում», Վ․ Անանյան՝ Ասադ, Ձավարյան
  7. «Մաշինկա»՝ Վիկտոր
  8. «Զոյա», Գ․ Յախջյան՝ Պետյա
  9. «Չարություն» Ա․ ՀԳուլակյան՝ Ադոլֆ

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • մեդալ «Մեծ Հայրենական պատերազմում 1941—1945 թվականներին մասնակցության համար»
  • մեդալ «Սոցիալիստական մրցումների հաղթող» (1973)
  • մեդալ «աշխատանքի վետերան»

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Արդեն լինելով Հայաստանում, այդ ներկայացումը ցուցադրվեց անտրեպրիզում և նախկինի պես մարմնավորում էլ Բիլլիի դերը

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]