Ելենա Բոներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ելենա Գեորգևնա Բոներ
Елена Георгиевна Боннэр
BonnerSacharov1989.jpg
Ծնվել է փետրվարի 15, 1923({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2][3][4]
Ծննդավայր Մարի, Մարիի վելայաթ, Թուրքմենստան
Մահացել է հունիսի 18, 2011({{padleft:2011|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[5][1][2][3][4] (88 տարեկանում)
Մահվան վայր Բոստոն, Մասաչուսեթս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Կրթություն Saint Petersburg Lyceum 239
Մասնագիտություն այլախոհ, իրավապաշտպան, բժիշկ և մանկաբույժ
Ամուսին Անդրեյ Սախարով
Քաղաքական կուսակցություն ԽՄԿԿ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Recipient of the Order of Tomáš Garrigue Masaryk, 2nd class Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան Թորլոֆ Ռաֆտոյի հիշատակի մրցանակ Ջուզեպե Մոտայի մեդալ Հաննա Արդենտի մրցանակ Ռոբերտ Շումանի մրցանակ Տերա Մարիանայի խաչ 3-րդ աստիճանի շքանշան Commander with Star of the Order of Merit of the Polish Republic «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ և Q4192943?
Yelena Bonner Վիքիպահեստում

Ելենա Գևորգի Բոները (փետրվարի 15, 1923 թ., ԽՍՀՄ - հունիսի 18, 2011 թ., Բոստոն, ԱՄՆ) սովետական հայտնի իրավապաշտպան և հրապարակախոս։ Եղել է ակադեմիկոս Անդրեյ Սախարովի կինը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայրը՝ հայազգի Լևոն Սարգսի Քոչարյանը, խորթ հայրը՝ Գևորգ Սարգսի Ալիխանյանը (շատ հաճախ ոչ ճիշտ ներկայացվում է որպես կենսաբանական հայր, 1938 թ. փետրվարի 13-ին գնդակահարվել է)։ Մայրը եղել է Հռութ Գրիգորևնա Բոները (1900-1987 թթ.), որին 1937 թ-ի դեկտեմբերի 10-ին ձերբակալել են, իսկ 1938 թ-ի մարտի 22-ին դատապարտել 8 տարվա աքսորի, արդարացվել է 1954 թ-ին։

Արվեստի պատմության ինստիտուտում նա մասնակցել է խմբակի։ 1940 թվակականին ավարտել է Լենինգրադի համար 239 դպրոցը և մասնակցել է Ա․ Գերցենի անվան ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետի երեկոյան դասերին։

Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին Կարմիր բանակում եղել է բուժքույր։ Օդային հարձակման ժամանակ ծանր վիրավորվել է և ցնցում ստացել, նա բուժվել է Վոլոգդայի և Սվերդլովսկի հիվանդանոցներում։ Առողջանալուց հետո նորից աշխատել է որպես բուժքույր։ Ճակատ վերադառնալուց հետո 1945 թվականի մայիսին նշանակվել է բժշկական պետի տեղակալ։ Զորացրվել է 1945 թվականի օգոստոսին։ 1971 թվականին նա ճանաչվել է 2-րդ կարգի հաշմանդամ։ Ելենա Բոների տատիկը մահացել է Լենինգրադի շրջափակման ժամանակ։ 1947 թվականից մինչև 1953 թվականը սովորել է Ի․ Պավլովի անվան առաջին պետական բժշկական համալսարանում։Նա համալսարանից վտարվել է ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության նախարարությունում բժիշկների գործի մասին արտահայտվելու համար, վերականգնվել է Ստալինի մահից հետո։

Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես թաղային բժիշկ, հետո ծննդատանը աշխատել է բժիշկ թերապեվտ։ Մոսկվայի բժշկական ուսումնարանում եղել է պրակտիկանտների ղեկավար, այնտեղ ուսուցանել է մանկական հիվանդությունների մասին։ Որոշ ժամանակ անց գործուղել է Իրաք աշխատելու, որպես բժիշկ։ Բացի դրանից տպագրվել է «Նևա», «Պատանեկություն», «Լիտերատուրնայա գազետա», «Մեդիցինսկի ռաբոտնիկ» թերթերում։ Մասնակցել է «Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված դերասանների» ժողովածույին։ Բոներն ունի երկու երեխա։ Աղջիկը Տատյանան ծնվել է 1950 թվականին է, 1977 թվականից ապրում է ԱՄՆ-ում։ Նրա որդին՝ Ալեքսեյը ծնվել է 1956 թվականին, 1978 թվականից ապրում է ԱՄՆ-ում։ Իվան Վասիլևիչ Սեմյոնովը (1924-1993) և Ելենա Բոները ամուսնալուծվել են 1965 թվականին։

Սույն թվականին նա ընդգրկվել է Խորհրդային Կոմունիստական կազմի մեջ։

Մահը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ելենա Բոները սրտի կաթվածից մահացել է 2011 թվականի հունիսի 18-ին Բոստոն քաղաքում (ԱՄՆ)[6][7]։ Նրա հրաժեշտի արարողությունը տեղի է ունեցել հունիսի 21-ին՝ Բրուկլայն (Մասսաչուսեթս) քաղաքի Ստանեցկի սգո տանը։ Հանգուցյալի խնդրանքով մարմինը այրել են, իսկ մոխիրը պահվել է Մոսկվայի Վոստրյակովսկի գերեզմանատանը՝ մոր, եղբոր և Անդրեյ Սախարովի կողքին։

Պարգևներ և շքանշաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան[8][9][10]
  • Առողջապահության գերազանցության շքանշան
  • Ամերիկյան և եվրոպական համալսարանների իրավունքի պատվավոր դոկտոր[11]
  • Ռաուլ Վալլեմբերգի անվան միջազգային հիմնադրամի մրցանակ
  • Պրոֆեսոր Թորոլֆ Ռաֆտոյի հիշատակի մրցանակ[12]
  • Լեհաստանի նախագահ Լյոխա Կաչիսկույի հրամանագրով արժանացել է սպարապետի խաչ շքանշանին՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության և քաղաքացիական ազատությունների խթանման ոլորտում ակնառու նվաճումների համար։[13]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118817914 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 SNAC
  4. 4,0 4,1 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-13828019
  6. «Yelena Bonner, Andrei Sakharov's widow, dies at 88»։ Boston.com։ Վերցված է 2011-06-19 
  7. В Бостоне скончалась вдова академика Сахарова Елена Боннэр «Московский комсомолец», 19 июня 2011 (Ստուգված է 20 Հուլիսի 2011)
  8. Награждена 28.04.1988 к 40-летию Победы
  9. «Документ о награде / Боннер Елена Георгиевна, Орден Отечественной войны II степени»։ Память народа։ 1988։ Վերցված է 2016-06-30 
  10. Статья Боннэр Елена Георгиевна на сайте ru.hayazg.info
  11. В Бостоне скончалась вдова академика Сахарова Елена Боннэр
  12. Перейти к: 1 2 Статья Боннэр Елена Георгиевна на сайте ru.hayazg.info
  13. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 maja 2009 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M. P. Nr 43 poz. 664)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]