Անդերս Ցելսիուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Անդերս Ցելսիուս
Anders Celsius
Anders-Celsius-Head.jpg
Ծնվել է նոյեմբերի 30, 1701({{padleft:1701|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:30|2|0}}) կամ նոյեմբերի 27, 1701({{padleft:1701|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})
Ուփսալա
Մահացել է ապրիլի 25, 1744({{padleft:1744|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:25|2|0}}) (42 տարեկանում)
Ուփսալա
Քաղաքացիություն Flag of Sweden.svg Շվեդիա
Մասնագիտություն աստղագետ, ֆիզիկոս և մաթեմատիկոս
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա և Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Ուփսալայի համալսարան
Պարգևներ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ
Anders Celsius Վիքիպահեստում

Անդերս Ցելսիուս (շվեդ.՝ Anders Celsius), շվեդ հայտնի ֆիզիկոս և աստղագետ է։ Ծնվել է 1701 թ-ի նոյեմբերի 27-ին Ուփսալայում, Շվեդիա։ Համարվում է Ցելսիուսի սանդղակի ստեղծողը։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ցելսիուսը թաղված է Ուպսալայի եկեղեցում իր պապիկի կողքին

1730-1744 թթ. եղել է Ուպսալայի համալսարանի պրոֆեսոր աստղագետը։ Նա առաջարկել է օգտագործել Ցելսիուսի սանդղակը, ըստ որի ջուրը եռում է 100 աստիճանում։ Նա Լոնդոնի թագավորական ընկերության և Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ էր։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են ֆիզիկային, աստղագիտությանը, երկրաֆիզիկային։ Ցելսիուսը մասնակցել է Երկրի հասարակածի չափման նպատակով կազմակերպված Լապլանդական արշավախմբի (1736–1737 թթ.) աշխատանքներին։ Առաջարկել է ջերմաստիճանային ցուցնակ (Ցելսիուսի ջերմաստիճանային ցուցնակ), որի վրա սառույցի հալման (0° C) և ջրի եռման (100° C) ջերմաստիճանների միջակայքը մթնոլորտային բնականոն ճնշման (760 մմ սնդիկի սյան) դեպքում բաժանված է 100 հավասար մասերի։ Ցելսիուսի ջերմաչափով առողջ մարդու մարմնի ջերմաստիճանը 36,6° C է։

Մահացել է թոքախտից 1744 թ. ապրիլի 25-ին։

Աստղագիտության մեջ[խմբագրել]