Ալանի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox mets.png
Ալանի
Yerevan Market (5211865578).jpg
Ենթատեսակաղանդեր
Առաջացման երկիրFlag of Armenia.svg Հայաստան
Հիմնականpeach?, ընկուզենի սովորական, շաքար և դարչին

Ալանի, արևելյան քաղցրավենիք[1], հայկական խոհանոցում թելի վրա շարված և արևի տակ չորացված առանց կորիզների դեղձերն են, որոնք լցոնված են շաքարավազով համեմված հունական ընկույզի ծեծած միջուկով, դարչինով և հիլով։ Ալանի պատրաստում են նաև չորացրած թզից և սպիտակ տեսակի չհասած ծիրաններից։ Հանդիպում են նաև սև սալորից, տանձից և լոլիկից պատրաստված արտասովոր ալանիների տարբերակներ[2][3] [4]։

Պատրաստում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատրաստման համար նախատեսված դեղձերը պետք է լինեն հասած և պինդ։ Պտուղը մաքրում են կեղևից և 1-ից 2 ժամ ծխահարում են ազոտով, հետո շարում են արևի տակ։ Հունական ընկույզի միջուկը ծեծում են հավանգի մեջ, հետո խառնում շաքարավազի և համեմունքների հետ (սովորաբար օգտագործում են աղացած դարչին և հիլ, հնարավոր է ավելացնեն նաև քիչ քանակությամբ մեղր)։ Երբ դեղձերը չորանում և կուչ են գալիս, զգուշությամբ նրանցից հանում են կորիզները և դրանց տեղը լցնում են ընկուզային միջուկը։ Չորացած միրգը պետք է այնպես լցոնել, որ մրգի պատերը չվնասվեն և մրգի արտաքին բոլոր ծռմռված հատվածները հարթեցվեն։ Որպեսզի միջուկը չթափվի, դեղձի ծայրերն ամուր կսմթում են։ Հետո դեղձը մի փոքր սեղմում են, շարում են թելի վրա և կախում են՝ վերջնական չորացման համար։ Քանի որ քաղցրավենիքը խոնավություն չի սիրում, ուստի այն պահում են մութ և չոր տեղում[5]։ Ալանի կարելի է պատրաստել նաև նախապես չորացրած ծիրաններից, բավական է դրանց վրա լցնել տաք ջուր և թողնել մոտ մեկ ժամ, որից հետո լցոնել ընկույզի միջուկով[6]։ Ալանին լավ է պահպանվում, այն սովորաբար ձմռանն են ուտում[7]։ Խաչատուր Աբովյանի «Վերք Հայաստանի» վեպում հիշատակվում է որպես բարեկենդանի նվեր։

Գրականության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Դեռ բարիկենդանի մաղեն, սուջուխ (չուչխել) ասես, ալանի, տանձ, խնձոր, փշատ, չիր՝ ջիբըներումն ունեին մեր տղերքը − հանեցին, երեխեքանցը բաժանեցին՝ աչքըները մնաց բաց, չունքի նրանց երկրումը էնպես արմաղան բաներ չկային»։ (Խաչատուր Աբովյան, «Վերք Հայաստանի»)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «ԱԼԱՆԻ»։ Հայկական_Սովետական_Հանրագիտարա (арм.)։ Վերցված է 2016-12-12 
  2. Т. Заргарян։ «Сладкие воспоминания»։ imyerevan.com (рус.)։ Վերցված է 2016-12-12 
  3. «Алани»։ Вкус Армении (рус.)։ Վերցված է 2016-12-12 
  4. «Алани (сухофрукты с орехами)»։ Doshab.ru (рус.)։ Վերցված է 2016-12-12 
  5. «Аштаракские лакомства: сладкий суджух и алани»։ МИР ТВ (рус.)։ Վերցված է 2016-12-12 
  6. «Алани - лакомство персиковое»։ diets.ru (рус.)։ Վերցված է 2016-12-12 
  7. «“Без лаваша армянин — не совсем армянин”»։ Новое время (рус.)։ Վերցված է 2016-12-12 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]