Աղան Արծրունի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աղան Արծրունի
Արծրունիների զինանշանը.jpg
Արծրունիների զինանշանը
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ավազանի անունը Աղան Արծրունի
Եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
Ծննդավայր Վասպուրական
Ազգություն Հայ


Աղան Արծրունի (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, 5-րդ դար), 5-րդ դարի եկեղեցական և մշակութային գործիչ, գիտնական, Արծրունյաց նախարարական տոհմի ներկայացուցիչ: Աղան Արծրունին Վասակ Արծրունու որդին է, Մերհուժան Արծրունու, Վահան Մամիկոնյանի մոր՝ Ձուիկ Արծրունու և Աշուշա Բդեշխի կնոջ՝ Անուշվռամ Արծրունու եղբայրը: Մասնակցել է Արտաշատի ժողովին (449 թ.) պատասխանելու համար Միհրներսեհի նամակին: Երիտասարդ հասակում սկսեց ճգնական կյանք վարել և ունեցավ աշակերտներ, որոնցից նշանավոր է Ղազար Փարպեցի պատմիչը:[1] Թաղվել է Վասպուրական նահանգի Մեծ Աղբակ գավառի Հադամակերտ քաղաքի վանքում:[2]

Վարդանանց պատերազմից հետո 455 թվականին, Գուգարաց Աշուշա բդեշխը Պարսից արքա Հազկերտ Բ-ից արտոնություն է ձեռք բերել՝ գերությունից ազատելու և բդեշխության կենտրոն Ցուրտավ տանելու իր կին Անուշվռամի հարազատներին և մերձավորներին, հատկապես՝ զոհված և գերեվարված նախարարների մանուկ ժառանգներին: Նրանց հետ է եղել նաև Աղանը և իր աշակերտ Ղազար Փարպեցին:[3]

Արծրունիների տոհմածառ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վասակ Արծրունին ունեցել է 4 զավակ՝


 
 
 
 
 
Համազասպ Մամիկոնյան
սպարապետ († 432)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Վասակ Արծրունի
նախարար
 
 
 
 
 
 
Բակուր Ա
բդեշխ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Վարդան
սպարապետ († 451)
 
 
Հմայակ
զորավար († 451)
 
Ձուիկ
իշխանուհի (†)
 
Աղան
հոգևորական († 450)
 
Մերհուժան
նախարար
 
Անուշվռամ
իշխանուհի (†)
 
Աշուշա
բդեշխ († 457/470)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Վահան
մարզպան († 485)
 
Վարդ
մարզպան († 505)
 
Վասակ
սեպուհ († 482)
 
Արտաշես
սեպուհ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Շուշանիկ
(† 475)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Վազգեն
բդեշխ († 482)
 
Ջոջիկ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3 զավակ
 
 
 
Աշուշա Գ
բդեշխ 540
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հրաչյա Աճառյան, Հայոց Անձնանունների Բառարան, հ. Ա, Երևան, «Երևանի պետական համալսարանի հրատարակություն», 1942, էջ 97-98 — 634 էջ։
  2. Ստեփան Մելիք-Բախշյան, Հայոց պաշտամունքային վայրեր, Երևան, «ԵՊՀ հրատարակչություն», 2009 — 6, էջեր 6 — 432 + 10 էջ ներդիր էջ. — 500 հատ։
  3. Ղազար Փարպեցի «Հայոց պատմություն», 1904թ. էջ 47, 52, 55, 59, 107, 110, 111