Բելևալիա երկարասռնակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բելևալիա երկարասռնակ
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Ծնեբեկածաղկավորներ (Asparagales)
Ընտանիք Ծնեբեկազգիներ (Asparagaceae)
Ենթաընտանիք Մկնասոխայիններ (Scilloideae)
Ցեղ Բելևալիա (Bellevalia)
Տեսակ Բելևալիա երկարասռնակ (B. longistyla)
Միջազգային անվանում
Bellevalia longistyla

Բելևալիա երկարասռնակ (լատ.՝ Bellevalia longistyla), հակինթազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս: Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուղիղ և ամուր ծաղկասլաքներով, 20-30 սմ բարձրությամբ, բազմամյա սոխուկավոր բույս է: 10-20 սմ երկարությամբ և 2-4 սմ լայնությամբ տերևները 6-7 հատ են, լայնանշտարաձև, մանր թարթիչավոր, խորդուբորդ կամ մերկ: Ծաղիկները հավաքված են լայն կոնուսաձև ողկույզում: Ներքևի ծաղկակոթերը վերևիններից երկար են: 9-12 մմ երկարությամբ ծաղկապատը երկարավուն զանգակաձև է, դժգույն, բաց մանուշակագույն գորշավուն, ավելի բաց գույնի ետծալի մասերով: Տուփիկն ունի 12-14 մմ երկարություն և 8 մմ լայնություն[1]:

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանում հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Ուրծի լեռնաշղթա, Ձորաղբյուր, Շորբուլախ, Ձորափ): Աճում է նաև Նախիջևանում, Զուվանդում, Արևելյան Անատոլիայում և Արևմտյան Իրանում[1]:

Էկոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աճում է ստորինից սկսած մինչև վերին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 600-2000 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև չոր քարքարոտ և խճաքարոտ լանջերին, կիսաանապատներում, տափաստաններում և մարգագետնատափաստաններում: Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին[1]:

Պահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վտանգված տեսակ է: Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս: Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր: Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում[1]:

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Հայաստանի Կարմիր գիրք (հայերեն)։ Երևան: ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6