Գուլրուխսոր Սաֆիևա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գուլրուխսոր Սաֆիևա
Ծնվել էդեկտեմբերի 17, 1947(1947-12-17) (71 տարեկան)
ԾննդավայրԴուշանբե, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունգրող և բանաստեղծ
Լեզուտաջիկերեն
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Tajikistan.svg Տաջիկստան
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
ԿրթությունՏաջիկստանի ազգային համալսարան
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն
ՊարգևներՀամամիութենական Լենինյան Կոմերիտմիության Մրցանակներ և Տաջիկստանի Ռուդաքիի անվան պետական մրցանակ
Գուլրուխսոր Սաֆիևա Վիքիքաղվածքում

Գուլրուխսոր Սաֆիևա (տաջ.՝ Гулрухсор Сафиева), տաջիկ և խորհրդային բանաստեղծուհի, գրող-վիպասան, թարգմանիչ, իրանագետ: ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1971), Տաջիկստանի ժողովրդական բանաստեղծ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գուլրուխսոր Սաֆիևան ծնվել է 1947 թվականին գյուղատնտեսի ընտանիքում: Վաղ տարիքից որբացել է: Սովորել է գյուղի դպրոցում, այնուհետև Կոմսոմոլոբադի շրջանի գիշերօթիկ դպրոցում (1953-1963 թթ.): 1968 թվականին ավարտել է Տաջիկստանի Վ. Ի. Լենինի անվան պետական ​​համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը: Եղել է «Комсомолец Таджикистана» («Տաջիկստանի Կոմսոմոլ») թերթի թղթակից, ղեկավարել է Տաջիկական ԽՍՀ Կոմսոմոլի կենտրոնական կոմիտեի տպագրության հատվածը, եղել է «Տաջիկստանի պիոներ» թերթի խմբագիր («Пионери Тоджикистон»): ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1971 թվականից: 1981-1986 թթ. եղել է Տաջիկստանի գրողների միության խորհրդի քարտուղար, եղել է Տաջիկստանի մշակութային հիմնադրամի նախագահ, 1968-1991 թթ.՝ ԽՄԿԿ անդամ: 1989-1991 թթ. Խորհրդային մշակութային հիմնադրամից եղել է ԽՍՀՄ ժողովրդական պատգամավոր: Եղել է Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների գրողների հետ կապերի խորհրդային կոմիտեի անդամ, Տաջիկստանի հանրապետական պաշտպանության կոմիտեի անդամ և Տաջիկստանի Գրողների միության խորհրդի նախագահության անդամ:

Տաջիկստանի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում, ինչպես շատ տաջիկ փախստականներ, Սաֆիևան ևս տեղափոխվել է Ռուսաստան: Տաջիկստանից նրան դուրս են հանել ռուսական զորքերը[1]: Սաֆիևան հինգ տարի ապրել է Մոսկվայում: «Մոսկովյան ժամանակաշրջանում» նա ստեղծել է Պոեզիայի միջազգային ակադեմիա, որի շրջանակներում անցկացրել է բանաստեղծական երեկոներ, հանդիպումներ ռուս գրողների հետ: Միևնույն ժամանակ, ներկայացվել են նրա մի շարք աշխատություններ[2]:

Անդամակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1971)
  • Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների գրողների հետ կապերի խորհրդային կոմիտեի անդամ
  • Տաջիկստանի հանրապետական պաշտպանության կոմիտեի անդամ
  • Ռուսական PEN կենտրոնի անդամ

Ստեղծագործություններ[3][խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին բանաստեղծությունները հրատարակվել են 1962 թվականին «Каратегини Совета» շրջանային թերթում:

«Մանուշակ» (1970), «Հայրական տուն» (1973), «Գիշերային հունձ», «Լեռնային հեքիաթ» (1975), «Սրտի աշխարհ» (1977), «Անձնվիրություն», «Սողդերի կրակ» (1981) ), «Կանաչ օրրան» (1984 թ.), «Հայելի» (1985), «Վկաներ», «Կինը և պատերազմը», «Զոհեր», «Հնչող քնար» և այլ բանաստեղծական ժողովածուների և «Озода», «Հավատացեք մեզ», «Երկրաշարժ», «Հրաշքների քարանձավ», «Նոր հարևան» (1980, Գրողների միության և Տաջիկական ԽՍՀ մշակույթի նախարարության մրցանակ) պիեսների, «Սաբզբախորի կանայք» (Կենտրոնական Ասիայի կանանց մասին) «Հոգեվարք» վեպերի հեղինակն է:

Տպագրվել է «Պրավդա», «Կոմսոմոլսկայա պրավդա», «Լիտերատուրնայա գազետա» պարբերականներում, «Յունոստ, «Մոլոդայա գվարդիա», «Սմենա», «Ռաբոտնիցա», «Սովետսկայա լիտերատուրա» ամսագրերում (օտար լեզուներով), Մոսկվայում, Դուշանբեում, ինչպես նաև Իրանում հրատարակված բանաստեղծական ալմանախներում[1]:

Պարգևներ, մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1992 թվականին Տաջիկստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Սաֆիևան հրաշքով փրկվել է մահից: Դուշանբեում «ցուցակին համաձայն» սպանվել են օտարերկրյա կլանի բանաստեղծներ, գիտնականներ և լրագրողներ: Երբ եկել են սպանելու Սաֆիևային, նա կարողացել է բղավել. «Ինչպես կարող եք ինձ սպանել, եթե դպրոցը իմ բանաստեղծությունները անգիր եք սովորել»[4]: Զինյալներից մեկը ճանաչել է Սաֆիևային մայրենի խոսք դասագրքի դիմանկարով, ինչն էլ փրկել է նրա կյանքը[5]:
  • Գուլրուխսոր Սաֆիևայի «Սաբզբախորի կանայք» վեպի լույս տեսնելուց հետո նա դարձավ տաջիկ գրականության պատմության մեջ առաջին կին վիպասանը[6]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]