Բիլ Ռիդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բիլ Ռիդ
Raven and the First Men, left side.jpg
Ծնվել էհունվարի 12, 1920(1920-01-12)[1][2][3][4]
ԾննդավայրՎիկտորիա, Կանադա
Մահացել էմարտի 13, 1998(1998-03-13)[1][3][4][5] (78 տարեկանում)
Վախճանի վայրըՎանկուվեր, Մետրո- Վանկուվեր, Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա
ՔաղաքացիությունFlag of Canada.svg Կանադա
ԱզգությունHaida people?[6]
ԿրթությունVictoria College, British Columbia?
Ստեղծագործություն(ներ)Brady Street Beasts? և Spirit of Haida Gwaii?
Մասնագիտությունարվեստների գործիչ, wood carver և քանդակագործ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Մոլսոնի պարգև, Պատվավոր դոկտոր, Պատվավոր դոկտոր, Պատվավոր դոկտոր, Պատվավոր դոկտոր, Պատվավոր դոկտոր, Պատվավոր դոկտոր, Վիզուալ և մեդիա արվեստում կառավարիչ գեներալի մրցանակ և Կանադայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ
ԱնդամությունԿանադայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա
Bill Reid Վիքիպահեստում

Ուիլյամ Ռոնալդ "Բիլ" Ռիդ, կրտսեր, Բրիտանական Կոլումբիայի շքանշան (անգլ.՝ William Ronald "Bill" Reid, Jr., հունվարի 12, 1920(1920-01-12)[1][2][3][4], Վիկտորիա, Կանադա - մարտի 13, 1998(1998-03-13)[1][3][4][5], Վանկուվեր, Մետրո- Վանկուվեր, Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա), (հայդա) կանադացի քանդակագործ: Աշխատել է ոսկերչության, քանդակագործության, էկրանի տպագրության և նկարչության բնագավառներում[7]: Նրա աշխատանքներից ներկայացվել են Կանադական ուղևորության շարքի (2004-2012) կանադական 20 դոլարանոց թղթադրամի վրա:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուիլյամ Ռոնալդ Ռիդ կրտսերը, որին անվանում են Բիլ, ծնվել է 1920 թվականին Բրիտանական Կոլումբիայի Վիկտորիա քաղաքում՝ շոտլանդական-գերմանական ծագմամբ ամերիկացի Ուիլյամ Ռոնալդ Ռիդ Ավագի և[8] T'anuu-ի Ագռավ/Գայլ կլանից, որոնց հաճախ անվանում են հայդա, որոնք Խաղաղօվկիանոսյան ափի առաջին ժողովուրդներն են, Սոֆի Գլադսթոն Ռիդի ընտանիքում [9]:

Ռիդի մոտ հայդա արվեստի հանդեպ հետաքրքրություն է առաջացրել, երբ Տորոնտոյի CBC ռադիոյի հաղորդավար էր և Ռայերսոնի տեխնոլոգիական ինստիտուտում նաև ուսումնասիրում էր ոսկերչություն: Առաջին անգամ Ռիդին հայդա արվեստի մասին սովորեցրել է մայրական պապը և նրա միջոցով Բիլը ժառանգեց իր գործիքները իր մեծ հորեղբոր Չարլզ Էդենշոյից, ճանաչված մի արվեստագետ, որը մահացավ Ռիդի ծննդյան տարում[10][11]:

1951 թվականին Ռիդը վերադարձավ Վանկուվեր, որտեղ նա Granville Island-ում վերջապես բացեց իր ստուդիան: Նա մեծապես հետաքրքրված էր Էդենշոյի ստեղծագործություններով և աշխատում էր հասկանալու նրա աշխատանքների սիմվոլիզմը, որոնց մեծ մասը կորել էր բազմաթիվ հայդա ավանդույթների հետ միասին: Այս ընթացքում Ռիդը նաև կատարել է արտեֆակտների փրկման աշխատանքներ, այդ թվում բազմաթիվ խճճված քանդակներով տոտեմական սյուներ, որոնք լքվել էին գյուղերում: Նա Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանի մարդաբանության թանգարանում աջակցել է Հայդա գյուղի մասամբ վերակառուցմանը:

29 տարեկանում Ռիդն ամուսնացել է Մաբել անունով մի կնոջ հետ: Նրանք միասին մեկ երեխա են ունեցել, հետագայում որդեգրել են ևս մեկին:

Աշխատելով ավանդական ձևերով և ժամանակակից նյութերով (սովորաբար ոսկի, արծաթ և հայդա արգիլիթ)՝ Ռիդը սկսեց ոսկյա զարդեր պատրաստել: Աստիճանաբար նա անցավ բրոնզե մեծ քանդակների, կարմիր մայրու և նուտկանյան կիպարիսի (դեղին մայրի) աշխատանքների՝ ստեղծելով պատկերներ, կենդանիներ և ֆոլկլորային տեսարաններ: Ռիդը նպատակ էր հետապնդում իր նախնիների վիզուալ ավանդույթները ներկայացնել ժամանակակից ձևով[12]:

Ռիդի ամենահայտնի ստեղծագործությունները երեք խոշոր բրոնզե քանդակներ են, որոնցից երկուսը պատկերում են մարդկային և կենդանիների պատկերներով լցված կանոե, սևը՝ Հայդա Գվայիի ոգին, գտնվում է ԱՄՆ-ում Կանադայի դեսպանատանը, Վաշինգտոն, կանաչը՝ նեֆրիտե կանոեն, գտնվում է Վանկուվերի միջազգային օդանավակայանում, Բրիտանական Կոլումբիա, երրորդը՝ Ստորգետնյա աշխարհի տիրակալը, պատկերում է խոյադելֆինին, գտնվում է Վանկուվերի ակվարիումում: Այս քանդակների սվաղե տարբերակները գտնվում են Գատինոյի կանադական պատմության թանգարանում:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119098806 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 Bill Reid
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 RKDartists
  6. https://www.douglasreynoldsgallery.com/artist/bill-reid/
  7. "Reid, William Ronald", The Canadian Encyclopedia
  8. Bill Reid, Can. Museum of Civilization
  9. Bill Reid Foundation (2010)։ «Who was Bill Reid?»։ The Raven's Call։ virtualmuseum.ca։ Վերցված է 14 January 2012 
  10. Harris Christie (1966)։ Raven's Cry։ Toronto: McClelland and Stewart։ էջ 189 
  11. Wright Robin K., Ginson Mandy (2013)։ Wright Robin K., Augaitis Daina, eds.։ Charles Edenshaw։ London: Black Dog Publishing։ էջ 228։ ISBN 9781908966209 
  12. «Archived copy»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-01-27-ին։ Վերցված է 2012-02-12 , Museum of Anthropology

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]