Զորայր Խալափյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Զորայր Խալափյան
Խալափյան.gif
Ծնվել է օգոստոսի 11933
Վախճանվել է հուլիսի 18, 2008(2008-07-18) (տարիքը 74)
Մասնագիտություն գրող
Լեզու հայերեն
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան

Զորայր Երվանդի Խալափյան (օգոստոսի 1, 1933 - հուլիսի 18, 2008), հայ գրող, արձակագիր և դրամատուրգ, «Թթենի» պատմվածքի հեղինակն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խալափյանը ծնվել է Արցախի Մարդակերտի շրջանի Թալիշ գյուղում։ 1956 թվականին ավարտել է ԵՊՀ-ի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1956-1967 թվականներին որպես նախագծող ինժեներ աշխատել է Երևանի տարբեր գիտահետազոտական ինստիտուտներում։

1994-1996 թվականներին եղել է Հայաստանի գրողների միության վարչության քարտուղարը։

Խալափյանն արժանացել է Հայաստանի գրողների միության Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան, ինչպես նաև ՀՀ կառավարության և ՀԳՄ սահմանած «Հրանտ Մաթևոսյան» և «Ոսկե եղեգն» նախագահական մրցանակներին։

Ստեղծագործական աշխատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խալափյանի առաջին ստեղծագործությունն է եղել «Հեղեղ» վիպակը, որը լույս է տեսել «Սովետական գրականություն» ամսագրում 1962-ին։

Նրան մեծ ճանաչում է բերել «Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո» (1966) վեպը։ Այն թարգմանվել է ռուսերեն, ուկրաիներեն, չեխերեն, բուլղարերեն և լեհերեն։ Վեպում նկարագրվում է մի գավառական բժշկի կյանքը։ Հետագայում այդ վեպի հիման վրա նկարահանվել է համանուն բազմասերիանոց կինոնկարը, որի ռեժիսորն է եղել Ա. Աղաբաբովը։

Իր «Թթենի» պատմվածքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմը[1] (ռեժիսոր Գ. Մելքոնյան)։

Գրել է նաև պիեսներ, որոնցից շատերը բեմադրվել են։ «Սովետական գրող» հրատարակչությունը 1998թ. հրապարակել է «Այսպիսի տխուր և ծիծաղելի բաներ» պատմվածքների ժողովածուն։ Գրքում ամփոփված են Զ. Խալափյանի տարբեր տարիներում գրված և մամուլում հրապարակված պատմվածքներ։ Ինչպես հուշում է վերնագիրը՝ պատմվածքները բազմաբնույթ են։ Այս գրքի մեջ է ներառված «Թթենի» պատմվածքը։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ասպետն ու զինակիրը, Եր., 2003։
  • Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ, Եր., 1998։
  • Վասիլ Մեծ, հայ կայսր Բյուզանդիայի կամ կճուճների թագավոր, Եր., 1995։
  • Միջնաշեն, Եր.,1991
  • Ջերմանց մխիթարություն, Եր., 1979։
  • Եվ վերադարձնելով ձեր դիմանկարը, Եր., 1978, 1980։
  • Մեռնող հառնող, Եր., 1975։
  • Հրաշք երեխա (պիեսների ժողովածու), Եր., 1975։
  • Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո, Մոսկվա, 1971։
  • Երիցուկի թերթիկներ, Ձեր դիմանկարը, Եր., 1971։
  • Որտե՞ղ էիր, մարդ Աստծո, Եր., 1966։
  • Հեղեղ, Եր., 1963։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]