Jump to content

Դարիալի կիրճ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դարիալի կիրճ
დარიალის ციხე
Դարիալի կիրճը
ՏեղադրությունՎրաստան Վրաստան
Ռուսաստան Ռուսաստան
Դարիալի կիրճ (Կովկաս)
Դարիալի կիրճ (Կովկաս)
Պատկերներ Վիքիպահեստում

Դարիալի կիրճ (վրաց.՝ დარიალის ციხე ) կամ Ալանաց դուռ, կիրճ Վրաստանում, Թերեք գետի հովտում՝ Մեծ Կովկասի Կողքային լեռնաշղթան նրա հատելու տեղում։ Խորությունը մինչև 1000 մ է։ Դարալի կիրճով է անցնում Ռազմավարական ճանապարհը։ Հին և միջին դարերում ուներ ռազմական կարևոր նշանակություն։ Հայերը, վրացիները և պարսիկները կայազոր են պահել այնտեղ՝ կովկասյան վաչկատուն ցեղերի ներխուժումները կասեցնելու համար։ Այդպես է կոչվել այնտեղով հաճախակի ներխուժած ալանների անունով։ Կիրճի հսկողության համար Բյուզանդիան Սասանյան Պարսկաստանին հարկ էր վճարում։

Անվանման ստուգաբանությունը կապվում է կովկասյան իրանալեզու ալաններ ցեղի անվան հետ, որին ավելացվել է պարսկերեն դար «դարպաս, դուռ, կապան» բառը։ Հին և միջին դարերում հայերեն հենց այդպես էլ կոչվել է՝ Ալանաց դուռ․ այդ տեղով ալանները հաճախակի էին ներխուժում Հայաստան, Վրաստան և հասնում Իրանի սահմանները։ Հայտնի է եղել նաև Կովկասի դարպասներ անունով[1]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս».
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դարիալի կիրճ» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 316