Անդերս Ցելսիուս
Անդերս Ցելսիուս (շվեդ.՝ Anders Celsius, լատ.՝ Andreas Celsius, Անդրեաս Կելսիոս) նոյեմբերի 27 (դեկտեմբերի 8), 1701[1][2][3][…], Ուփսալա, Շվեդական կայսրություն[4][5] - ապրիլի 25 (մայիսի 6), 1744[1][2][3][…], Ուպսալա, Շվեդիա[6][2]), շվեդ ֆիզիկոս և աստղագետ։ Ծնվել է Ուփսալայում, Շվեդիա։ Համարվում է Ցելսիուսի սանդղակի ստեղծողը։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
1730-1744 թթ. եղել է Ուպսալայի համալսարանի պրոֆեսոր աստղագետը։ Նա առաջարկել է օգտագործել Ցելսիուսի սանդղակը, ըստ որի ջուրը եռում է 100 աստիճանում։ Նա Լոնդոնի թագավորական ընկերության և Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ էր։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են ֆիզիկային, աստղագիտությանը, երկրաֆիզիկային։ Ցելսիուսը մասնակցել է Երկրի հասարակածի չափման նպատակով կազմակերպված Լապլանդական արշավախմբի (1736–1737 թթ.) աշխատանքներին։ Առաջարկել է ջերմաստիճանային ցուցնակ (Ցելսիուսի ջերմաստիճանային ցուցնակ), որի վրա սառույցի հալման (0 °C) և ջրի եռման (100 °C) ջերմաստիճանների միջակայքը մթնոլորտային բնականոն ճնշման (760 մմ սնդիկի սյան) դեպքում բաժանված է 100 հավասար մասերի։ Ցելսիուսի ջերմաչափով առողջ մարդու մարմնի ջերմաստիճանը 36,6 °C է։
Աստղագիտության մեջ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ցելսիուսի անունն է կրում (4169) Ցելսիուս աստերոիդը։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 5 6 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- 1 2 3 4 5 6 Anders Celsius (շվեդերեն) — 1917.
- 1 2 3 4 Nationalencyklopedin (շվեդերեն) — 1999.
- 1 2 Encyclopædia Britannica
- 1 2 3 4 5 6 7 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ — 1995.
- 1 2 Uppsala domkyrkoförsamlings kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker, SE/ULA/11632/F/2 (1741-1776), bildid: C0004348_00022
- 1 2 3 4 Mathematics Genealogy Project — 1997.
- ↑ https://catalogues.royalsociety.org/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Persons&id=NA6791&pos=1
| Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Անդերս Ցելսիուս» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
- Դեկտեմբերի 8 ծնունդներ
- 1701 ծնունդներ
- Մայիսի 6 մահեր
- 1744 մահեր
- Շվեդիայում մահացածներ
- Շվեդիայում թաղվածներ
- Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
- Լեոպոլդինայի անդամներ
- Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
- Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
- Ուփսալայի համալսարանի շրջանավարտներ
- Գիտնականներ այբբենական կարգով
- Անձինք այբբենական կարգով
- Անավարտ հոդվածներ անձի մասին
- Շվեդ աստղագետներ
- Շվեդ ֆիզիկոսներ
- Շվեդ մաթեմատիկոսներ
- Շվեդ գյուտարարներ
- Շվեդ քիմիկոսներ
- Տուբերկուլոզից մահացածներ
- Շվեդ ճանապարհորդներ
- Շվեդ գիտնականներ
- Շվեդ երկրաբաններ