Զորայր Խալափյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Զորայր Խալափյան
Ծնվել է օգոստոսի 1, 1933(1933-08-01)
Ծննդավայր Թալիշ
Վախճանվել է օգոստոսի 18, 2008(2008-08-18) (75 տարեկանում)
Մասնագիտություն գրող և արձակագիր
Լեզու հայերեն
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Կրթություն Երևանի պետական համալսարան
Ուշագրավ աշխատանքներ «Հեղեղ» (1963),
«Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո» (1966),
«Երիցուկի թերթիկներ,
Ձեր դիմանկարը» (1971),
«Ջերմանց մխիթարություն» (1979),
«Միջնաշեն» (1991),
«Վասիլ Մեծ,
հայ կայսր Բյուզանդիայի
կամ կճուճների թագավոր» (1995),
«Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ» (1998)
Անդամակցություն Հայաստանի գրողների միություն
Աշխատավայր Հայաստանի գրողների միություն
Պարգևներ Հայաստանի գրողների միության
Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան,
ՀՀ կառավարության և ՀԳՄ սահմանած
«Հրանտ Մաթևոսյան» և«Ոսկե եղեգն»
նախագահական մրցանակներ
Զորայր Խալափյան Վիքիդարանում

Զորայր Երվանդի Խալափյան (օգոստոսի 1, 1933(1933-08-01), Թալիշ - օգոստոսի 18, 2008(2008-08-18)), հայ գրող, արձակագիր և դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1964 թվականից:

«Թթենի» պատմվածքի հեղինակն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խալափյանը ծնվել է Արցախի Մարտակերտի շրջանի Թալիշ գյուղում։ 1956 թվականին ավարտել է ԵՊՀ-ի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1956-1967 թվականներին որպես նախագծող ինժեներ աշխատել է Երևանի տարբեր գիտահետազոտական ինստիտուտներում։

1994-1996 թվականներին եղել է Հայաստանի գրողների միության վարչության քարտուղարը։

Խալափյանն արժանացել է Հայաստանի գրողների միության Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան, ինչպես նաև ՀՀ կառավարության և ՀԳՄ սահմանած «Հրանտ Մաթևոսյան» և «Ոսկե եղեգն» նախագահական մրցանակներին։

Ստեղծագործական աշխատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խալափյանի առաջին ստեղծագործությունը «Հեղեղ» վիպակն է, որը լույս է տեսել «Սովետական գրականություն» ամսագրում 1962 թվականին։

Նրան մեծ ճանաչում է բերել «Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո» (1966) վեպը։ Այն թարգմանվել է ռուսերեն, ուկրաիներեն, չեխերեն, բուլղարերեն և լեհերեն։ Վեպում նկարագրվում է մի գավառական բժշկի կյանքը։ Հետագայում այդ վեպի հիման վրա նկարահանվել է համանուն բազմասերիանոց կինոնկարը, որի ռեժիսորն է եղել Ա. Աղաբաբովը։

Իր «Թթենի» պատմվածքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմը[1] (ռեժիսոր Գ. Մելքոնյան)։

Գրել է նաև պիեսներ, որոնցից շատերը բեմադրվել են։ «Սովետական գրող» հրատարակչությունը 1998 թ. հրապարակել է «Այսպիսի տխուր և ծիծաղելի բաներ» պատմվածքների ժողովածուն։ Գրքում ամփոփված են Զ. Խալափյանի տարբեր տարիներում գրված և մամուլում հրապարակված պատմվածքներ։ Ինչպես հուշում է վերնագիրը՝ պատմվածքները բազմաբնույթ են։ Այս գրքի մեջ է ներառված «Թթենի» պատմվածքը։

Երկերի մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հեղեղ, Երևան, 1963 թ., 116 էջ:
  • Ո՞րտեղ էիր, մարդ աստծո, Երևան, 1966 թ., 320 էջ:
  • Երիցուկի թերթիկներ: Ձեր դիմանկարը, Երևան, 1971 թ., 276 էջ:
  • Հրաշք երեխա (պիեսներ), Երևան, 1973 թ., 280 էջ:
  • Մեռնող հառնող, Երևան, 1975 թ., 532 էջ:
  • Եվ վերադարձնելով Ձեր դիմանկարը, Երևան, 1978 թ., 336 էջ:
  • Ջերմանց մխիթարություն, Երևան, 1979 թ., 308 էջ:
  • Ո՞րտեղ էիր, մարդ աստծո, Երևան, 1983 թ., 488 էջ:
  • Ծնծղա (վիպակներ), Երևան, 1985 թ., 400 էջ:
  • Եվ վերադարձնելով Ձեր դիմանկարը, Երևան, 1987 թ., 299 էջ:
  • Այսպիսի տխուր և ծիծաղելի բաներ (վիպակներ և պատմվածքներ), Երևան, 1988 թ., 484 էջ:
  • Միջնաշեն, Երևան, 1991 թ., 432 էջ:
  • Վասիլ Մեծ. Հայ կայսր Բյուզանդիայի կամ կճուճների թագավոր, Երևան, 1995 թ., 383 էջ:
  • Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ, Երևան, 1998 թ., 174 էջ:
  • Ասպետն ու զինակիրը (վիպակ, պատմվածքներ), Երևան, 2003 թ., 128 էջ:
  • Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո (վեպ), Երևան, 2013 թ., 288 էջ:
  • Այսքան բան, Ե., Դարակ, 2017, 352 էջ:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]