Զորայր Խալափյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Զորայր Խալափյան
Խալափյան Զորայր Երվանդի
Խալափյան.gif
Ծնվել է օգոստոսի 11933
Ծննդավայր Թալիշ գյուղ,
Արցախ
Վախճանվել է հուլիսի 18, 2008 (74 տարեկանում)
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ուշագրավ աշխատանքներ «Հեղեղ» (1963),
«Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո» (1966),
«Երիցուկի թերթիկներ,
Ձեր դիմանկարը» (1971),
«Ջերմանց մխիթարություն» (1979),
«Միջնաշեն» (1991),
«Վասիլ Մեծ,
հայ կայսր Բյուզանդիայի
կամ կճուճների թագավոր» (1995),
«Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ» (1998)
Նշանակալի պարգևներ Հայաստանի գրողների միության
Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան,
ՀՀ կառավարության և ՀԳՄ սահմանած
«Հրանտ Մաթևոսյան» և«Ոսկե եղեգն»
նախագահական մրցանակներ

Զորայր Խալափյան (Օգոստոսի 1, 1933 - Հուլիսի 18, 2008), հայ գրող, արձակագիր և դրամատուրգ, «Թթենի» պատմվածքի հեղինակն է։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Խալափյանը ծնվել է Արցախի Մարդակերտի շրջանի Թալիշ գյուղում։ 1956 թվականին ավարտել է ԵՊՀ-ի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1956-1967 թվականներին որպես նախագծող ինժեներ աշխատել է Երևանի տարբեր գիտահետազոտական ինստիտուտներում։

1994-1996 թվականներին եղել է Հայաստանի գրողների միության վարչության քարտուղարը։

Խալափյանն արժանացել է Հայաստանի գրողների միության Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան, ինչպես նաև ՀՀ կառավարության և ՀԳՄ սահմանած «Հրանտ Մաթևոսյան» և «Ոսկե եղեգն» նախագահական մրցանակներին։

Ստեղծագործական աշխատանք[խմբագրել]

Խալափյանի առաջին ստեղծագործությունն է եղել «Հեղեղ» վիպակը, որը լույս է տեսել «Սովետական գրականություն» ամսագրում 1962-ին։

Նրան մեծ ճանաչում է բերել «Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո» (1966) վեպը։ Այն թարգմանվել է ռուսերեն, ուկրաիներեն, չեխերեն, բուլղարերեն և լեհերեն։ Վեպում նկարագրվում է մի գավառական բժշկի կյանքը։ Հետագայում այդ վեպի հիման վրա նկարահանվել է համանուն բազմասերիանոց կինոնկարը, որի ռեժիսորն է եղել Ա. Աղաբաբովը։

Իր «Թթենի» պատմվածքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմը[1] (ռեժիսոր Գ. Մելքոնյան)։

Գրել է նաև պիեսներ, որոնցից շատերը բեմադրվել են։ «Սովետական գրող» հրատարակչությունը 1998թ. հրապարակել է «Այսպիսի տխուր և ծիծաղելի բաներ» պատմվածքների ժողովածուն։ Գրքում ամփոփված են Զ. Խալափյանի տարբեր տարիներում գրված և մամուլում հրապարակված պատմվածքներ։ Ինչպես հուշում է վերնագիրը՝ պատմվածքները բազմաբնույթ են։ Այս գրքի մեջ է ներառված «Թթենի» պատմվածքը։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել]

  • Ասպետն ու զինակիրը, Եր., 2003։
  • Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ, Եր., 1998։
  • Վասիլ Մեծ, հայ կայսր Բյուզանդիայի կամ կճուճների թագավոր, Եր., 1995։
  • Միջնաշեն, Եր.,1991
  • Ջերմանց մխիթարություն, Եր., 1979։
  • Եվ վերադարձնելով ձեր դիմանկարը, Եր., 1978, 1980։
  • Մեռնող հառնող, Եր., 1975։
  • Հրաշք երեխա (պիեսների ժողովածու), Եր., 1975։
  • Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո, Մոսկվա, 1971։
  • Երիցուկի թերթիկներ, Ձեր դիմանկարը, Եր., 1971։
  • Որտե՞ղ էիր, մարդ Աստծո, Եր., 1966։
  • Հեղեղ, Եր., 1963։

Գրականություն[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]