Բերթ Բոլին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բերթ Բոլին
Ծնվել էմարտի 15, 1925(1925-03-15)[1][2]
ԾննդավայրՆյուչոպինգ, Շվեդիա
Մահացել էդեկտեմբերի 30, 2007(2007-12-30)[3][4][1][2] (82 տարեկանում)
Մահվան վայրDanderyd, Դանդերյուդ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա
ԿրթությունՈւփսալայի համալսարան և Ստոկհոլմի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[5] (1956)
Մասնագիտությունօդերևութաբան, համալսարանի պրոֆեսոր և ֆիզիկոս
ԱշխատավայրՍտոկհոլմի համալսարան
Պարգևներ և
մրցանակներ
Carl-Gustaf Rossby Research Medal? Շրջակա միջավայրի պաշտպանության ձեռքբերումների Թայլերի մրցանակ Եվրոպական գիտական Կյորբեր մրցանակ International Meteorological Organization Prize? Blue Planet Prize? և Milutin Milankovic Medal?
ԱնդամությունԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Թագավորական շվեդական ճարտարագիտական գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա

Բերթ Ռիքարդ Յոհաննես Բոլին (շվեդ.՝ Bert Rickard Johannes Bolin, մարտի 15, 1925(1925-03-15)[1][2], Նյուչոպինգ, Շվեդիա - դեկտեմբերի 30, 2007(2007-12-30)[3][4][1][2], Danderyd, Դանդերյուդ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ օդերևութաբան, Ստոկհոլմի օդերևութաբանական համալսարանի պրոֆեսոր (1961-1990), Կլիմայի փոփոխության փորձագետների միջկառավարական խմբի առաջին նախագահ (1988-1997)։

Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի և Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, ինչպես նաև՝ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի և ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի (1997)[6]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բերթ Բոլինը ծնվել է 1925 թվականի մայիսի 15-ին ծովափնյա Նյուչոպինգ քաղաքում՝ Սյոդերմանլենդի լենի կենտրոնում։ Ստանալով միջնակարգ կրթություն ընդունվել է Ստոկհոլմի համալսարան, որը էլ 1946 թվականին ավարտել է հաջողությամբ։

1949 թվականին ստացել է Ստոկհոլմի համալսարանի մագիստրոսի աստիճան, իսկ 1956 թվականին՝ օդերևութաբանի աստիճան։ Դոկտորական աշխատանքը գրելու ժամանակ աշխատել է Հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում Ջոն ֆոն Նոյմանի հետ միասին, և ում հետ օգտագործելով էլեկտրական թվային ինտեգրատոր և հաշվիչ ստեղծել են եղանակի կանխատեսման առաջին համակարգիչը։

Գիտնականը 1961 թվականից մինչև 1990 թվականը եղել է Ստոկհոլի համալսարանի օդերևութաբանական ամբիոնի պրոֆեսոր։

1988 թվականին Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպությունը ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագրի հետ մեկտեղ ստեղծել են Կլիմայի փոփոխության փորձագետների միջկառավարական խումբ, որի նախագահ է ընտրվել Բերթ Բոլինը։

Մի որոշ ժամանակ Բոլինը եղել է գիտական Եվրոպական տիեզերական գործակալության ղեկավար։

Բոլինը նաև եղել է Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի, Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամ[7]։ Մի շարք գիտական մրցանակների ասպետ, ինչպես նաև առաջադրվել է Նոբելյան մրցանակի։ 1988 թվականին դարձել է Թայլեր մրցանակի դափնեկիր։

1992 թվականին ստորագրել է «Նախազգուշացում մարդկությանը» մանիֆեստը[8]։

Բերթ Ռիքարդ Յոհաննես Բոլին մահացել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Ստոկհոլմի մոտ գտնվող Դանդերյուդ վայրում[9]։

1979 թվականին նա ամուսնալուծվել է կնոջից (Ulla Frykstrand)։ Ամուսնությունից ունեցել են երեք երեխա։

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC — 2010.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 http://www.thestar.com/News/article/290480
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #128043563 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #128043563 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  6. Bert R. J. Bolin (անգլ.)
  7. Nick Sundt, globalchange.org, 16 July 1995, «IPCC Chairman Ber Bolin Builds Consensus» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2002-11-16-ին։ Վերցված է 2002-11-16 
  8. «World Scientists' Warning To Humanity» (անգլերեն)։ stanford.edu։ 1992-11-18։ Արխիվացված է օրիգինալից 1998-12-06-ին։ Վերցված է 2019-07-01 
  9. Hevesi, Dennis (4 January 2008), «Bert Bolin, 82, Is Dead; Led U.N. Climate Panel», New York Times, https://www.nytimes.com/2008/01/04/obituaries/04bolin.html 


Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բոլին Բերթը РАН-ի պաշտոնական էջում