Ալ-Կարաուին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալ-Կարաուին
արաբ․՝ جامعة القرويين‎‎
Var 132.jpg
Fes Mosquee El Qaraouiyyine.jpg
Տեսակ համալսարան
Հիմնադրված է 859
Հիմնադրիր Ֆատիմա ալ-Ֆիհրի
Ռեկտոր Աբդալվահաբ Թազի Սաուդ
Երկիր Մարոկկո Մարոկկո
Տեղագրություն Ֆես
Կայք alquaraouiyine.com
Կոորդինատներ: 34°3′52.000000098399″ հս․ լ. 4°58′24.000000099879″ ամ. ե. / 34.06444444447177489° հս․. լ. 4.97333333336107764° ավ. ե. / 34.06444444447177489; 4.97333333336107764
Al-Qarawiyyin Վիքիպահեստում

Ալ-Կարաուին (արաբ․՝ جامعة القرويين‎‎, ֆր.՝ Université Al-Karaouine[1]), համալսարան Մարոկոյի Ֆես քաղաքում։ Հիմնադրվել է Ֆաթիմա ալ-Ֆիխրին 859 թվականին, համարվում է իսլամական աշխարհի հոգևոր և կրթական կենտրոններից մեկը։ Համալսարանը տվել է բազում գիտնականներ, փիլիսոփաներ, աստվածաբաններ, որոնք զգալի ազդեցություն են թողել մուսուլմանական և համաշխարհային մշակույթի վրա։ Գինեսի ռեկորդների գրքում համալսարանը ճանաչվել է աշխարհի՝ մշտապես գործող հնագույն ուսումնական հաստատությունը[2][3]: Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն եվրոպական ավանդույթների՝ արաբական հնագույն «համալսարանները» մինչև վերջին ժամանակներս հաստատության անունից ավարտական վկայականներ չեն տրամադրել։ Միայն 1947 թվականին Ալ-Կարաունին դարձավ համալսարան եվրոպական ըմբռնմամբ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

859 թվականին Թունիսում բնակություն հաստատած Ալ-Ֆիխրի ընտանիքը Ֆեսում հիմնում է մզկիթ, որը շուտով վերածվում է հոգևոր կրթության կենտրոնի[4][5]: Մարոկոյի սուլթանների հովանավորության շնորհիվ՝ համալսարանն անընդհատ ընդլայնվել է ՝ ներառելով գիտության նոր բնագավառներ։ Աստվածաբանությանը զուգընթաց ուսումնասիրվել են նաև քերականություն, հռետորություն, տրամաբանություն, բժշկություն, մաթեմատիկա, աստղագիտություն, քիմիա, պատմություն, երկրաչափություն և երաժշտություն:

Միջնադարում Ալ-Կարաունին մեծ դեր է ունեցել քրիստոնեական Եվրոպայի և մուսուլմանական Արևելքի մշակութային կապերի զարգացման վրա։ Համալսարանին են կապված եղել այնպիսի գիտնականներ ու փիլիսոփաներ, ինչպիսիք են Իբն Արաբին, Իբն Խալդունը, Ալ-Իդրիսին, Մայմոնիդը, Լև Աֆրիկանցին: Այստեղ շարունակաբար մաթեմատիկա է ուսումնասիրել Հռոմի պապ Սիլվեսթեր Երկրորդը[6]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Существуют и другие транслитерации — Qarawiyin, Kairouyine, Kairaouine, Qairawiyin, Qaraouyine, Quaraouiyine, Quarawin, Qaraouiyn.
  2. جامعة القرويين اقدم جامعة في التاريخ
  3. The Guinness Book Of Records, Published 1998, ISBN 0-553-57895-2, P.242
  4. Meri, Josef W. (ed.): Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia, Vol. 1, A–K, Routledge, ISBN 978-0-415-96691-7, p. 257 (entry "Fez")
  5. Lulat, Y. G.-M.: A History Of African Higher Education From Antiquity To The Present: A Critical Synthesis Studies in Higher Education, Greenwood Publishing Group, 2005, ISBN 978-0-313-32061-3, p. 70:
  6. Crowe Felicity, Goddard Jolyon, Hollingum Ben, MacEachern Sally, Russell Henry, eds. (2011)։ Modern Muslim Societies։ Muslim World։ New York, NY: Marshall Cavendish Reference։ էջ 93։ ISBN 978-0-7614-7927-7։ Վերցված է նոյեմբերի 24, 2015 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]