Բերթ Բոլին

Բերթ Բոլին;
Ծնվել է	մարտի 15, 1925
Ծննդավայր	Նյուչոպինգ, Շվեդիա
Մահացել է	դեկտեմբերի 30, 2007 (82 տարեկան)
Մահվան վայր	Danderyd, Դանդերյուդ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա
Քաղաքացիություն	Շվեդիա
Կրթություն	Ուփսալայի համալսարան և Ստոկհոլմի համալսարան
Գիտական աստիճան	դոկտորի աստիճան (1956)
Մասնագիտություն	օդերևութաբան, համալսարանի դասախոս, ֆիզիկոս և science organizer
Աշխատատու	Ստոկհոլմի համալսարան
Զբաղեցրած պաշտոններ	տնօրեն
Պարգևներ և ; մրցանակներ	Կարլ Գուստավ Ռոսբիի մեդալ Շրջակա միջավայրի պաշտպանության ձեռքբերումների Թայլերի մրցանակ Եվրոպական գիտական Կյորբեր մրցանակ International Meteorological Organization Prize? "Կապույտ մոլորակ" մրցանակ Milutin Milankovic Medal? և AAAS Award for Science Diplomacy?
Անդամություն	ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Թագավորական շվեդական ճարտարագիտական գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա և Կլիմայի փոփոխություններով զբաղվող փորձագետների միջկառավարական խումբ

Բերթ Ռիքարդ Յոհաննես Բոլին (շվեդ.՝ Bert Rickard Johannes Bolin, մարտի 15, 1925(1925-03-15)^[1], Նյուչոպինգ, Շվեդիա - դեկտեմբերի 30, 2007(2007-12-30)^[2]^[1], Danderyd, Դանդերյուդ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ օդերևութաբան, Ստոկհոլմի օդերևութաբանական համալսարանի պրոֆեսոր (1961-1990), Կլիմայի փոփոխության փորձագետների միջկառավարական խմբի առաջին նախագահ (1988-1997)։

Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի և Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, ինչպես նաև՝ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի և ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի (1997)^[8]։

Կենսագրություն

Բերթ Բոլինը ծնվել է 1925 թվականի մայիսի 15-ին ծովափնյա Նյուչոպինգ քաղաքում՝ Սյոդերմանլենդի լենի կենտրոնում։ Ստանալով միջնակարգ կրթություն ընդունվել է Ստոկհոլմի համալսարան, որը էլ 1946 թվականին ավարտել է հաջողությամբ։

1949 թվականին ստացել է Ստոկհոլմի համալսարանի մագիստրոսի աստիճան, իսկ 1956 թվականին՝ օդերևութաբանի աստիճան։ Դոկտորական աշխատանքը գրելու ժամանակ աշխատել է Հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում Ջոն ֆոն Նոյմանի հետ միասին, և ում հետ օգտագործելով էլեկտրական թվային ինտեգրատոր և հաշվիչ ստեղծել են եղանակի կանխատեսման առաջին համակարգիչը։

Գիտնականը 1961 թվականից մինչև 1990 թվականը եղել է Ստոկհոլի համալսարանի օդերևութաբանական ամբիոնի պրոֆեսոր։

1988 թվականին Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպությունը ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագրի հետ մեկտեղ ստեղծել են Կլիմայի փոփոխության փորձագետների միջկառավարական խումբ, որի նախագահ է ընտրվել Բերթ Բոլինը։

Մի որոշ ժամանակ Բոլինը եղել է գիտական Եվրոպական տիեզերական գործակալության ղեկավար։

Բոլինը նաև եղել է Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի, Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամ^[9]։ Մի շարք գիտական մրցանակների ասպետ, ինչպես նաև առաջադրվել է Նոբելյան մրցանակի։ 1988 թվականին դարձել է Թայլեր մրցանակի դափնեկիր։

1992 թվականին ստորագրել է «Նախազգուշացում մարդկությանը» մանիֆեստը^[10]։

Բերթ Ռիքարդ Յոհաննես Բոլին մահացել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Ստոկհոլմի մոտ գտնվող Դանդերյուդ վայրում^[11]։

1979 թվականին նա ամուսնալուծվել է կնոջից (Ulla Frykstrand)։ Ամուսնությունից ունեցել են երեք երեխա։

Մրցանակներ

International Meteorological Organization Prize^[en] (1981)
Carl-Gustaf Rossby Research Medal^[en] (1984)
Թայլերի մրցանակ (1988)
Կյորբերի մրցանակ (1990)
Milutin Milankovic Medal^[en] (1993)
Երկնագույն մոլորակ մրցանակ (1995)

Ծանոթագրություններ

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 http://www.thestar.com/News/article/290480
↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #128043563 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
↑ https://www.ametsoc.org/ams/about-ams/ams-awards-honors/awards/past-award-honors-recipients/
↑ https://tylerprize.org/laureates/past-laureates/
↑ https://wmo.int/about-wmo/awards/international-meteorological-organization-imo-prize/imo-prize-winners
↑ https://www.af-info.or.jp/en/blueplanet/list.html
↑ Bert R. J. Bolin (անգլ.)
↑ Nick Sundt, globalchange.org, 16 July 1995, «IPCC Chairman Ber Bolin Builds Consensus» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2002 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Վերցված է 2002 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
↑ «World Scientists' Warning To Humanity» (անգլերեն). stanford.edu. 1992 թ․ նոյեմբերի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 1998 թ․ դեկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 1-ին.
↑ Hevesi, Dennis (2008 թ․ հունվարի 4), «Bert Bolin, 82, Is Dead; Led U.N. Climate Panel», New York Times

Արտաքին հղումներ

Բոլին Բերթը РАН-ի պաշտոնական էջում

[_21ccc845a0d564d4-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

[_3e233e922cb5efb3-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 http://www.thestar.com/News/article/290480

[_69725f5be4769b7b-3] Deutsche Nationalbibliothek Record #128043563 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

[_bd295e475e8d0c25-4] ttps://www.ametsoc.org/ams/about-ams/ams-awards-honors/awards/past-award-honors-recipients/

[_18e201e1dfbec6d9-5] ttps://tylerprize.org/laureates/past-laureates/

[_9577c0ea7049c031-6] ttps://wmo.int/about-wmo/awards/international-meteorological-organization-imo-prize/imo-prize-winners

[_626320354b7254eb-7] ttps://www.af-info.or.jp/en/blueplanet/list.html

[8] Bert R. J. Bolin (անգլ.)

[sundt-9] Nick Sundt, globalchange.org, 16 July 1995, «IPCC Chairman Ber Bolin Builds Consensus» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2002 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Վերցված է 2002 թ․ նոյեմբերի 16-ին.

[10] «World Scientists' Warning To Humanity» (անգլերեն). stanford.edu. 1992 թ․ նոյեմբերի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 1998 թ․ դեկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 1-ին.

[Obit-11] Hevesi, Dennis (2008 թ․ հունվարի 4), «Bert Bolin, 82, Is Dead; Led U.N. Climate Panel», New York Times

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]