Էդմունդ Դևիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էդմունդ Դևիս
Դիմանկար
Ծնվել էհոկտեմբերի 2, 1827(1827-10-02)[1]
ԾննդավայրՍենտ Օգաստին, Ֆլորիդա, ԱՄՆ
Մահացել էփետրվարի 7, 1883(1883-02-07)[1][2] (55 տարեկան)
Մահվան վայրՕստին, ԱՄՆ
ԳերեզմանՏեխաս նահանգի գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of the United States (1877–1890).svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունսպա, փաստաբան և դատավոր
Զբաղեցրած պաշտոններՏեխաս նահանգի նահանգապետ
ԿուսակցությունԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն
Edmund Jackson Davis Վիքիպահեստում

Էդմունդ Ջեէսոն Դևիս (անգլ.՝ Edmund Jackson Davis, հոկտեմբերի 2, 1827(1827-10-02)[1], Սենտ Օգաստին, Ֆլորիդա, ԱՄՆ - փետրվարի 7, 1883(1883-02-07)[1][2], Օստին, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ։ Տեխաս նահանգի 14-րդ նահանգապետ, Հանրապետական կուսակցության մասնակից[3]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդմունդ Դևիսը ծնվել է Ֆլորիդա նահանգի Սենտ Օգաստիե քաղաքում։ Հայրը՝ Ուիլյամ Գոդվին Դևիսը, փաստաբան էր, մայրը՝ Մերի Էնն Չենները, տնային տնտեսուհի[4]։ 1848 թվականին կնքում է աշխատանքային պայմանագիր և ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվում է Տեխաս նահանգ։ Հաջորդ տարի նա տեղափոխվում է Կորպուս Էրիստի, որտեղ ընդունվում է աշխատանքի իր մասնագիտությամբ։ 1849-1853 թվականներին դառնում է Տեխաս նահանգի գլխավոր դատախազ, այնուհետև դատավոր[5]։

Քաղաքացիական պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1861 թվականին Էդմունդը պաշտոնապես փոխարինել է նախկին նահանգապետ Սեմ Հյուսթոնին։ Դևիսն առաջադրվել է «բաժանիչ» համագումարի պատվիրակների մեջ, սակայն պարտություն է կրել։ Նա իր մոտ է կանչել Ռոբերտ Լիին և ստիպել, որպեսզի նա երդվի երկրին հավատալու հարցում։ Սակայն նա չի համաձայնվում փոխադարձ երդում տալ[5], այդ պատճառով էլ ներկայացել է նահանգային դատարան։ Ազատ է արձակվում դատարանից, որպես անմեղ։ Նա փախել է Տեխասից և թաքնվել Լուիզիանայի Նոր Օռլեանի Միության կողմից գրավված տարածքում։ Այնուհետև նա մեկնել է Վաշինգտոն, որտեղ նախագահ Աբրահամ Լինքոլնը նրան շնորհել է գնդապետի կոչում և իրավունք տվել ձևավորել Տեխաս նահանգի 1-ին հեծելազորային գունդը։

Դևիսը հավաքել է Լուիզիանա փախած տեխասցիներից բաղկացած գունդ։ Գունդը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել քաղաքացիական պատերազմի ավարտի մարտական գործողություններին։ 1864 թվականի նոյեմբերի 10-ին նախագահ Լինքոլնը Դևիսին շնորհել է բրիգադի գեներալի կոչում[6]։ Դևիսը ներկա է գտնվել 1865 թվականի հունիսի 2-ին գեներալ Էդմունդ Սմիթի կապիտուլյացիայի ստորագրմանը։ 1865 թվականի օգոստոսի 24-ին Դևիսը լուծարել է իր գունդը[6]։

Քաղաքական կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1866 թվականին, համաշխարհային պատերազմից հետո, Դևիսը դարձել է Տեխաս նահանգի այդ իշխանության գլխավոր ներկայացուցիչ։ Նա պաշտպանել է ազատագրված ստրուկների իրավունքները և կոչ է արել Տեխասը բաժանել մի քանի նահանգների[4]։

1869 թվականին նա ընտրվել է Տեխասի նահանգապետ՝ ընտրություններում հաղթելով Էնդրյու Հեմիլթոնին։ Վերակառուցման ժամանակ Դևիսի ընդդիմախոսները նրան մեղադրում էին Սահմանադրության առաջին ուղղումը խախտելու մեջ[4]։ 1870 թվականի հուլիսի 22-ին Տեխասի ոստիկանությունը նահանգում սկսել է պայքարել հանցավորության դեմ, այդ թվում՝ ռասայական հանցագործությունների դեմ, ինչը հարուցել է նախկին ստրկատերերի և սեգրեգացիայի կողմնակիցների բողոքները։ Դևիսը նաև ստեղծել է «նահանգի գվարդիայի» և «պահուստային աշխարհազորի» ստորաբաժանումներ, որոնք դարձել են Տեխասի Ազգային գվարդիայի (անգլ.՝ Texas Military Forces) նախորդները[7]։

Դևիսի նահանգապետությունը նշվել է աֆրոամերիկացիների քաղաքացիական իրավունքների աջակցությամբ։ Դևիսը շատ հայտնի էր նախկին կոնֆեդերատների շրջանում, բայց նրան համարել են Միության բանակի հերոս և նա Ռիո Գրանդեի սահմանային տարածքում իսպանալեզու քաղաքացիների շրջանում հարգանք էր ձեռք բերել[8]։

Հուշարձան Դևիսի գերեզմանին

1873 թվականին Դևիսը ընտրություններում պարտություն է կրել դեմոկրատ Ռիչարդ Կոկից (42 633՝ համապատասխանաբար 85 549 քվեի դիմաց)[9]։ Ընտրությունների ժամանակ խախտումներ են արձանագրվել, Դևիսը վիճարկել է արդյունքները և հրաժարվել հեռանալ Կապիտոլիումի առաջին հարկում գտնվող իր աշխատասենյակից։ Նորընտիր նահանգապետ Կոկը և դեմոկրատական կուսակցությունից Օրենսդիր ժողովի պատգամավորները հարկադրված են եղել հարկադրական աստիճաններով բարձրանալ երկրորդ հարկ՝ լեգիսլատուրայի համագումարին մասնակցելու համար։ 1874 թվականի հունվարին Նախագահ Ուլիսես Ս. Գրանթը հրաժարվել է զորքեր ուղարկել հաղթանակած նահանգապետին օգնելու համար, Դևիսը փակվել է իր աշխատասենյակում, և իրավիճակը կարգավորվել է Ջոն Ռեյգանի միջնորդությամբ[10]։

1880 թվականին Դևիսը ևս մեկ անգամ առաջադրվել է նահանգապետի պաշտոնում, սակայն ջախջախիչ պարտություն է կրել։ Նույն թվականին նա առաջադրվել է ԱՄՆ փոխնախագահի պաշտոնում։ 1882 թվականին նա պարտվել է ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի ընտրություններում։ Դևիսին նաև առաջադրել են Գալվեստոնի մաքսային տեսուչ, սակայն ԱՄՆ նախագահ Հեյսի նկատմամբ ընդդիմության պատճառով հրաժարվել է։

Էդմունդ Դևիսը մահացել է 1883 թվականին և պատվով թաղվել է Օստինում[11]։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Carl H. Moneyon. Edmund J. Davis: Civil War General, Republican Leader, Reconstruction Governor. — Texas Christian University Press, 2010. — P. 352. — ISBN 0-89096-641-9

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC — 2010.
  2. 2,0 2,1 2,2 Find A Grave — 1995.
  3. Peeler Clements Helen (2005-09)։ «The Handbook of Texas Online2005331Editor in chief Ron Tyler. The Handbook of Texas Online. Austin, TX: Texas State Historical Association 1999‐. Gratis. Print versions available: 6 volumes $395, single volumes $60 Last visited February 2005 URL: http://www.tsha.utexas.edu/handbook/online/index.html»։ Reference Reviews 19 (6): 55–56։ ISSN 0950-4125։ doi:10.1108/09504120510613481 
  4. 4,0 4,1 4,2 Fehrenbach, T. R.,։ Lone Star : a history of Texas and the Texans։ New York, NY։ ISBN 978-1-4976-0970-9։ OCLC 919002262 
  5. 5,0 5,1 Carl H. Moneyhon.։ «Davis, Edmund Jackson» (HTML)։ Handbook of Texas Online։ Texas State Historical Association։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-26-ին։ Վերցված է 24.06.2012 
  6. 6,0 6,1 John H. Eicher, David J. Eicher Civil War High Commands.. — Stanford: Stanford University Press, 2001. — 720 p. — ISBN 0-8047-3641-3
  7. Bruce A. Olsen. (մայիսի 30, 2010)։ «Texas National Guard» (անգլերեն)։ Texas State Historical Association։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-26-ին։ Վերցված է 2012-06-26 
  8. Odie Arambula. Radical Republican Davis had support(անգլ.) // Laredo Morning Times. — May 20, 2012. — С. 15A.
  9. Bernards Paul R. (1982-12)։ «Valette, Jean Paul and Rebecca M. Valette. Contacts: langue et culture françaises. 2nd edition. Boston: Houghton Mifflin, 1981; Student edition $24.45. Teacher’s Annotated edition $25.95. Cahier d'exercices. Boston: Houghton Mifflin, 1981; $7.45. Reel to reel tape program to accompany. Contacts: langue et culture françaises. 2nd edition. Boston: Houghton Mifflin, 1981Valette, Jean Paul and Rebecca M. Valette. Contacts: langue et culture françaises. 2nd edition. Boston: Houghton Mifflin, 1981. Pp. 515. Student edition $24.45. Teacher’s Annotated edition $25.95. Cahier d'exercices. Boston: Houghton Mifflin, 1981. Pp. 204. $7.45. Reel to reel tape program to accompany. Contacts: langue et culture françaises. 2nd edition. Boston: Houghton Mifflin, 1981. $335.00.»։ Canadian Modern Language Review 39 (1): 106–107։ ISSN 0008-4506։ doi:10.3138/cmlr.39.1.106 
  10. Brown, Lyle C., Langenegger, Joyce A., Garcia, Sonia R., et al. PRACTICING TEXAS POLITICS, Thirteenth Edition. Boston: Houghton Mifflin, 2006. (Page 67-68)
  11. Barnes Melanie A., Denison Tim (2016)։ «PRECAMBRIAN BASEMENT OF WEST TEXAS AND EASTERN NEW MEXICO, THE STORY FROM CORE AND CUTTINGS»։ Geological Society of America։ doi:10.1130/abs/2016am-287431 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]