Էդմունդ Վնուկ-Լիպինսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էդմունդ Վնուկ-Լիպինսկի
Edmund Wnuk-Lipiński
2008.04.17 Edmund Wnuk Lipinski Fot. Mariusz Kubik 02.jpg
Ծնվել էմայիսի 4, 1944(1944-05-04)[1]
Սուխա, Gmina Lubiewo, Tuchola County, Kuyavian-Pomeranian Voivodeship, Լեհաստան
Մահացել էհունվարի 4, 2015(2015-01-04) (70 տարեկանում)
Վարշավա, Լեհաստան
ԳերեզմանWawrzyszewski Cemetery
ՔաղաքացիությունFlag of Poland.svg Լեհաստան
ԱզգությունԼեհեր
Մասնագիտությունսոցիոլոգ, գրող, համալսարանի պրոֆեսոր և գիտաֆանստաստիկ գրող
Հաստատություն(ներ)Նոտր Դամ համալսարան և Եվրոպական քոլեջ
Գործունեության ոլորտՀասարակագիտություն և political sociology?
ԱնդամակցությունԼեհական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերFaculty of Philosophy and Sociology, University of Warsaw?
Տիրապետում է լեզուներինլեհերեն
ՊարգևներJanusz A. Zajdel Award?
Edmund Wnuk-Lipiński Վիքիպահեստում


Էդմունդ Վնուկ-Լիպինսկի (լեհ.՝ Edmund Wnuk-Lipiński, մայիսի 4, 1944, Սուխա, Պոմերանիա, Վարտելանդ, Երրորդ Ռայխ - հունվարի 4, 2015, Վարշավա, Լեհաստան), լեհ սոցիոլոգ, քաղաքագետ և գրող։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երիտասարդ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդմունդ Վնուկ-Լիպինսկին ծնվել է 1944 թվականի մայիսի 4-ին Սուխայում[2]։ 1966 թվականին ավարտել է Վարշավայի համալսարանի սոցիոլոգիայի բաժինը։ 1992 թվականին ստացել է Վարշավայի համալսարանի հումանիտար գիտությունների պրոֆեսորի կոչում[3]։

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1991 թվականին հիմնադրել է Լեհաստանի գիտությունների ակադեմիայի Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտը և մինչև 1993 թվականը եղել է նրա տնօրենը[2]։ 1995-1996 թվականներին եղել է Հասարակական աշխատանքների ինստիտուտի ղեկավար[4]։ Դասախոսություններ է կարդացել Վիեննայի հումանիտար գիտությունների ինստիտուտում, Նոտր-Դամի համալսարանում, Ֆրանսիայի Գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնում, Կանադայի, Նորվեգիայի, Բուլղարիայի և Գերմանիայի համալսարաններում[5]։ 2006-2012 թվականներին եղել է Վարշավայի «Collegium Civitas» համալսարանի ռեկտորը, այնուհետև սոցիոլոգիայի ամբիոնի ղեկավարն ու պատվավոր ռեկտորը[2][6]։ Եղել է Միջազգային սոցիոլոգիական ասոցիացիայի և Յագելոնսկի ինստիտուտի խորհրդի անդամ[7]։

Քաղաքական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եղել է «Սոլիդարնոստ» շարժման սոցիալական քաղաքականության խորհրդական և դեմոկրատական ընդդիմության կողմից մասնակցել Կլոր սեղանին[8]։ 1989-1991 թվականներին գլխավորել է Քաղաքացիական խորհրդարանական ակումբի գիտական խորհրդատուների թիմը[9]։ 2008 թվականից եղել է Լեհաստանի նախագահին կից կրթության և հետազոտությունների հարցերով խորհրդի անդամ[10][11]։ 2010 թվականի արտահերթ նախագահական ընտրությունների ժամանակ եղել է Բրոնիսլավ Կոմորովսկուն սատարող կոմիտեի անդամ[12]։

Մահ և հուղարկավորություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդմունդ Վնուկ-Լիպինսկին մահացել է 2015 թվականի հունվարի 4-ին Վարշավայում՝ ծանր հիվանդությունից հետո, 70 տարեկանում[2][13]։ Հրաժեշտի արարողությունը տեղի է ունեցել հունվարի 9-ին Վարշավայի Սուրբ Աննա եկեղեցում, հուղարկավորությունը՝ Վավժիշևսկի գերեզմանատանը[14][15][16]։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2010 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Լեհաստանի նախագահ Բրոնիսլավ Կոմորովսկին Էդմունդ Վնուկ-Լիպինսկուն շնորհել է Լեհաստանի վերածննդի շքանշան «գիտա-հետազոտական, կրթական և սոցիալական գործունեության բնագավառներում ունեցած ակնառու ձեռքբերումների, Լեհաստանում և ամբողջ աշխարհում գիտության ժողովրդականացման համար»[17]։

Մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որպես գրող՝ Վնուկ-Լիպինսկին մասնագիտացել է սոցիալական ֆանտաստիկ գրականության բնագավառում, որում նկարագրվում է սոցիալական տարբեր խմբերի մարդկանց և տոտալիտար պետության կառավարության հարաբերությունները[18]։ Նրա առավել հայտնի ստեղծագործություններից է «Apostezjon» եռերգությունը՝ բաղկացած «Wir pamięci» (1979), «Rozpad połowiczny» (1988) և «Mord założycielski» (1989) գրքերից[19]։ 1988 թվականին Վնուկ-Լիպինսկին իր «Rozpad połowiczny» գրքի համար ստացել է Յանուշա Ա․ Զայդելի անվան մրցանակ[20]։

Սոցիոլոգիայի բնագավառի ընտրյալ աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Praca i wypoczynek w budżecie czasu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Gdańsk 1972
  • Metody badania czasu wolnego a socjologiczna interpretacja materiału empirycznego. Referat, Komitet Statystyki i Ekonometrii PAN, Gdańsk 1973
  • Czas wolny. Współczesność i perspektywy, Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975
  • Problematyka kształtowania się potrzeb czytelniczych, Instytut Książki i Czytelnictwa, BN, Warszawa 1975
  • Rozumienie kultury. Szkice socjologiczne, Instytut Wydawniczy CRZZ, Warszawa 1979
  • Budżet – struktura społeczna – polityka społeczna, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1981
  • Rozpad połowiczny. Szkice z socjologii transformacji ustrojowej, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 1991
  • Demokratyczna rekonstrukcja. Z socjologii radykalnej zmiany ustrojowej, PWN, Warszawa 1996
  • Granice wolności. Pamiętnik polskiej transformacji, Warszawa 2003
  • Świat międzyepoki, Znak, Kraków 2004
  • Socjologia życia publicznego, Scholar, Warszawa 2005

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «Prof. Edmund Wnuk-Lipiński nie żyje»։ Wiadomości - Gazeta.pl։ 4 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015 
  3. «Edmund Wnuk-Lipiński»։ Nauka Polska։ Վերցված է 22 января 2015 
  4. «Socjolog prof. Edmund Wnuk-Lipiński nie żyje. "Odszedł niekwestionowany autorytet"»։ Polskie Radio։ 4 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015 
  5. «Nie żyje profesor Edmund Wnuk-Lipiński»։ Polityka։ 4 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015 
  6. «Prof. Edmund Wnuk-Lipiński nie żyje»։ Gazeta Wyborcza։ 4 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015 
  7. «Edmund Wnuk-Lipiński»։ TVN24։ 20 мая 2011։ Վերցված է 22 января 2015 
  8. «Zmarł Edmund Wnuk-Lipiński»։ Niezależna.pl։ 4 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015 
  9. «Edmund Wnuk-Lipiński»։ Ludzie Wprost։ Վերցված է 22 января 2015 
  10. «Grono kompetentnych osób»։ Президент Польши։ 19 февраля 2008։ Վերցված է 22 января 2015 
  11. «Rada do spraw Edukacji i Badań Naukowych przy Prezydencie RP»։ Президент Польши։ Վերցված է 22 января 2015 
  12. «Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego»։ Onet.pl։ 16 мая 2010։ Վերցված է 22 января 2015 
  13. «Odszedł wybitny socjolog. Profesor Edmund Wnuk-Lipiński nie żyje»։ Dziennik.pl։ 4 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015 
  14. «Edmund Wnuk-Lipiński»։ Gazeta Wyborcza։ 8 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015 
  15. «Pogrzeb prof. Edmunda Wnuk-Lipińskiego»։ Collegium Civitas։ 5 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015 
  16. «Żegnamy profesora Edmunda Wnuk-Lipińskiego»։ Instytut Spraw Publicznych։ 9 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015 
  17. «Lista odznaczonych pracowników naukowych»։ Президент Польши։ Վերցված է 22 января 2015 
  18. «Edmund Wnuk-Lipiński»։ Nagroda im. Janusza A. Zajdla։ Վերցված է 22 января 2015 
  19. «Nie żyje prof. Edmund Wnuk-Lipiński. Miał 71 lat»։ Polska Times։ 4 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015 
  20. «Zmarł znany socjolog prof. Edmund Wnuk-Lipiński»։ TVP.PL։ 4 января 2015։ Վերցված է 22 января 2015