Ազատ Մանուկյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Ազատ Մանուկյան (այլ կիրառումներ)
Ազատ Մանուկյան
Ազատ Մանուկյան.jpg
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել է1878 դեկտեմբերի 3
Մեծ Ագարակ, Երզնկայի գավառ
Մահացել էմայիսի 7, 1958(1958-05-07) (տարիքը 79)
Երևան
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, մանկավարժ, խմբավար

Ազատ Մինասի Մանուկյան (1878, դեկտեմբերի 3, Մեծ Ագարակ, Երզնկայի գավառ - 1958, մայիսի 7, Երևան), հայ խորհրդային կոմպոզիտոր, մանկավարժ և խմբավար: ՎԽՍՀ (1936) և ՀԽՍՀ (1952) արվեստի վաստակավոր գործիչ և վաստակավոր ուսուցիչ, ՀԽՍՀ աշխատանքի հերոս (1935)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ազատ Մանուկյանը ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Երզնկայի գավառի Մեծ Ագարակ գյուղում: Սովորել է Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի խմբավարական (1899 թ.) և Պետերբուրգի պալատական երգչախմբի դասընթացներում (1903-1905 թթ.)։ Որպես մանկավարժ և խմբավար աշխատել է Թբիլիսիի և Երևանի հայկական դպրոցներում։ Հեղինակ է բազմաթիվ մանկական երգերի և խմբերգերի (ամփոփված «Փնջիկ»-ների 10 ժողովածուներում) և մի շարք մանկական օպերաների՝ «Չարի վերջը» (ըստ Հովհաննես Թումանյանի, բեմ. 1936 թ.), «Ոսկե ձկնիկի հեքիաթը» (ըստ Պուշկինի, 1937 թ.), «Սասունցի մանուկ Դավիթ» (ըստ Վ. Մանվելյանի, 1939 թ.), «Համառ գորտը» (1946 թ.) և «Կամակոր Նունիկը» (ըստ Վ. Մխիթարյանի, 1952 թ.)։ Կազմել և հրատարակել է «Ա. Ս. Պուշկինը դպրոցական երգերում» (1937 թ.) և «Դպրոցական երգարան» (1940 թ.)[1][2][3]։

Պարգևներ, կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
  • Լենինի շքանշան
  • ՎԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1936)
  • ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1952)
  • ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ
  • ՀԽՍՀ աշխատանքի հերոս (1935)

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երևանի Գրականության և արվեստի թանգարանում կազմակերպվել է Ազատ Մանուկյանի ծննդյան 140-ամյակին նվիրված ցուցադրություն, որի ընթացքում ներկայացվել է Մանուկյանի «Չարի վերջը» մանկական ֆիլմ-օպերան, ներկայացվել է նաև Մանուկյանի թոռնուհու՝ կոմպոզիտոր և մանկավարժ Շ. Իսկանդարյանի արվեստի հետ առնչող նյութեր՝ որպես տարբեր սերունդների միջև կոմպոզիտորական ավանդույթների շարունակականության լավ օրինակ[4]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ազատ Մանուկյան: Մուրադյան, Մաթևոս Հովհաննեսի; Հայաստանի երգչախմբային ընկերություն: Երևան: «Հայաստան», 1977, 60 էջ[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Ազատ Մանուկյան | Music of Armenia»։ musicofarmenia.com (հայերեն)։ Վերցված է 2019-04-27 
  2. «Ով ով է: Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007, էջ 41:
  3. «AV Production - Ազատ Մանուկյան»։ avproduction.am։ Վերցված է 2019-04-27 
  4. «ԱԶԱՏ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ - 140»։ www.gatmuseum.am։ Վերցված է 2019-04-27 
  5. Մուրադյան Մաթևոս Հովհաննեսի (1977)։ Ազատ Մանուկյան։ Հայաստանի երգչախմբային ընկերություն։ Երևան: Հայաստան 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 253 CC-BY-SA-icon-80x15.png