Անդերս Ցելսիուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Անդերս Ցելսիուս
Anders Celsius
Anders-Celsius-Head.jpg
Ծնվել է նոյեմբերի 27, 1701({{padleft:1701|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4][5]
Uppsala domkyrkoförsamling, Uppsala Municipality, Ուփսալա, Շվեդիա[2]
Մահացել է ապրիլի 25, 1744({{padleft:1744|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2][3][4][5] (42 տարեկանում)
Uppsala domkyrkoförsamling, Uppsala Municipality, Ուփսալա, Շվեդիա[2]
բնական մահով
Քաղաքացիություն Flag of Sweden.svg Շվեդիա
Մասնագիտություն աստղագետ, ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և գյուտարար
Հաստատություն(ներ) Ուփսալայի համալսարան
Գործունեության ոլորտ աստղագիտություն
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Royal Society of Sciences in Uppsala
Ալմա մատեր Ուփսալայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին լատիներեն[6] և շվեդերեն[6]
Գիտական ղեկավար Jacques Cassini
Հայտնի աշակերտներ Johan Gottschalk Wallerius
Պարգևներ
Հայր Nils Celsius
Ստորագրություն
Anders Celsius Signature.svg
Anders Celsius Վիքիպահեստում

Անդերս Ցելսիուս (շվեդ.՝ Anders Celsius, նոյեմբերի 27, 1701({{padleft:1701|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4][5], Uppsala domkyrkoförsamling, Uppsala Municipality, Ուփսալա, Շվեդիա[2] - ապրիլի 25, 1744({{padleft:1744|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2][3][4][5], Uppsala domkyrkoförsamling, Uppsala Municipality, Ուփսալա, Շվեդիա[2]), շվեդ ֆիզիկոս և աստղագետ։ Ծնվել է Ուփսալայում, Շվեդիա։ Համարվում է Ցելսիուսի սանդղակի ստեղծողը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցելսիուսը թաղված է Ուպսալայի եկեղեցում իր պապիկի կողքին

1730-1744 թթ. եղել է Ուպսալայի համալսարանի պրոֆեսոր աստղագետը։ Նա առաջարկել է օգտագործել Ցելսիուսի սանդղակը, ըստ որի ջուրը եռում է 100 աստիճանում։ Նա Լոնդոնի թագավորական ընկերության և Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ էր։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են ֆիզիկային, աստղագիտությանը, երկրաֆիզիկային։ Ցելսիուսը մասնակցել է Երկրի հասարակածի չափման նպատակով կազմակերպված Լապլանդական արշավախմբի (1736–1737 թթ.) աշխատանքներին։ Առաջարկել է ջերմաստիճանային ցուցնակ (Ցելսիուսի ջերմաստիճանային ցուցնակ), որի վրա սառույցի հալման (0 °C) և ջրի եռման (100 °C) ջերմաստիճանների միջակայքը մթնոլորտային բնականոն ճնշման (760 մմ սնդիկի սյան) դեպքում բաժանված է 100 հավասար մասերի։ Ցելսիուսի ջերմաչափով առողջ մարդու մարմնի ջերմաստիճանը 36,6 °C է։

Մահացել է թոքախտից 1744 թ. ապրիլի 25-ին։

Աստղագիտության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Anders Celsius — 1917.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Nationalencyklopedin — 1999.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  6. 6,0 6,1 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb14606035v