Զորայր Խալափյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Զորայր Խալափյան
Խալափյան.gif
Ծնվել է օգոստոսի 1, 1933({{padleft:1933|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Ծննդավայր Թալիշ
Վախճանվել է օգոստոսի 18, 2008({{padleft:2008|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:18|2|0}}) (75 տարեկանում)
Մասնագիտություն գրող և արձակագիր
Լեզու հայերեն
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Կրթություն Երևանի պետական համալսարան
Ուշագրավ աշխատանքներ «Հեղեղ» (1963),
«Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո» (1966),
«Երիցուկի թերթիկներ,
Ձեր դիմանկարը» (1971),
«Ջերմանց մխիթարություն» (1979),
«Միջնաշեն» (1991),
«Վասիլ Մեծ,
հայ կայսր Բյուզանդիայի
կամ կճուճների թագավոր» (1995),
«Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ» (1998)
Անդամակցություն Հայաստանի գրողների միություն
Աշխատավայր Հայաստանի գրողների միություն
Պարգևներ Հայաստանի գրողների միության
Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան,
ՀՀ կառավարության և ՀԳՄ սահմանած
«Հրանտ Մաթևոսյան» և«Ոսկե եղեգն»
նախագահական մրցանակներ
Զորայր Խալափյան Վիքիդարանում

Զորայր Երվանդի Խալափյան (օգոստոսի 1, 1933 - հուլիսի 18, 2008), հայ գրող, արձակագիր և դրամատուրգ, «Թթենի» պատմվածքի հեղինակն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խալափյանը ծնվել է Արցախի Մարդակերտի շրջանի Թալիշ գյուղում։ 1956 թվականին ավարտել է ԵՊՀ-ի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1956-1967 թվականներին որպես նախագծող ինժեներ աշխատել է Երևանի տարբեր գիտահետազոտական ինստիտուտներում։

1994-1996 թվականներին եղել է Հայաստանի գրողների միության վարչության քարտուղարը։

Խալափյանն արժանացել է Հայաստանի գրողների միության Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան, ինչպես նաև ՀՀ կառավարության և ՀԳՄ սահմանած «Հրանտ Մաթևոսյան» և «Ոսկե եղեգն» նախագահական մրցանակներին։

Ստեղծագործական աշխատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խալափյանի առաջին ստեղծագործությունն է եղել «Հեղեղ» վիպակը, որը լույս է տեսել «Սովետական գրականություն» ամսագրում 1962-ին։

Նրան մեծ ճանաչում է բերել «Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո» (1966) վեպը։ Այն թարգմանվել է ռուսերեն, ուկրաիներեն, չեխերեն, բուլղարերեն և լեհերեն։ Վեպում նկարագրվում է մի գավառական բժշկի կյանքը։ Հետագայում այդ վեպի հիման վրա նկարահանվել է համանուն բազմասերիանոց կինոնկարը, որի ռեժիսորն է եղել Ա. Աղաբաբովը։

Իր «Թթենի» պատմվածքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմը[1] (ռեժիսոր Գ. Մելքոնյան)։

Գրել է նաև պիեսներ, որոնցից շատերը բեմադրվել են։ «Սովետական գրող» հրատարակչությունը 1998 թ. հրապարակել է «Այսպիսի տխուր և ծիծաղելի բաներ» պատմվածքների ժողովածուն։ Գրքում ամփոփված են Զ. Խալափյանի տարբեր տարիներում գրված և մամուլում հրապարակված պատմվածքներ։ Ինչպես հուշում է վերնագիրը՝ պատմվածքները բազմաբնույթ են։ Այս գրքի մեջ է ներառված «Թթենի» պատմվածքը։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ասպետն ու զինակիրը, Եր., 2003:
  • Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ, Եր., 1998:
  • Վասիլ Մեծ, հայ կայսր Բյուզանդիայի կամ կճուճների թագավոր, Եր., 1995:
  • Միջնաշեն, Եր.,1991:
  • Ծնծղա /վիպակներ/, Եր., 1985, 400 էջ։
  • Որտեղ էիր, մարդ աստծո /վեպ, վիպակներ/, Եր., 1983, 486 էջ։
  • Եվ վերադարձնելով ձեր դիմանկարը, Եր., 1980 /ռուսերեն/:
  • Ջերմանց մխիթարություն, Եր., 1979, 308 էջ։
  • Եվ վերադարձնելով ձեր դիմանկարը, Եր., 1978, 336 էջ։
  • Մեռնող հառնող, Եր., 1975, 532 էջ։
  • Հրաշք երեխա (պիեսների ժողովածու), Եր., 1973, 279 էջ։
  • Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո, Մոսկվա, 1971 /ռուսերեն/:
  • Երիցուկի թերթիկներ, Ձեր դիմանկարը, Եր., 1971, 276 էջ։
  • Որտե՞ղ էիր, մարդ Աստծո, Եր., 1966, 320 էջ։
  • Հեղեղ, Եր., 1963, 116 էջ։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]