Ալեքսանդր Գորչակով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ալեքսանդր Գորչակով
Gorcakov A M chancellor.jpg
Ծնվել է մայիսի 24 (հունիսի 4), 1798
Ծննդավայր Հաապսալու[1]
Մահացել է փետրվարի 15 (27), 1883 (84 տարեկանում)
Մահվան վայր Բադեն-Բադեն[1]
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Կրթություն Ցարսկոյե սելո լիցեյ
Մասնագիտություն դիվանագետ
Ամուսին Մարիա Մուսինա-Պուշկինա
Ծնողներ հայր՝ Միխաիլ Գորչակով
Պարգևներ և
մրցանակներ
Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ, Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու ասպետական շքանշան, Սուրբ Աննայի Առաջին Փառքի շքանշան, Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան, Order of the White Eagle, Order of Saint Stanislaus, 1st class, Order of Saint Stanislaus, 2nd class, Order of St. Vladimir, 4th class, Order of St. Vladimir, 2nd class և Order of St. Vladimir, 1st class
Անդամություն Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Երեխաներ Միխաիլ Գորչակով և Կոնստանտին Գորչակով
Ստորագրություն
SignatureAlexanderGorchakov.jpg
Alexander Mikhailovich Gorchakov Վիքիպահեստում

Ալեքսանդր Միխայլովիչ Գորչակով (ռուսերեն` Алекса́ндр Миха́йлович Горчако́в, 1798, հունիսի 15 - 1883, մարտի 11), ռուս դիվանագետ և պետական գործիչ։

1817-ից` դիվանգիտական ծառայության մեջ։ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար (1856-82)։ 1877-78-ի ռուս-թուրքական պատերազմի ավարտից հետո Գորչակովը մերժել է անգլիական կառավարության առաջարկը, որպեսզի Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև զինադադարի կնքմանը մասնակցեն եվրոպական տերությունները։ Նրա վճռով Թուրքիայի հետ կնքվել է նախնական համաձայնություն, քանի որ մյուս տերություններին վերաբերվող հարցերը ենթադրվում էր լուծել համաեվրոպական կոնգրեսում։ 1878-ի մարտին Գորչակովը անգլիական կառավարությանը ապացուցում էր, որ Արևմտյան Հայաստանի տարածքների գրավումը Ռուսաստանի համար ունի ոչ թե հարձակողական, այլ պաշտպանական նշանակություն, հիշեցնում, որ ռուսական զորքերը արդեն 3-րդ անգամ են գրավում Կարսի բերդը, և այդ արվում է սեփական սահմանները ապահովելու նպատակով։ Բեռլինի կոնգրեսի (1878) նախօրեին հայկական պատվիրակության հետ հանդիպման ժամանակ Գորչակովը հայտարարել է, որ ցանկանում է «լավագույնս» լուծել Հայկական հարցը, սակայն դրան խանգարում է Անգլիան, դժգոհել է նաև այն բանից, որ հայերը դիմել են եվրոպական մյուս պետություններին ևս։ Բեռլինի կոնգրեսին մասնակցել է որպես առաջին լիազոր։ Առաջին իսկ նիստում ձգտել է ապացուցել, որ ռուսական կառավարության նպատակն է ապահովել Օսմանյան կայսրության քրիստոնյա ժողովուրդների ինքնակառավարման հնարավորությունը։ Ռուս-թուրքական սահմանի հարցի քննարկման ժամանակ, վերջին նիստերից մեկում «ծերունական ցրվածության» պատճառով անգլիական ներկայացուցչի առջև բաց է արել նոր սահմաններ որոշելիս Ռուսաստանի հնարավոր զիջումների գաղտնի քարտեզները, ինչը Անգլիան օգտագործել է հօգուտ Թուրքիայի։

1878-ի հուլիսի 6-ին Բեռլինում ընդունել է հայկական պատվիրակությանը, հայտնել իր դժգոհությունը եվրոպական տերություններից, որոնք խանգարեցին Ռուսաստանին հանդես գալ որպես Օսմանյան կայսրությունում քրիստոնյա ժողովուրդների պաշտպան, հրաժարվել է պաշտպանել հայերի պահանջը Արևմտյան Հայաստանի ինքնավարության վերաբերյալ։[2]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Анучин Д. Берлинский конгресс 1878 года, СПБ, 1912.
  • Киракосян Дж. С., Буржуазная дипломатия и Армения (70-е гг. XIX в.), Е., 1981.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Горчаков Александр Михайлович, Горчаков Александр Михайлович // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  2. Ա. Կիրակոսյան։ «Հայկական հարց» հանրագիտարան, Ե., 1996, էջ 107