Եղիա Թովմաճյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Եղիա Թովմաճյան
Yeria tovmajan.jpg
Ծնվել է1777
ԾննդավայրՍտամբուլ, Օսմանյան կայսրություն
Մահացել է1848
Մահվան վայրՎենետիկ, Ավստրիական կայսրություն, Գերմանական միություն
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունթարգմանիչ և բանասեր

Եղիա Թովմաճյան (Եղիա Թոմաճան, Թովմաճանյան, 1777, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1848, Վենետիկ, Ավստրիական կայսրություն, Գերմանական միություն), հայ բանասեր, թարգմանիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Փոքր հասակից ուղարկվել է Վենետիկ, սովորել Մխիթարյան միաբանության Ս. Ղազար վանքում, ընդունել հոգևորական կոչում, զբաղվել բանասիրությամբ ու թարգմանություններով։ Հունարենից թարգմանել, հայերեն տեքստերի հետ համեմատել և առաջաբանով ու ծանոթագրություններով հրատարակել է Հովհան Ոսկեբերանի «Ճառերը» (հ. 1-2, 1818), բնագրից թարգմանել է Հոմերոսի «Իլիականը» (1843), «Ոդիսականը» (1848), Պլուտարքոսի «Զուգակշիռքի» վեց հատորները (1832-1834) և այլն։ Բացի վերոհիշյալ թարգմանական գործերից, հրատարակել է նաև ինքնուրույն երկեր, ինչպես՝ «Դպրութիւն նամակաց ի լեզու գրաբար և աշխարհաբար» (Վենետիկ, 1805), «Իմաստություն մարդկային, որ կը սովրեցնե մարդուս խելքը աղեկի բանեցնել, կատարյալ մարդ ըլլալ և մեծության հասնիլ» (Վենետիկ, 1833) և այլն[1]։

Հայ կլասիցիստական գրականության մեջ նշանակալի երևույթ են «Տարեգրութիւն ի մեծն Մխիթարայ աբբայ» պոեմը, «Ի սուրբն Դաւիթ մարգարէ», «Ողբերգութիւն Ադլմսեհի. երգ», «Առ Հայաստան խրախոյս» գործերը (հրտ.՝ «Տաղք Մխիթւսրեան վարդապետաց», հ.2, 1853):

Մահացել է 1848 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Վենետիկում:

Գրականություն [խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Եղիա Թումաճան, տես Մխիթարեան յոբելեան, Վն., 1901, էջ 120-123, 220:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գառնիկ Ստեփանյան (1973)։ Կենսագրական բառարան, հատոր Ա։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ էջ 369